ปรสฺส วา อตฺตโน วาปิ เหตุ / น ภาสติ อลิกํ ภูริปญฺโญ / โส ปูชิโต โหติ สภาย มชฺเฌ / ปจฺฉาปิ โส สุคฺคติคามิ โหติ.

พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

วาจาวรรค — หมวดวาจา · นักธรรมชั้นเอก

บาลี (อักษรไทย)

ปรสฺส วา อตฺตโน วาปิ เหตุ

น ภาสติ อลิกํ ภูริปญฺโญ

โส ปูชิโต โหติ สภาย มชฺเฌ

ปจฺฉาปิ โส สุคฺคติคามิ โหติ.

Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ

Parassa vā attano vāpi hetu

Na bhāsati alikaṃ bhūripañño

So pūjito hoti sabhāya majjhe

Pacchāpi so suggatigāmi hoti.

คัมภีร์ที่มา : ขุ. ชา. วีสติ. ๒๗/๔๒๗.

คำแปล : ผู้มีภูมิปัญญา ย่อมไม่พูดพล่อย ๆ เพราะเหตุแห่งคนอื่นหรือตนเอง ผู้นั้นย่อมมีผู้บูชาในท่ามกลางชุมชน แม้ภายหลังเขาย่อมไปสู่สุคติ.

คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน

สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้

ผู้ใด พึงกล่าวถ้อยคำอันไม่เป็นเหตุให้ใคร ๆ ขัดใจ ไม่หยาบคาย เป็นเครื่องให้รู้ความได้และเป็นคำจริง, เราเรียกผู้นั้นว่าเป็นพราหมณ์.

ขุ. ธ. ๒๕/๗๐.

ผู้ใด ไม่โกรธ ไม่สะดุ้ง ไม่โอ้อวด ไม่รำคาญ พูดด้วยปัญญา ไม่ฟุ้งซ่าน ผู้นั้นแลชื่อว่า เป็นมุนี มีวาจาสำรวมแล้ว.

ขุ. สุ. ๒๕/๕๐๐. ขุ. มหา. ๒๙/๒๕๗.

คนเขลา ย่อมกล่าวในเรื่องใด ไม่ถูกผูกก็ติดในเรื่องนั้น, คนฉลาดย่อมกล่าวในเรื่องใด แม้ถูกผูก ก็หลุดในเรื่องนั้น.

ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๙.

พระพุทธเจ้าตรัสพระวาจาใด เป็นคำปลอดภัย เพื่อบรรลุพระนิพพาน และเพื่อทำที่สุดทุกข์, พระวาจานั้นแล เป็นสูงสุดแห่งวาจาทั้งหลาย.

ขุ. เถร. ๒๖/๔๓๔.

คำสัตย์แล เป็นวาจาไม่ตาย นั่นเป็นธรรมเก่า สัตบุรุษทั้งหลาย เป็นผู้ตั้งมั่นในคำสัตย์ที่เป็นอรรถและเป็นธรรม.

ขุ. เถร. ๒๖/๔๓๔.