พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

นักธรรม
ธรรมศึกษา (ในประเทศ)
ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นเอก · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๓ · ๒๑๘ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๓ บท
ปุคคลวรรค — หมวดบุคคล
ปุคคลวรรค — หมวดบุคคล · นักธรรมชั้นเอก
บาลี (อักษรไทย)
โส อุภนฺตมภิญฺญายมชฺเฌ มนฺตา น ลิมฺปติ
ตํ พฺรูมิ มหาปุริโสติโส อิธ สิพฺพินิมจฺจคา.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
So ubhantamabhiññāyaMajjhe mantā na limpati
Taṃ brūmi mahāpurisotiSo idha sibbinimaccagā.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. สุ. ๒๕/๕๓๒. ขุ. จู. ๓๐/๓๕.
คำแปล : ผู้ ( ดับกิเลสได้แล้วหมดความหวั่นไหว ) นั้น รู้ที่สุดทั้ง ๒ แล้ว ย่อมไม่ติดในท่ามกลางด้วยปัญญา, เราเรียกผู้นั้นว่า เป็นมหาบุรุษ ผู้นั้นละตัณหาเครื่องเย็บร้อยใจในโลกนี้ได้แล้ว.
Deutsch : Jener (der die Befleckungen gelöscht hat und über das Schwanken hinaus ist), der beide Enden erkannt hat, haftet durch Weisheit nicht an der Mitte; ihn nenne ich einen großen Menschen; er hat das Begehren, das in dieser Welt das Herz zusammennäht, aufgegeben.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยผู้ ( ดับกิเลสได้แล้วหมดความหวั่นไหว ) นั้น รู้ที่สุดทั้ง ๒ แล้ว ย่อมไม่ติดในท่ามกลางด้วยปัญญา, เราเรียกผู้นั้นว่า เป็นมหาบุรุษ ผู้นั้นละตัณหาเครื่องเย็บร้อยใจในโลกนี้ได้แล้ว.
EnglishThat one (who has quenched the defilements and is beyond wavering), having known both ends, is not attached to the middle through wisdom; him I call a great man; he has abandoned the craving that stitches the mind in this world.
IndonesiaOrang itu (yang telah memadamkan kekotoran batin dan tak lagi goyah), setelah mengetahui kedua ujung, tidak melekat pada bagian tengah dengan kebijaksanaan; ia Kusebut manusia agung; ia telah meninggalkan nafsu keinginan yang menjahit batin di dunia ini.
中文彼（已灭烦恼、无有动摇者）知二边已，以智慧不着于中间；我称之为大丈夫；彼已舍此世缝心之渴爱。
DeutschJener (der die Befleckungen gelöscht hat und über das Schwanken hinaus ist), der beide Enden erkannt hat, haftet durch Weisheit nicht an der Mitte; ihn nenne ich einen großen Menschen; er hat das Begehren, das in dieser Welt das Herz zusammennäht, aufgegeben.
DanskDen (som har slukket besmittelserne og er hinsides vaklen), der har erkendt begge ender, hænger ved visdom ikke ved midten; ham kalder jeg et stort menneske; han har opgivet det begær, der syr sindet sammen i denne verden.
हिन्दीवह (क्लेशों को बुझा चुका, कम्पनरहित) व्यक्ति दोनों छोरों को जानकर प्रज्ञा से बीच में नहीं लिप्त होता; उसे मैं महापुरुष कहता हूँ; उसने इस लोक में चित्त को सीने वाली तृष्णा को छोड़ दिया है।
日本語その（煩悩を滅し尽くし動揺のない）人は、両極を知って、智慧によって中間にも執着しない。その人をわたしは大人と呼ぶ。その人はこの世において心を縫い合わせる渇愛を捨てた。
नेपालीत्यो (क्लेश निभाइसकेको, कम्पनरहित) व्यक्तिले दुवै छेउ जानेर प्रज्ञाले बीचमा पनि आसक्त हुँदैन; उसलाई म महापुरुष भन्छु; उसले यस लोकमा चित्त सिउने तृष्णा छोडिसक्यो।
คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อกฺโกธโน อนุปนาหี อมกฺขี สุทฺธตํ คโต / สมฺปนฺนทิฏฺฐิ เมธาวี ตํ ชญฺญา อริโย อิติ.
Wer nicht zürnt, keinen Groll hegt, nicht herabsetzt, Reinheit erlangt hat, vollkommen in der Ansicht und weise ist – wisse, dass ein solcher ein Edler ist.
ขุ. ปฏิ. ๓๑/๒๔๑.
อกฺโกธสฺส กุโต โกโธ ทนฺตสฺส สมชีวิโน / สมฺมทญฺญา วิมุตฺตสฺส อุปสนฺตสฺส ตาทิโน.
Wem, der frei von Zorn, gezähmt, gleichmäßig lebend, durch rechtes Wissen befreit, friedvoll und beständig ist – woher sollte dem Zorn kommen?
ขุ. เถร. ๒๖/๓๓๔.
อจฺฉิทฺทวุตฺตึ เมธาวึ ปญฺญาสีลสมาหิตํ / เนกฺขํ ชมฺโพนทสฺเสว โก ตํ นินฺทิตุมรหติ.
Wer könnte den Weisen tadeln, dessen Wandel ungebrochen ist, der in Weisheit und Sittlichkeit gefestigt ist wie ein Klumpen Jambu-Gold?
ขุ. ธ. ๒๕/๔๕.
อนาคตปฺปชปฺปาย อตีตสฺสานุโสจนา / เอเตน พาลา สุสฺสนฺติ นโฬว หริโต ลุโต.
Der Tor welkt dahin, weil er dem noch nicht Gekommenen nachsinnt und dem Vergangenen nachtrauert, wie ein frisches Schilfrohr, das abgeschnitten ist.
สํ. ส. ๑๕/๗.
อนุทฺธโต อจปโล นิปโก สํวุตินฺทฺริโย / กลฺยาณมิตฺโต เมธาวี ทุกฺขสฺสนฺตกโร สิยา.
Der Kluge, der nicht zerstreut, nicht schwankend, weise, in den Sinnen gezügelt und mit guten Freunden versehen ist, mag dem Leid ein Ende machen.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๖๖.
อปฺปสฺสาทา ทุกฺขา กามา อิติ วิญฺญาย ปณฺฑิโต / อปิ ทิพฺเพสุ กาเมสุ รตึ โส นาธิคจฺฉติ.
Die Sinnenfreuden bieten wenig Genuss und viel Leid; wer dies weiß, findet als Weiser selbst an himmlischen Sinnenfreuden kein Gefallen.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๐.
อสฺสทฺโธ อกตญฺญู จ สนฺธิจฺเฉโท จ โย นโร / หตาวกาโส วนฺตาโส ส เว อุตฺตมโปริโส.
Der Mensch, der nicht (auf Hörensagen) glaubt, der das Ungeschaffene (Nibbāna) kennt, die Verbindungen durchschnitten, die Gelegenheiten vernichtet und die Hoffnung ausgespien hat – der ist der höchste Mensch.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๘.
อโยเค ยุญฺชมตฺตานํ โยคสฺมิญฺจ อโยชยํ / อตฺถํ หิตฺวา ปิยคฺคาหี ปิเหตตฺตานุโยคินํ.
Wer sich dem widmet, dem man sich nicht widmen soll, und sich dem nicht widmet, dem man sich widmen soll, wer das Ziel aufgibt und nach dem Angenehmen greift, beneidet die, die sich recht widmen.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๓.
อสตญฺจ สตญฺจ ญตฺวา ธมฺมํ / อชฺฌตฺตํ พหิทฺธา จ สพฺพโลเก / เทวมนุสฺเสหิ จ ปูชิโต โย / โส สงฺคชาลมติจฺจ โส มุนิ.
Wer die Art der Schlechten und der Guten kennt, innen wie außen, von Göttern und Menschen in aller Welt geehrt – der hat das Netz der Verstrickung überschritten und ist ein Weiser.
ขุ. สุ. ๒๕/๔๓๒. ขุ. มหา. ๒๙/๔๐๖.
อากาเสว ปทํ นตฺถิ สมโณ นตฺถิ พาหิเร / สงฺขารา สสฺสตา นตฺถิ นตฺถิ พุทฺธานมิญฺชิตํ.
Es gibt keinen Asketen außerhalb (dieser Lehre); es gibt keine beständige Gestaltung; es gibt kein Schwanken der Buddhas – wie es keine Fußspur im Luftraum gibt.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๙.
อุฏฺฐานวโต สตีมโต สุจิกมฺมสฺส นิสมฺมการิโน / สญฺญตสฺส จ ธมฺมชีวิโน อปฺปมตฺตสฺส ยโสภิวฑฺฒติ.
Ehre wächst dem, der fleißig, achtsam, rein im Tun ist, überlegt handelt, sich beherrscht, nach dem Dhamma lebt und unermüdlich ist.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๘.
อุตฺตมํ ธมฺมตํ ปตฺโต สพฺพโลเก อนตฺถิโก / อาทิตฺตาว ฆรา มุตฺโต มรณสฺมึ น โสจติ.
Wer den höchsten Dhamma erreicht hat und in aller Welt nichts mehr begehrt, trauert nicht angesichts des Todes, wie einer, der einem brennenden Haus entkommen ist.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๗๐.
อุยฺยุญฺชนฺติ สตีมนฺโต น นิเกเต รมนฺติ เต / หํสาว ปลฺลลํ หิตฺวา โอกโมกํ ชหนฺติ เต.
Die Achtsamen ziehen fort; sie finden an keiner Wohnstatt Gefallen; sie verlassen ihre Wohnstatt, wie ein Schwan den Sumpf verlässt.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๗.
กายมุนึ วาจามุนึ เจโตมุนิมนาสวํ / มุนึ โมเนยฺยสมฺปนฺนํ อาหุ สพฺพปหายินํ.
Die Weisen nennen den, der still ist in Tat, still in Wort, still in Gedanke, frei von Trieben, vollkommen in Weisheit, der alles aufgegeben hat – einen Weisen.
องฺ. ติก. ๒๐/๓๕๒.
กายสุจึ วาจาสุจึ เจโตสุจิมนาสวํ / สุจึ โสเจยฺยสมฺปนฺนํ อาหุ นินฺหาตปาปกํ.
Die Weisen nennen den, der rein ist in Tat, rein in Wort, rein in Gedanke, frei von Trieben, vollkommen in Reinheit, der das Böse abgewaschen hat – einen Reinen.
องฺ. ติก. ๒๐/๓๕๒.
โกธโน อุปนาหี จ ปาปมกฺขี จ โย นโร / วิปนฺนทิฏฺฐิ มายาวี ตํ ชญฺญา วสโล อิติ.
Wer zum Zorn neigt, Groll hegt, andere mit Bösem herabsetzt, verderbte Ansichten hat und trügerisch ist – wisse, dass ein solcher gemein ist.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๙.
ขตฺติยา พฺราหฺมณา เวสฺสา สุทฺทา จณฺฑาลปุกฺกุสา / สพฺเพว โสรตา ทนฺตา สพฺเพว ปรินิพฺพุตา.
Kshatriyas, Brahmanen, Vaishyas, Shudras, Ausgestoßene und alle niederen Arbeiter erlangen, still geworden und gezähmt, gleichermaßen das endgültige Nibbāna.
ขุ. ชา. ปกิณฺณก. ๒๗/๓๗๖.
โจรํ หรนฺตํ วาเรนฺติ หรนฺโต สมโณ ปิโย / สมณํ ปุนปฺปุนายนฺตํ อภินนฺทนฺติ ปณฺฑิตา.
Der Weise wehrt dem Dieb, der etwas davonträgt; der Asket aber, der etwas davonträgt, ist beliebt; der Weise heißt den oft kommenden Asketen gern willkommen.
สํ. ส. ๒๕/๖๐.
ชยํ เวรํ ปสวติ ทุกฺขํ เสติ ปราชิโต / อุปสนฺโต สุขํ เสติ หิตฺวา ชยปราชยํ.
Der Sieger schafft sich Feindschaft, der Besiegte schläft in Leid; wer Sieg und Niederlage aufgegeben hat, schläft, zur Ruhe gekommen, in Glück.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
ตสฺมา สตญฺจ อสตญฺจ นานา โหติ อิโต คติ / อสนฺโต นิรยํ ยนฺติ สนฺโต สคฺคปรายนา.
(Weil der Dhamma der Guten für die Schlechten schwer zu befolgen ist) sind die Wege der Guten und der Schlechten beim Verlassen dieser Welt verschieden: die Schlechten gehen zur Hölle, die Guten zum Himmel.
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๔๓๕.
ตสฺมา หิ ธีโร อิธุปฏฺฐิตาสติ / กาเม จ ปาเป จ อเสวมาโน / สหาปิ ทุกฺเขน ชเหยฺย กาเม / ปฏิโสตคามีติ ตมาหุ ปุคฺคลํ.
Weil der Weise, mit gefestigter Achtsamkeit in diesem Dhamma und dieser Ordnung, weder den Sinnenfreuden noch dem Bösen frönt und die Sinnenfreuden samt dem Leid aufgibt – nennt man ihn ‚einen, der gegen den Strom geht‘.
องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๗.
ทุทฺททํ ททมานานํ ทุกฺกรํ กมฺมกุพฺพตํ / อสนฺโต นานุกุพฺพนฺติ สตํ ธมฺโม ทุรนฺวโย.
Wenn die Guten geben, was schwer zu geben ist, und tun, was schwer zu tun ist, können die Schlechten ihnen nicht folgen; denn der Dhamma der Guten ist für die Schlechten schwer zu befolgen.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๖๓.
น ชจฺจา วสโล โหติ น ชจฺจา โหติ พฺราหฺมโณ / กมฺมุนา วสโล โหติ กมฺมุนา โหติ พฺราหฺมโณ.
Nicht durch Geburt ist man gemein, nicht durch Geburt ist man edel; (sondern) durch Taten ist man gemein, durch Taten ist man edel.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๕๒.
นิฏฺฐํ คโต อสนฺตาสี วีตตณฺโห อนงฺคโณ / อจฺฉินฺทิ ภวสลฺลานิ อนฺติโมยํ สมุสฺสโย.
Wer die Vollendung (die Arahantschaft) erreicht hat, furchtlos, frei von Begehren, ohne die lockenden Befleckungen, der den Pfeil, der zum Dasein führt, abgeschnitten hat – dieser Leib ist sein letzter.
ขุ. ธ. ๒๕/๖๓.
นิลฺโลลุโป นิกฺกุโห นิปฺปิปาโส / นิมฺมกฺโข นิทฺธนฺตกสาวโมโห / นิราสโส สพฺพโลเก ภวิตฺวา / เอโก จเร ขคฺควิสาณกปฺโป.
Nicht habgierig, nicht heuchlerisch, nicht dürstend, nicht herabsetzend, die Verblendung wie mit einem Gerbmittel entfernt, ohne Erwartung, die ganze Welt überwunden, wandere man allein wie das Horn des Nashorns.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๓๖. ขุ. จู. ๓๐/๓๗๙.
ปาปํ น กยิรา วจสา มนสา / กาเยน วา กิญฺจน สพฺพโลเก / กาเม ปหาย สติมา สมฺปชาโน / ทุกฺขํ น เสเวถ อนตฺถสญฺหิตํ.
Man tue kein Böses, das eine Verstrickung in aller Welt ist, mit Tat, Wort oder Gedanke; achtsam und klar wissend, die Sinnenfreuden aufgegeben, pflege man kein Leid, das mit Nutzlosem verbunden ist.
สํ. ส. ๑๕/๔๒.
มทนิมฺมทนํ โสกนุทํ สํสารปริโมจนํ / สพฺพทุกฺขกฺขยํ มคฺคํ สกฺกจฺจํ ปฏิปชฺชถ.
Wandelt mit Ehrfurcht auf dem Pfad, der den Rausch nüchtern macht, den Kummer lindert, aus dem Kreislauf löst und das Ende allen Leidens ist.
ขุ. พุ. ๓๓/๔๑๕.
มานํ ปหาย สุสมาหิตตฺโต / สุเจตโส สพฺพธิ วิปฺปมุตฺโต / เอโก อรญฺเญ วิหรํ อปฺปมตฺโต / ส มจฺจุเธยฺยสฺส ตเรยฺย ปารํ.
Wer den Dünkel aufgegeben hat, in sich selbst wohl gefestigt, guten Herzens, in jeder Hinsicht befreit, allein im Wald weilend und unermüdlich – der mag das Reich des Todes überqueren.
สํ. ส. ๒๕/๖.
โมสวชฺเช น นิยฺเยถ รูเป เสฺนหํ น กุพฺพเย / มานญฺจ ปริชาเนยฺย สาหสา วิรโต จเร.
Man finde kein Gefallen an falscher Rede und hänge nicht an der Schönheit; man durchschaue den Dünkel und halte sich von Übereilung fern.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๑๘. ขุ. มหา. ๒๙/๕๑๗.
มาเนน วญฺจิตา เส สงฺขาเรสุ สงฺกิลิสฺสมานา เส / ลาภาลาเภน มถิตา สมาธึ นาธิคจฺฉนฺติ.
Wer vom Dünkel betrogen ist, unter den Gestaltungen befleckt, von Gewinn und Verlust an Gewinn bedrängt, erlangt keine Sammlung.
ขุ. เถร. ๒๖/๒๘๓.
ยมฺหิ สจฺจญฺจ ธมฺโม จ อหึสา สญฺญโม ทโม / ส เว วนฺตมโล ธีโร โส เถโรติ ปวุจฺจติ.
In wem Wahrheit, Rechtschaffenheit, Gewaltlosigkeit, Zügelung und Selbstbeherrschung sind – der ist weise und makellos und wird ein Ältester genannt.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๐.
ยทา ทุกฺขํ ชรามรณนฺติ ปณฺฑิโต / อวิทฺทสู ยตฺถ สิตา ปุถุชฺชนา / ทุกฺขํ ปริญฺญาย สโต ว ฌายติ / ตโต รตึ ปรมตรํ น วินฺทติ.
Wenn der Weise erkennt, dass Alter und Tod Leid sind, das Leid, auf das die Weltlinge sich stützen, durchschaut und achtsam meditierend verweilt – dann findet er keine größere Freude als diese.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๔๔.
ยสฺส ราโค จ โทโส จ มาโน มกฺโข จ ปาติโต / สาสโปริว อารคฺคา ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ.
Wer Gier, Hass, Dünkel und Herabsetzung abfallen lässt wie ein Senfkorn von der Nadelspitze – den nenne ich einen Brahmanen.
ขุ. ธ. ๒๕/๖๙.
ยสฺสาลยา น วิชฺชนฺติ อญฺญาย อกถงฺกถี / อมโตคธํ อนุปฺปตฺตํ ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ.
Wer keine Anhänglichkeit hat, wer, nachdem er verstanden hat, frei von Zweifel ist, wer ins Todlose eingetaucht ist und das Ziel erreicht hat – den nenne ich einen Brahmanen.
ขุ. ธ. ๒๕/๗๐.
เย เกจิ กาเมสุ อสญฺญตา ชนา / อวีตราคา อิธ กามโภคิโน / ปุนปฺปุนํ ชาติชรูปคา หิ เต. / ตณฺหาธิปนฺนา อนุโสตคามิโน.
Jene Menschen, die in den Sinnenfreuden ungezügelt, von der Gier nicht frei sind und in dieser Welt die Sinnenfreuden genießen – sie, vom Begehren überwältigt, dem Strom (des Begehrens) folgend, müssen wieder und wieder zu Geburt und Alter kommen.
องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๗.
เย จ โข พาลา ทุมฺเมธา ทุมฺมนฺตี โมหปารุตา / ตาทิสา ตตฺถ รชฺชนฺติ มารกฺขิตฺตสฺมิ พนฺธเน.
Die Toren von geringer Weisheit, bösen Sinnes und von Verblendung umhüllt – solche Menschen verfangen sich in der Fessel, die Māra ausgelegt hat.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๑๒.
เย จ สีเลน สมฺปนฺนา ปญฺญายูปสเม รตา / อารกา วิรตา ธีรา น โหนฺติ ปรปตฺติยา.
Jene Weisen, die mit Sittlichkeit ausgestattet sind und sich durch Weisheit am Frieden freuen – solche Weisen, dem Bösen fern, brauchen anderen nicht zu glauben.
ขุ. ชา. จตุกฺก. ๒๗/๑๔๓.
เย ฌานปสุตา ธีรา เนกฺขมฺมูปสเม รตา / เทวาปิ เตสํ ปิหยนฺติ สมฺพุทฺธานํ สตีมตํ.
Jene Weisen, die sich der Versenkung widmen und sich am aus der Entsagung geborenen Frieden freuen – selbst die Götter haben an solchen weisen, erwachten und achtsamen Menschen ihr Gefallen.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๙.
เยสํ ราโค จ โทโส จ อวิชฺชา จ วิราชิตา / ตาที ตตฺถ น รชฺชนฺติ ฉินฺนสุตฺตา อพนฺธนา.
Wer von Gier, Hass und Unwissenheit befreit ist – der ist beständig, sein Strick ist durchschnitten, er hat keine Fessel und haftet dort nicht.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๑๒.
โย จ คุตฺเตน จิตฺเตน สุณาติ ชินสาสนํ / เขเปตฺวา อาสเว สพฺเพ สจฺฉิกตฺวา อกุปฺปตํ / ปปฺปุยฺย ปรมํ สนฺตึ ปรินิพฺพาติ อนาสโว.
Wer mit behütetem Geist die Lehre des Siegers hört – der bringt alle Triebe zum Versiegen, verwirklicht den unerschütterlichen Zustand, erlangt den höchsten Frieden und erlischt, frei von Trieben, völlig.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๒๓.
โย เตสุ คุตฺโต วิทิตินฺทฺริโย จเร / ธมฺเม ฐิโต อชฺชวมทฺทเว รโต / สงฺคาติโค สพฺพทุกฺขปฺปหีโน / น ลิมฺปตี ทิฏฺฐสุเตสุ ธีโร.
Wer jene Sinne hütet, die sechs Sinne kennt, im Dhamma steht, sich an Aufrichtigkeit und Sanftmut freut, die verstrickenden Befleckungen überschritten hat und alles Leid aufgebend wandert – dieser Standhafte haftet nicht am Gesehenen und Gehörten.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๗๔.
โรสโก กทริโย จ ปาปิจฺโฉ มจฺฉรี สโฐ / อหิริโก อโนตฺตปฺปี ตํ ชญฺญา วสโล อิติ.
Wer reizbar, geizig, von bösen Wünschen, knauserig, prahlerisch, ohne Scham und ohne Scheu vor dem Bösen ist – wisse, dass ein solcher gemein ist.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๕๑.
ลาภกมฺยา น สิกฺขติ อลาเภ จ น กุปฺปติ / อวิรุทฺโธ จ ตณฺหาย รเส จ นานุคิชฺฌติ.
Der Weise lernt nicht aus Verlangen nach Gewinn, grollt nicht bei Verlust an Gewinn, wird durch Begehren nicht zu Zuneigung oder Abneigung bewegt und hängt nicht an Geschmäcken.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๐๑. ขุ. มหา. ๒๙/๒๘๔.
สงฺขาย โลกสฺมิ ปโรปรานิ / ยสฺสิญฺชิตํ นตฺถิ กุหิญฺจิ โลเก / สนฺโต วิธูโม อนีโฆ นิราโส / อตาริ โส ชาติชรนฺติ พฺรูมิ.
Wer, nachdem er das Hohe und Niedere in der Welt erwogen hat, von nichts in der Welt erschüttert wird – von dem sage ich, er sei friedvoll, ohne den Rauch (der Befleckung), ohne Leid, frei von Begehren, und habe Geburt und Alter überschritten.
องฺ. ติก. ๒๐/๑๖๙.
สพฺพทา เว สุขํ เสติ พฺราหฺมโณ ปรินิพฺพุโต / โย น ลิมฺปติ กาเมสุ สีติภูโต นิรูปธิ.
Wer gekühlt ist, ohne Daseinsgrundlagen, den Sinnenfreuden nicht anhaftend – der ist ein Brahmane, erloschen, und weilt allezeit in Glück.
สํ. ส. ๑๕/๓๑๒.
สพฺพโส นามรูปสฺมึ ยสฺส นตฺถิ มมายิตํ / อสตา จ น โสจติ ส เว ภิกฺขูติ วุจฺจติ.
Wer in keiner Weise ein ‚Mein‘ an Name und Form hat und nicht um Name und Form trauert, die nicht sind – der wahrlich wird ein Mönch genannt.
ขุ. ธ. ๒๕/๖๕.
สพฺพา อาสตฺติโย เฉตฺวา วิเนยฺย หทเย ทรํ / อุปสนฺโต สุขํ เสติ สนฺตึ ปปฺปุยฺย เจตโส.
Wer alle Verstrickungen abgeschnitten und die Unruhe des Herzens gestillt hat – der ist zum Frieden des Herzens gelangt und weilt, zur Ruhe gekommen, in Glück.
องฺ. ติก. ๒๐/๑๗๕.
สพฺเพสุ กาเมสุ โย วีตราโค / อากิญฺจญฺญํ นิสฺสิโต หิตฺวมญฺญํ / สญฺญาวิโมกฺเข ปรเมธิมุตฺโต / ติฏฺเฐยฺย โส ตตฺถ อนานุยายี.
Wer frei von Anhaften an allen Sinnenfreuden ist, die anderen Vertiefungen überschritten hat, sich auf die Vertiefung des Gebiets der Nichtsheit stützt und den Geist zur edlen Befreiung der Wahrnehmung neigt – der mag in jener Vertiefung der Nichtsheit verweilen, ohne zurückzufallen.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๓๘. ขุ. จู. ๓๐/๑๓๓.
ส วีตราโค ส วิเนยฺย โทสํ / เมตฺตจิตฺตํ ภาเวยฺย อปฺปมาณํ / สพฺเพสุ ภูเตสุ นิธาย ทณฺฑํ / อนินฺทิโต พฺรหฺมมุเปติ ฐานํ.
Wer frei von Gier ist und den Hass beseitigt hat, entfalte ein Herz grenzenloser Güte; hat er die Gewalt gegen alle Wesen abgelegt, wird er nicht getadelt und gelangt an einen edlen Ort.
ขุ. ชา. จตฺตาฬีส. ๒๗/๕๔๒.
โสกปริเทวมจฺฉรํ / น ชหนฺติ คิทฺธา มมายิเต / ตสฺมา มุนโย ปริคฺคหํ / หิตฺวา อจรึสุ เขมทสฺสิโน.
Wer an dem hängt, was er als ‚mein‘ ansieht, kann Kummer, Klage und Geiz nicht aufgeben; darum lassen die Weisen, die Sicherheit sehen, das Besitzergreifen hinter sich.
ขุ. สุ. ๒๕/๑๙๓. ขุ. มหา. ๒๙/๑๕๔.
โสจติ ปุตฺเตหิ ปุตฺติมา / โคมิโก โคหิ ตเถว โสจติ / อุปธีหิ นรสฺส โสจนา / น หิ โส โสจติ โย นิรูปธิ.
Wer Kinder hat, trauert wegen der Kinder; wer Rinder hat, trauert ebenso wegen der Rinder; der Mensch trauert wegen der Daseinsgrundlagen; wer keine Daseinsgrundlagen hat, trauert überhaupt nicht.
สํ. ส. ๑๕/๙.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก