พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ธรรมศึกษาชั้นตรี ระดับมัธยมศึกษา · ขอบข่ายหลักสูตร ๙ ช่วงชั้น ๒๕๖๔ · ๑๕ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๙ บท
สีลวรรค — หมวดศีล
สีลวรรค — หมวดศีล · ธรรมศึกษาชั้นตรี ระดับมัธยมศึกษา
บาลี (อักษรไทย)
สีลํ โลเก อนุตฺตรํ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Sīlaṃ loke anuttaraṃ.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๘.
คำแปล : ศีลเป็นเยี่ยมในโลก
คัมภีร์ตามขอบข่ายหลักสูตร ๒๕๖๔ : ขุททกนิกาย ชาดก เอกนิบาต
नेपाली : शील संसारमा सर्वोत्तम हो।
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยศีลเป็นเยี่ยมในโลก
EnglishVirtue is supreme in the world.
IndonesiaSila adalah yang tertinggi di dunia.
中文戒行为世间之最上。
DeutschSittlichkeit ist das Höchste in der Welt.
DanskDyd er det højeste i verden.
हिन्दीशील संसार में सर्वोत्तम है।
日本語戒は世において最上である。
नेपालीशील संसारमा सर्वोत्तम हो।

คำอธิบาย
यो व्याख्या बौद्ध सूक्तिको व्याख्याको एउटा उदाहरण मात्र हो, उत्तर-कुञ्जी होइन। विद्यार्थीहरूले यसलाई प्रारम्भिक मार्गदर्शनका रूपमा मात्र प्रयोग गर्नुपर्छ। विस्तृत बुझाइका लागि त्रिपिटक र अन्य ग्रन्थहरू पनि अध्ययन गर्नुहोस्।
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

सूक्ति "सीलं लोके अनुत्तरं", जसको अर्थ हो "शील संसारमा अनुत्तर हो", ले शीलको श्रेष्ठताको प्रशंसा गर्छ। "अनुत्तर" को अर्थ हो सर्वोच्च, जसभन्दा माथि केही छैन। यस सन्दर्भमा यसले असल आचरणलाई महत्त्वपूर्ण र आदरणीय बताउँछ, किनकि शीलले शरीर र वचनको संयममा, अरूलाई हानि नपुर्‍याउनमा सहायता गर्छ र शान्तिपूर्ण सहजीवनको आवश्यक जग हो।

शील समाजका लागि मूल्यवान् छ किनकि यसले कठिनाइ उत्पन्न गर्ने कर्मलाई रोक्छ। जब मानिसहरू हत्या र एकअर्कालाई चोट पुर्‍याउनबाट, चोरी, काम-मिथ्याचार, झुट र प्रमादको कारण बन्ने नशाबाट बच्छन्, तब द्वन्द्व र हानिका कारण घट्छन् र सँगै बस्दा विश्वास बढ्छ। त्यसैले शील-पालन निजी विषय मात्र होइन, सबैको शान्तिप्रतिको जिम्मेवारी पनि हो।

सहजीवनको लाभबाहेक, शील मनको प्रशिक्षण र प्रज्ञाको विकासलाई सहारा दिने जग पनि हो। शील-पालन गर्नेसँग आफ्ना भूलले व्याकुल नहुने कारण हुन्छ। पछुतोबाट यो मुक्तिले मनलाई समाधिको अभ्यासका लागि तयार हुन सहायता गर्छ, र जब मन स्थिर हुन्छ, त्यसले वस्तुलाई यथार्थ रूपमा सावधानी र सही तरिकाले हेर्न सहायता गर्छ। यसका लागि अध्ययन, अभ्यास र सही चिन्तन पनि चाहिन्छ। यसरी शील, समाधि र प्रज्ञा जीवनको विकासमा एकअर्कालाई सहारा दिने गुण हुन्।

सीलवीमंसन जातक र त्यसको अट्ठकथामा एउटा विषालु सर्पलाई शीलवान् भनी प्रशंसा गरिएको छ, किनकि त्यसले कसैलाई डस्दैन वा हानि पुर्‍याउँदैन। यो कथाले अहानिको गुणद्वारा शीलको मूल्य देखाउँछ: जुन प्राणीसँग मानिस डराउँछन्, त्यसले पनि अरूलाई हानि नपुर्‍याए प्रशंसा पाउँछ। त्यसैले मानिसले आफ्नो आचरणको संयमको महत्त्व बुझ्नुपर्छ र आफ्नो शक्ति वा योग्यताको प्रयोग कसैका लागि कठिनाइ उत्पन्न गर्न गर्नु हुँदैन।

दैनिक जीवनमा, जुन समुदायका मानिस इमानदार छन् र एकअर्काको चोरी गर्दैनन् वा हानि पुर्‍याउँदैनन्, त्यसमा सुरक्षा र सुखद जीवनको राम्रो जग हुन्छ। भ्रष्टाचार नगर्ने र धोका नदिने कामकाजी मानिसले सँगै काम गर्दा विश्वास बनाउन सहायता गर्छन्। बिना अनुमति सहपाठीका सामान नलिने, झुट नबोल्ने र अरूलाई हैरान नपार्ने विद्यार्थीले कक्षालाई यस्तो ठाउँ बनाउन सहायता गर्छन् जहाँ सबै आरामसाथ सँगै बस्न सकून्। यी उदाहरणले देखाउँछन् कि शीलको मूल्य हरेक उमेरका मानिसको जीवनमा देखिन्छ।

त्यसैले राम्रोसँग बाँच्न चाहनेले मन र प्रज्ञाको विकाससँगै आफ्नो शीललाई दृढ राख्नुपर्छ, र उचित वचन तथा राम्रो आदर्शद्वारा अरूलाई पनि अहानिको लाभ देख्न प्रेरित गर्नुपर्छ। जब हरेक व्यक्तिले आफ्नो आचरणको जिम्मेवारी लिन्छ, उसले शान्तिपूर्ण समाजलाई सहारा दिन्छ। आफू र सबैका लागि यो हितले शीलको श्रेष्ठता देखाउँछ, जस्तो सूक्तिले भन्छ: "शील संसारमा अनुत्तर हो।"

« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
สีลํ ยาว ชรา สาธุ.
शीलले वृद्धावस्थासम्म हित सिद्ध गर्छ।
สังยุตตนิกาย สคาถวรรค (สํ. ส. ๑๕/๕๐.)
สญฺญมโต เวรํ น จียติ.
सावधान रहँदा वैर उत्पन्न हुँदैन।
ทีฆนิกาย มหาวรรค; ขุททกนิกาย อุทาน (ที. มหา. ๑๐/๑๕๙. ขุ. อุ. ๒๕/๒๑๕.)
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก