พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

นักธรรม
ธรรมศึกษา (ในประเทศ)
ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นเอก · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๓ · ๒๑๘ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๓ บท
ปุคคลวรรค — หมวดบุคคล
ปุคคลวรรค — หมวดบุคคล · นักธรรมชั้นเอก
บาลี (อักษรไทย)
โสจติ ปุตฺเตหิ ปุตฺติมา
โคมิโก โคหิ ตเถว โสจติ
อุปธีหิ นรสฺส โสจนา
น หิ โส โสจติ โย นิรูปธิ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Socati puttehi puttimā
Gomiko gohi tatheva socati
Upadhīhi narassa socanā
Na hi so socati yo nirūpadhi.
คัมภีร์ที่มา : สํ. ส. ๑๕/๙.
คำแปล : ผู้มีบุตรย่อมเศร้าโศกเพราะบุตร, ผู้มีโคย่อมเศร้าโศกเพราะโคเหมือนกัน, นรชนมีความเศร้าโศกเพราะอุปธิ, ผู้ใด ไม่มีอุปธิ ผู้นั้นไม่ต้องเศร้าโศกเลย.
Dansk : Den, der har børn, sørger på grund af børn; den, der har kvæg, sørger ligeledes på grund af kvæg; mennesket sørger på grund af tilværelsesgrundlag; den, der intet tilværelsesgrundlag har, sørger slet ikke.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยผู้มีบุตรย่อมเศร้าโศกเพราะบุตร, ผู้มีโคย่อมเศร้าโศกเพราะโคเหมือนกัน, นรชนมีความเศร้าโศกเพราะอุปธิ, ผู้ใด ไม่มีอุปธิ ผู้นั้นไม่ต้องเศร้าโศกเลย.
EnglishOne who has children grieves because of children; one who has cattle grieves likewise because of cattle; a person grieves because of substrates; one who has no substrates does not grieve at all.
IndonesiaOrang yang mempunyai anak bersedih karena anak; orang yang mempunyai sapi bersedih pula karena sapi; manusia bersedih karena dasar-dasar penjelmaan; orang yang tidak memiliki dasar penjelmaan sama sekali tidak bersedih.
中文有子者因子而忧，有牛者亦因牛而忧；人因依着而忧；无依着者，无所忧愁。
DeutschWer Kinder hat, trauert wegen der Kinder; wer Rinder hat, trauert ebenso wegen der Rinder; der Mensch trauert wegen der Daseinsgrundlagen; wer keine Daseinsgrundlagen hat, trauert überhaupt nicht.
DanskDen, der har børn, sørger på grund af børn; den, der har kvæg, sørger ligeledes på grund af kvæg; mennesket sørger på grund af tilværelsesgrundlag; den, der intet tilværelsesgrundlag har, sørger slet ikke.
हिन्दीपुत्र वाला पुत्र के कारण शोक करता है, गाय वाला उसी तरह गाय के कारण शोक करता है; मनुष्य उपधि के कारण शोक करता है; जिसके उपधि नहीं, उसे शोक करना ही नहीं पड़ता।
日本語子のある者は子ゆえに憂え、牛のある者もまた牛ゆえに憂える。人は依り所ゆえに憂える。依り所のない者は、決して憂えない。
नेपालीछोरा भएको छोराका कारण शोक गर्छ, गाई भएको त्यसरी नै गाईका कारण शोक गर्छ; मानिस उपधिका कारण शोक गर्छ; जसको उपधि छैन, उसले शोक गर्नै पर्दैन।
คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อกฺโกธโน อนุปนาหี อมกฺขี สุทฺธตํ คโต / สมฺปนฺนทิฏฺฐิ เมธาวี ตํ ชญฺญา อริโย อิติ.
Den, der ikke vredes, ikke nærer nag, ikke nedgør, har nået renhed, er fuldkommen i anskuelse og har visdom – vid, at en sådan er en ædel.
ขุ. ปฏิ. ๓๑/๒๔๑.
อกฺโกธสฺส กุโต โกโธ ทนฺตสฺส สมชีวิโน / สมฺมทญฺญา วิมุตฺตสฺส อุปสนฺตสฺส ตาทิโน.
Den, der er fri for vrede, tæmmet, lever ligevægtigt, befriet ved ret viden, fredfyldt og fast – hvorfra skulle vrede komme til ham?
ขุ. เถร. ๒๖/๓๓๔.
อจฺฉิทฺทวุตฺตึ เมธาวึ ปญฺญาสีลสมาหิตํ / เนกฺขํ ชมฺโพนทสฺเสว โก ตํ นินฺทิตุมรหติ.
Hvem kunne dadle den vise, hvis vandel er ubrudt, som er grundfæstet i visdom og dyd som en klump Jambu-guld?
ขุ. ธ. ๒๕/๔๕.
อนาคตปฺปชปฺปาย อตีตสฺสานุโสจนา / เอเตน พาลา สุสฺสนฺติ นโฬว หริโต ลุโต.
Tåben sygner hen, fordi han grubler over det, der endnu ikke er kommet, og sørger over det forgangne, som et grønt siv, der er skåret af.
สํ. ส. ๑๕/๗.
อนุทฺธโต อจปโล นิปโก สํวุตินฺทฺริโย / กลฺยาณมิตฺโต เมธาวี ทุกฺขสฺสนฺตกโร สิยา.
Den kloge, der ikke er adspredt, ikke vaklende, vis, behersket i sanserne og har gode venner, kan gøre ende på lidelsen.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๖๖.
อปฺปสฺสาทา ทุกฺขา กามา อิติ วิญฺญาย ปณฺฑิโต / อปิ ทิพฺเพสุ กาเมสุ รตึ โส นาธิคจฺฉติ.
Sanselysterne giver ringe nydelse og megen lidelse; den vise, der ved dette, finder ikke behag selv i himmelske sanselyster.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๐.
อสฺสทฺโธ อกตญฺญู จ สนฺธิจฺเฉโท จ โย นโร / หตาวกาโส วนฺตาโส ส เว อุตฺตมโปริโส.
Det menneske, der ikke tror (på andres ord), som kender det uskabte (nibbāna), har skåret forbindelserne over, tilintetgjort anledningerne og spyttet håbet ud – han er det højeste menneske.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๘.
อโยเค ยุญฺชมตฺตานํ โยคสฺมิญฺจ อโยชยํ / อตฺถํ หิตฺวา ปิยคฺคาหี ปิเหตตฺตานุโยคินํ.
Den, der hengiver sig til det, man ikke bør hengive sig til, og ikke hengiver sig til det, man bør, som opgiver målet og griber efter det behagelige, misunder dem, der hengiver sig ret.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๓.
อสตญฺจ สตญฺจ ญตฺวา ธมฺมํ / อชฺฌตฺตํ พหิทฺธา จ สพฺพโลเก / เทวมนุสฺเสหิ จ ปูชิโต โย / โส สงฺคชาลมติจฺจ โส มุนิ.
Den, der kender de ondes og de godes væsen, både indadtil og udadtil, æret af guder og mennesker i hele verden – han er kommet ud over forviklingens net og er en vismand.
ขุ. สุ. ๒๕/๔๓๒. ขุ. มหา. ๒๙/๔๐๖.
อากาเสว ปทํ นตฺถิ สมโณ นตฺถิ พาหิเร / สงฺขารา สสฺสตา นตฺถิ นตฺถิ พุทฺธานมิญฺชิตํ.
Der findes ingen asket uden for (denne lære); der findes ingen bestandig betinget ting; der findes ingen vaklen hos Buddhaerne – ligesom der intet fodspor findes i luften.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๙.
อุฏฺฐานวโต สตีมโต สุจิกมฺมสฺส นิสมฺมการิโน / สญฺญตสฺส จ ธมฺมชีวิโน อปฺปมตฺตสฺส ยโสภิวฑฺฒติ.
Æren vokser for den, der er flittig, opmærksom, ren i gerning, handler med omtanke, behersker sig, lever efter Dhamma og er årvågen.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๘.
อุตฺตมํ ธมฺมตํ ปตฺโต สพฺพโลเก อนตฺถิโก / อาทิตฺตาว ฆรา มุตฺโต มรณสฺมึ น โสจติ.
Den, der har nået den højeste Dhamma og intet begærer i hele verden, sørger ikke over døden, som den, der er sluppet ud af et brændende hus.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๗๐.
อุยฺยุญฺชนฺติ สตีมนฺโต น นิเกเต รมนฺติ เต / หํสาว ปลฺลลํ หิตฺวา โอกโมกํ ชหนฺติ เต.
De opmærksomme drager bort; de finder ikke behag i et opholdssted; de forlader deres bolig, som en svane forlader sumpen.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๗.
กายมุนึ วาจามุนึ เจโตมุนิมนาสวํ / มุนึ โมเนยฺยสมฺปนฺนํ อาหุ สพฺพปหายินํ.
De vise kalder den, der er stille i krop, stille i tale, stille i sind, fri for tilbøjeligheder, fuldkommen i visdom, og som har opgivet alt – en vismand.
องฺ. ติก. ๒๐/๓๕๒.
กายสุจึ วาจาสุจึ เจโตสุจิมนาสวํ / สุจึ โสเจยฺยสมฺปนฺนํ อาหุ นินฺหาตปาปกํ.
De vise kalder den, der er ren i krop, ren i tale, ren i sind, fri for tilbøjeligheder, fuldkommen i renhed, og som har vasket det onde bort – en ren.
องฺ. ติก. ๒๐/๓๕๒.
โกธโน อุปนาหี จ ปาปมกฺขี จ โย นโร / วิปนฺนทิฏฺฐิ มายาวี ตํ ชญฺญา วสโล อิติ.
Den, der let vredes, nærer nag, nedgør andre med ondt, har fordærvede anskuelser og er svigefuld – vid, at en sådan er nedrig.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๙.
ขตฺติยา พฺราหฺมณา เวสฺสา สุทฺทา จณฺฑาลปุกฺกุสา / สพฺเพว โสรตา ทนฺตา สพฺเพว ปรินิพฺพุตา.
Kshatriyaer, brahmaner, vaishyaer, shudraer, kasteløse og alle lave arbejdere når, når de er blevet stille og tæmmede, alle lige det endelige nibbāna.
ขุ. ชา. ปกิณฺณก. ๒๗/๓๗๖.
โจรํ หรนฺตํ วาเรนฺติ หรนฺโต สมโณ ปิโย / สมณํ ปุนปฺปุนายนฺตํ อภินนฺทนฺติ ปณฺฑิตา.
Den vise hindrer tyven, der bærer ting bort, men asketen, der bærer ting bort, er elsket; den vise byder gerne den asket velkommen, der kommer ofte.
สํ. ส. ๒๕/๖๐.
ชยํ เวรํ ปสวติ ทุกฺขํ เสติ ปราชิโต / อุปสนฺโต สุขํ เสติ หิตฺวา ชยปราชยํ.
Sejrherren avler fjendskab, den besejrede sover i lidelse; den, der har opgivet både sejr og nederlag, sover, kommet til ro, i lykke.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
ตสฺมา สตญฺจ อสตญฺจ นานา โหติ อิโต คติ / อสนฺโต นิรยํ ยนฺติ สนฺโต สคฺคปรายนา.
(Fordi de godes Dhamma er svær for de onde at følge) er de godes og de ondes skæbne, når de forlader denne verden, forskellig: de onde går til helvede, de gode til himlen.
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๔๓๕.
ตสฺมา หิ ธีโร อิธุปฏฺฐิตาสติ / กาเม จ ปาเป จ อเสวมาโน / สหาปิ ทุกฺเขน ชเหยฺย กาเม / ปฏิโสตคามีติ ตมาหุ ปุคฺคลํ.
Fordi den vise, med opmærksomheden grundfæstet i denne Dhamma og disciplin, ikke hengiver sig til sanselyster og ondt, og opgiver sanselysterne sammen med lidelsen – kaldes han »den, der går mod strømmen«.
องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๗.
ทุทฺททํ ททมานานํ ทุกฺกรํ กมฺมกุพฺพตํ / อสนฺโต นานุกุพฺพนฺติ สตํ ธมฺโม ทุรนฺวโย.
Når de gode giver det, der er svært at give, og gør det, der er svært at gøre, kan de onde ikke følge dem; for de godes Dhamma er svær for de onde at følge.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๖๓.
น ชจฺจา วสโล โหติ น ชจฺจา โหติ พฺราหฺมโณ / กมฺมุนา วสโล โหติ กมฺมุนา โหติ พฺราหฺมโณ.
Ikke ved fødsel er man nedrig, ikke ved fødsel er man ædel; (men) ved gerninger er man nedrig, ved gerninger er man ædel.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๕๒.
นิฏฺฐํ คโต อสนฺตาสี วีตตณฺโห อนงฺคโณ / อจฺฉินฺทิ ภวสลฺลานิ อนฺติโมยํ สมุสฺสโย.
Den, der har nået fuldendelsen (arahantskabet), som er frygtløs, fri for begær, uden de lokkende besmittelser, som har skåret den pil over, der fører til tilblivelse – dette legeme er hans sidste.
ขุ. ธ. ๒๕/๖๓.
นิลฺโลลุโป นิกฺกุโห นิปฺปิปาโส / นิมฺมกฺโข นิทฺธนฺตกสาวโมโห / นิราสโส สพฺพโลเก ภวิตฺวา / เอโก จเร ขคฺควิสาณกปฺโป.
Ikke begærlig, ikke hyklerisk, ikke tørstende, ikke nedgørende, forblændelsen fjernet som med et garvemiddel, uden forventning, hele verden overvundet, bør man vandre alene som næsehornets horn.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๓๖. ขุ. จู. ๓๐/๓๗๙.
ปาปํ น กยิรา วจสา มนสา / กาเยน วา กิญฺจน สพฺพโลเก / กาเม ปหาย สติมา สมฺปชาโน / ทุกฺขํ น เสเวถ อนตฺถสญฺหิตํ.
Man bør ikke gøre ondt, som er en forvikling i hele verden, med krop, tale eller sind; opmærksom og klart forstående, sanselysterne opgivet, bør man ikke dyrke lidelse forbundet med det unyttige.
สํ. ส. ๑๕/๔๒.
มทนิมฺมทนํ โสกนุทํ สํสารปริโมจนํ / สพฺพทุกฺขกฺขยํ มคฺคํ สกฺกจฺจํ ปฏิปชฺชถ.
Vandre med ærbødighed ad den vej, som gør beruselsen ædru, lindrer sorgen, løser fra kredsløbet og er enden på al lidelse.
ขุ. พุ. ๓๓/๔๑๕.
มานํ ปหาย สุสมาหิตตฺโต / สุเจตโส สพฺพธิ วิปฺปมุตฺโต / เอโก อรญฺเญ วิหรํ อปฺปมตฺโต / ส มจฺจุเธยฺยสฺส ตเรยฺย ปารํ.
Den, der har opgivet indbildskhed, er vel grundfæstet i sig selv, god af hjertet, befriet i enhver henseende, bor alene i skoven og er årvågen – han kan krydse dødens rige.
สํ. ส. ๒๕/๖.
โมสวชฺเช น นิยฺเยถ รูเป เสฺนหํ น กุพฺพเย / มานญฺจ ปริชาเนยฺย สาหสา วิรโต จเร.
Man bør ikke finde behag i løgnagtig tale og ikke fatte kærlighed til skønhed; man bør fuldt forstå indbildskheden og afholde sig fra overilelse.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๑๘. ขุ. มหา. ๒๙/๕๑๗.
มาเนน วญฺจิตา เส สงฺขาเรสุ สงฺกิลิสฺสมานา เส / ลาภาลาเภน มถิตา สมาธึ นาธิคจฺฉนฺติ.
Den, der er bedraget af indbildskhed, besmittet blandt de betingede ting, plaget af vinding og tab af vinding, opnår ikke koncentration.
ขุ. เถร. ๒๖/๒๘๓.
ยมฺหิ สจฺจญฺจ ธมฺโม จ อหึสา สญฺญโม ทโม / ส เว วนฺตมโล ธีโร โส เถโรติ ปวุจฺจติ.
Den, i hvem der findes sandhed, retfærd, ikke-vold, tugt og selvbeherskelse – han er vis og pletfri og kaldes en ældste.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๐.
ยทา ทุกฺขํ ชรามรณนฺติ ปณฺฑิโต / อวิทฺทสู ยตฺถ สิตา ปุถุชฺชนา / ทุกฺขํ ปริญฺญาย สโต ว ฌายติ / ตโต รตึ ปรมตรํ น วินฺทติ.
Når den vise ved, at alderdom og død er lidelse, fuldt forstår den lidelse, som de almindelige mennesker støtter sig til, og lever opmærksom og mediterende – da finder han ingen større glæde end den.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๔๔.
ยสฺส ราโค จ โทโส จ มาโน มกฺโข จ ปาติโต / สาสโปริว อารคฺคา ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ.
Den, der lader begær, had, indbildskhed og nedgørelse falde af som et sennepsfrø fra en nålespids – ham kalder jeg en brahman.
ขุ. ธ. ๒๕/๖๙.
ยสฺสาลยา น วิชฺชนฺติ อญฺญาย อกถงฺกถี / อมโตคธํ อนุปฺปตฺตํ ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ.
Den, der ingen hængen har, som, efter at have forstået, er fri for tvivl, som er dykket ned i det udødelige og har nået målet – ham kalder jeg en brahman.
ขุ. ธ. ๒๕/๗๐.
เย เกจิ กาเมสุ อสญฺญตา ชนา / อวีตราคา อิธ กามโภคิโน / ปุนปฺปุนํ ชาติชรูปคา หิ เต. / ตณฺหาธิปนฺนา อนุโสตคามิโน.
De mennesker, der er ubeherskede i sanselyster, ikke fri for begær, og som nyder sanselysterne i denne verden – de, overvældet af begær, drivende med (begærets) strøm, må igen og igen komme til fødsel og alderdom.
องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๗.
เย จ โข พาลา ทุมฺเมธา ทุมฺมนฺตี โมหปารุตา / ตาทิสา ตตฺถ รชฺชนฺติ มารกฺขิตฺตสฺมิ พนฺธเน.
De, der er tåber af ringe visdom, med onde tanker og indhyllet i forblændelse – sådanne mennesker fanges i det bånd, Māra har lagt ud.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๑๒.
เย จ สีเลน สมฺปนฺนา ปญฺญายูปสเม รตา / อารกา วิรตา ธีรา น โหนฺติ ปรปตฺติยา.
De vise, der er udrustet med dyd og glæder sig ved fred gennem visdom – sådanne vise, langt fra det onde, behøver ikke at tro andre.
ขุ. ชา. จตุกฺก. ๒๗/๑๔๓.
เย ฌานปสุตา ธีรา เนกฺขมฺมูปสเม รตา / เทวาปิ เตสํ ปิหยนฺติ สมฺพุทฺธานํ สตีมตํ.
De vise, der hengiver sig til meditation og glæder sig ved den fred, der fødes af forsagelse – selv guderne holder af sådanne vise, vågne og opmærksomme.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๙.
เยสํ ราโค จ โทโส จ อวิชฺชา จ วิราชิตา / ตาที ตตฺถ น รชฺชนฺติ ฉินฺนสุตฺตา อพนฺธนา.
Den, der er befriet fra begær, had og uvidenhed – han er urokkelig, hans tøjr er skåret over, han har intet bånd og hænger ikke ved dér.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๑๒.
โย จ คุตฺเตน จิตฺเตน สุณาติ ชินสาสนํ / เขเปตฺวา อาสเว สพฺเพ สจฺฉิกตฺวา อกุปฺปตํ / ปปฺปุยฺย ปรมํ สนฺตึ ปรินิพฺพาติ อนาสโว.
Den, der med et vogtet sind lytter til Sejrherrens lære – han bringer alle tilbøjeligheder til ophør, virkeliggør den urokkelige tilstand, når den højeste fred og udslukkes, fri for tilbøjeligheder, fuldstændigt.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๒๓.
โย เตสุ คุตฺโต วิทิตินฺทฺริโย จเร / ธมฺเม ฐิโต อชฺชวมทฺทเว รโต / สงฺคาติโค สพฺพทุกฺขปฺปหีโน / น ลิมฺปตี ทิฏฺฐสุเตสุ ธีโร.
Den, der vogter de sanser, kender de seks sanser, står i Dhamma, glæder sig ved oprigtighed og mildhed, er kommet ud over de forviklende besmittelser og vandrer, efter at have opgivet al lidelse – den standhaftige hænger ikke ved det sete og hørte.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๗๔.
โรสโก กทริโย จ ปาปิจฺโฉ มจฺฉรี สโฐ / อหิริโก อโนตฺตปฺปี ตํ ชญฺญา วสโล อิติ.
Den, der er pirrelig, gerrig, med onde ønsker, nærig, pralende, uden skam og uden frygt for det onde – vid, at en sådan er nedrig.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๕๑.
ลาภกมฺยา น สิกฺขติ อลาเภ จ น กุปฺปติ / อวิรุทฺโธ จ ตณฺหาย รเส จ นานุคิชฺฌติ.
Den vise studerer ikke af begær efter vinding, ærgrer sig ikke over tab af vinding, bevæges ikke af begær til at synes om eller ikke synes om, og hænger ikke ved smage.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๐๑. ขุ. มหา. ๒๙/๒๘๔.
สงฺขาย โลกสฺมิ ปโรปรานิ / ยสฺสิญฺชิตํ นตฺถิ กุหิญฺจิ โลเก / สนฺโต วิธูโม อนีโฆ นิราโส / อตาริ โส ชาติชรนฺติ พฺรูมิ.
Den, der, efter at have overvejet det høje og det lave i verden, ikke rystes af noget som helst i verden – om ham siger jeg, at han er fredfyldt, uden (besmittelsens) røg, uden lidelse, fri for begær, og at han har krydset fødsel og alderdom.
องฺ. ติก. ๒๐/๑๖๙.
สพฺพทา เว สุขํ เสติ พฺราหฺมโณ ปรินิพฺพุโต / โย น ลิมฺปติ กาเมสุ สีติภูโต นิรูปธิ.
Den, der er kølet, uden tilværelsesgrundlag, ikke hængende ved sanselyster – han er en brahman, udslukt, og lever altid i lykke.
สํ. ส. ๑๕/๓๑๒.
สพฺพโส นามรูปสฺมึ ยสฺส นตฺถิ มมายิตํ / อสตา จ น โสจติ ส เว ภิกฺขูติ วุจฺจติ.
Den, der på ingen måde har noget »mit« ved navn og form, og som ikke sørger over navn og form, der ikke er – han kaldes i sandhed en munk.
ขุ. ธ. ๒๕/๖๕.
สพฺพา อาสตฺติโย เฉตฺวา วิเนยฺย หทเย ทรํ / อุปสนฺโต สุขํ เสติ สนฺตึ ปปฺปุยฺย เจตโส.
Den, der har skåret alle forviklinger over og stillet sindets uro – han er nået til hjertets fred og lever, kommet til ro, i lykke.
องฺ. ติก. ๒๐/๑๗๕.
สพฺเพสุ กาเมสุ โย วีตราโค / อากิญฺจญฺญํ นิสฺสิโต หิตฺวมญฺญํ / สญฺญาวิโมกฺเข ปรเมธิมุตฺโต / ติฏฺเฐยฺย โส ตตฺถ อนานุยายี.
Den, der er fri for hængen ved alle sanselyster, er kommet ud over de andre jhānaer, støtter sig til jhānaen for intethedens grundlag og bøjer sindet mod opfattelsens ædle befrielse – han kan forblive i den intethedens jhāna uden at falde tilbage.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๓๘. ขุ. จู. ๓๐/๑๓๓.
ส วีตราโค ส วิเนยฺย โทสํ / เมตฺตจิตฺตํ ภาเวยฺย อปฺปมาณํ / สพฺเพสุ ภูเตสุ นิธาย ทณฺฑํ / อนินฺทิโต พฺรหฺมมุเปติ ฐานํ.
Den, der er fri for begær og har fjernet had, bør udvikle et sind af grænseløs kærlighed; når han har lagt vold mod alle væsener bort, dadles han ikke og går til et ædelt sted.
ขุ. ชา. จตฺตาฬีส. ๒๗/๕๔๒.
โส อุภนฺตมภิญฺญาย มชฺเฌ มนฺตา น ลิมฺปติ / ตํ พฺรูมิ มหาปุริโสติ โส อิธ สิพฺพินิมจฺจคา.
Den (som har slukket besmittelserne og er hinsides vaklen), der har erkendt begge ender, hænger ved visdom ikke ved midten; ham kalder jeg et stort menneske; han har opgivet det begær, der syr sindet sammen i denne verden.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๓๒. ขุ. จู. ๓๐/๓๕.
โสกปริเทวมจฺฉรํ / น ชหนฺติ คิทฺธา มมายิเต / ตสฺมา มุนโย ปริคฺคหํ / หิตฺวา อจรึสุ เขมทสฺสิโน.
Den, der hænger ved det, han anser for »mit«, kan ikke opgive sorg, klage og gerrighed; derfor lader de vise, der ser tryghed, ejendomsfølelsen bag sig.
ขุ. สุ. ๒๕/๑๙๓. ขุ. มหา. ๒๙/๑๕๔.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก