พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ธรรมศึกษาชั้นโท ระดับมัธยมศึกษา · ขอบข่ายหลักสูตร ๙ ช่วงชั้น ๒๕๖๔ · ๑๕ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๓ บท
เสวนาวรรค — หมวดคบหา
เสวนาวรรค — หมวดคบหา · ธรรมศึกษาชั้นโท ระดับมัธยมศึกษา
บาลี (อักษรไทย)
ยาทิสํ กุรุเต มิตฺตํยาทิสญฺจูปเสวติ,
โสปิ ตาทิสโก โหติสหวาโส หิ ตาทิโส.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Yādisaṃ kurute mittaṃYādisañcūpasevati,
Sopi tādisako hotiSahavāso hi tādiso.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. ชา. วีส. ๒๓/๔๓๗.
คำแปล : คบคนเชนใดเป็นมิตร และสมคบคนเชนใด เขาก็เป็นคนเชนนั้น เพราะการอยูร่วมกันยอมเป็นเชนนั้น
คัมภีร์ตามขอบข่ายหลักสูตร ๒๕๖๔ : ขุททกนิกาย ชาดก วีสตินิบาต · ในขอบข่ายพิมพ์บาลีว่า “ยาทิส กุรุเต มิตฺต ยาทิสญฺจูปเสวติ, / โสป ตาทิสโก โหติ สหวาโส หิ ตาทิโส” (แสดงตามหนังสือพุทธศาสนสุภาษิต)
हिन्दी : जैसे व्यक्ति को मित्र बनाता है और जैसे का संग करता है, वैसा ही वह हो जाता है; क्योंकि साथ रहना उसे वैसा बना देता है।
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยคบคนเชนใดเป็นมิตร และสมคบคนเชนใด เขาก็เป็นคนเชนนั้น เพราะการอยูร่วมกันยอมเป็นเชนนั้น
EnglishWhatever kind of person one makes a friend and keeps company with, such a person one becomes; for living together makes one so.
IndonesiaOrang seperti apa yang dijadikan sahabat dan digauli, seperti itulah ia akan menjadi; karena hidup bersama menjadikannya demikian.
中文结交怎样的人为友,与怎样的人为伍,自己便成为怎样的人;因为共处使人如此。
DeutschWas für einen Menschen man sich zum Freund macht und mit wem man verkehrt, so wird man selbst; denn das Zusammenleben macht einen so.
DanskDen slags menneske, man gør til sin ven og omgås, sådan bliver man selv; for samlivet gør én sådan.
हिन्दीजैसे व्यक्ति को मित्र बनाता है और जैसे का संग करता है, वैसा ही वह हो जाता है; क्योंकि साथ रहना उसे वैसा बना देता है।
日本語どのような人を友とし、どのような人と交わるかによって、その人はそのようになる。共に住むことがそうさせるのである。
नेपालीजस्तो मानिसलाई मित्र बनाइन्छ र जस्तोसँग संगत गरिन्छ, ऊ पनि त्यस्तै हुन्छ; किनकि सँगै बस्नुले त्यस्तै बनाउँछ।

คำอธิบาย
यह व्याख्या बौद्ध सूक्ति की व्याख्या का केवल एक उदाहरण है, कोई उत्तर-कुंजी नहीं। विद्यार्थियों को इसे केवल प्रारंभिक मार्गदर्शन के रूप में उपयोग करना चाहिए। विस्तृत समझ के लिए त्रिपिटक और अन्य ग्रंथों का भी अध्ययन करें।
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

सूक्ति "यादिसं कुरुते मित्तं यादिसञ्चूपसेवति, सोपि तादिसको होति सहवासो हि तादिसो" का अर्थ है "जैसे व्यक्ति को मित्र बनाता है और जैसे की संगति करता है, वह भी वैसा ही हो जाता है, क्योंकि सहवास ही ऐसा है।" यह सूक्ति संगति के सिद्धांत को संक्षेप में बताती है: मनुष्य उन जैसे बनते जाते हैं जिनके साथ वे घनिष्ठता से रहते हैं, क्योंकि साथ रहने से विचार और आदतें एक से दूसरे में जाती हैं।

साथ रहने से स्वाभाविक सीख होती है। हम बिना इरादे के अपने निकट के लोगों के सोचने के ढंग, बोलने के ढंग, मूल्यों और व्यवहार को ग्रहण कर लेते हैं। परिश्रमी मित्र हमें परिश्रमी बनाते हैं, आलसी मित्र आलसी। सकारात्मक मित्र हमें प्रोत्साहन देते हैं, शिकायत करने वाले मित्र हमें भी चीज़ों को नकारात्मक दृष्टि से देखने वाला बना देते हैं। इसलिए मित्र चुनना यह चुनने के समान है कि हम भविष्य में कैसे व्यक्ति बनेंगे।

इस सूक्ति का अर्थ यह नहीं कि मनुष्य के पास कोई विकल्प नहीं और उसे सदा आसपास के लोगों के अनुसार बदलना ही पड़ता है। जिसके पास स्मृति और दृढ़ सिद्धांत हैं, वह बुरे वातावरण में भी अपनी भलाई बचाए रख सकता है और दूसरों को बदलने में सहायक आदर्श भी बन सकता है। पर सामान्य लोगों के लिए, विशेषकर जो अभी सीखने की आयु में हैं, अच्छे मित्र चुनना सबसे सुरक्षित और प्रभावी मार्ग है।

दैनिक जीवन में, जो विद्यार्थी पढ़ने के शौकीन मित्रों के समूह में जुड़ता है, वह स्वयं भी पढ़ने का शौकीन हो जाता है। जो उच्च उत्तरदायित्व-भाव वाली टीम में काम करता है, वह साथियों से उत्तरदायित्व सीखता है। जो इंटरनेट पर कठोर भाषा और हिंसा पसंद करने वाले समूहों के साथ बहुत समय बिताता है, वह धीरे-धीरे इन बातों को सामान्य मानने लग सकता है। हम जो वातावरण चुनते हैं, उसका हम पर कम प्रभाव नहीं होता।

इसलिए जो भला बनना चाहता है, उसे भले लोगों को मित्र चुनना चाहिए और सदा देखना चाहिए कि आसपास के लोग उसे किस दिशा में ले जा रहे हैं, जैसा कि सूक्ति कहती है: "जैसे व्यक्ति को मित्र बनाता है और जैसे की संगति करता है, वह भी वैसा ही हो जाता है, क्योंकि सहवास ही ऐसा है।"

« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
ปาปมิตฺเต วิวชฺเชตฺวา ภเชยฺยุตฺตมปุคฺคเล / โอวาเท จสฺส ติฏฺเฐยฺย ปตฺเถนฺโต อจลํ สุขํ.
जो स्थिर सुख चाहता है, वह पापमित्रों को त्याग दे, केवल उत्तम पुरुषों का संग करे और उनके उपदेश में स्थित रहे।
ขุททกนิกาย เถรคาถา (ขุ. เถร. ๒๖/๓๐๙.)
สทฺเธน จ เปสเลน จ / ปญฺญวตา พหุสฺสุเตน จ / สขิตํ หิ กเรยฺย ปณฺฑิโต. / ภทฺโท สปฺปุริเสหิ สงฺคโม.
पण्डित श्रद्धावान, शीलप्रिय, प्रज्ञावान और बहुश्रुत लोगों से मित्रता करे; क्योंकि सज्जनों का संग उन्नति है।
ขุททกนิกาย เถรคาถา (ขุ. เถร. ๒๖/๔๐๕.)
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก