พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

นักธรรม
ธรรมศึกษา (ในประเทศ)
ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ภาษา / Language : ไทยEnglishIndonesia中文DeutschDanskहिन्दी日本語नेपाली
ธรรมศึกษาชั้นโท ระดับมัธยมศึกษา · ขอบข่ายหลักสูตร ๙ ช่วงชั้น ๒๕๖๔ · ๑๕ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๓ บท
ปมาทวรรค — หมวดประมาท ๓ บท
โย จ ปุพฺเพ ปมชฺชิตฺวา ปจฺฉา โส นปฺปมชฺชติ / โสมํ โลกํ ปภาเสติ อพฺภา มุตฺโต ว จนฺทิมา.
पहिले प्रमादी थियो तर पछि अप्रमादी भयो भने, ऊ बादलबाट मुक्त चन्द्रमाझैँ यस लोकलाई उज्यालो पार्छ।
มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ (ม. ม. ๑๓/๔๘๖.)
พหุมฺปิ เจ สํหิตํ ภาสมาโน / น ตกฺกโร โหติ นโร ปมตฺโต / โคโปว คาโว คณยํ ปเรสํ / น ภาควา สามญฺญสฺส โหติ.
बुद्धवचन धेरै भन्न सके पनि प्रमादी भई त्यसअनुसार नगर्नेले श्रामण्य-फलको भाग पाउँदैन, जसरी गोठालोले अरूका गाई गन्छ।
ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ. ๒๕/๑๗.)
ยญฺหิ กิจฺจํ ตทปวิทฺธํ อกิจฺจํ ปน กยิรติ / อุนฺนฬานํ ปมตฺตานํ เตสํ วฑฺฒนฺติ อาสวา.
गर्नुपर्ने छोडेर गर्नु नहुने गर्ने, अभिमानी र प्रमादीका आस्रव बढ्छन्।
ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ. ๒๕/๕๔.)
ปุคคลวรรค — หมวดบุคคล ๓ บท
ยสฺส ปาปํ กตํ กมฺมํ กุสเลน ปหียติ / โสมํ โลกํ ปภาเสติ อพฺภา มุตฺโตว จนฺทิมา.
पापकर्म गरे पनि सत्कर्मले त्यसलाई छोड्नेले बादलबाट मुक्त चन्द्रमाझैँ यस लोकलाई उज्यालो पार्छ।
มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ (ม. ม. ๑๒/๔๘๗.)
มธุวา มญฺญตี พาโล ยาว ปาปํ น ปจฺจติ, / ยทา จ ปจฺจตี ปาปํ อถ พาโล ทุกฺขํ นิคจฺฉติ.
पापले फल नदिउन्जेल मूर्खले त्यसलाई मीठो ठान्छ; तर पापले फल दिँदा मूर्खले दुःख पाउँछ।
ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ. ๒๕/๒๔.)
สเจ ภายถ ทุกฺขสฺส สเจ โว ทุกฺขมปฺปิยํ / มา กตฺถ ปาปกํ กมฺมํ อาวี วา ยทิ วา รโห.
यदि तिमी दुःखसँग डराउँछौ, यदि तिमीलाई दुःख प्रिय छैन भने, खुला वा गोप्य कतै पनि पापकर्म नगर।
ขุททกนิกาย อุทาน (ขุ. อุ. ๒๕/๑๕๐.)
วิริยวรรค — หมวดความเพียร ๓ บท
อปฺปเกนปิ เมธาวี ปาภเฏน วิจกฺขโณ / สมุฏฺฐาเปติ อตฺตานํ อณุํ อคฺคึว สนฺธมํ.
बुद्धिमान् र चतुर व्यक्तिले थोरै पुँजीले पनि आफूलाई स्थापित गर्छ, जसरी कसैले सानो आगो बाल्छ।
ขุททกนิกาย ชาดก เอกนิบาต (ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒.)
อโมฆํ ทิวสํ กยิรา อปฺเปน พหุเกน วา / ยํ ยํ วิวหเต รตฺติ ตทูนนฺตสฺส ชีวิตํ.
दिनरातलाई सानो वा ठूलो लाभबिना खाली जान नदेऊ; किनकि जसका दिनरात बित्छन्, उसको जीवन त्यति लाभले कम हुन्छ।
ขุททกนิกาย เถรคาถา (ขุ. เถร. ๒๖/๓๓๕.)
อุฏฺฐาตา กมฺมเธยฺเยสุ อปฺปมตฺโต วิธานวา / สมํ กปฺเปติ ชีวิตํ สมฺภตํ อนุรกฺขติ.
आफ्नो काममा उद्यमी, अप्रमत्त, व्यवस्थापन जान्ने र उचित रूपले जीविका चलाउनेले कमाएको धनको रक्षा गर्छ।
อังคุตตรนิกาย อัฏฐกนิบาต (องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๙๘.)
เสวนาวรรค — หมวดคบหา ๓ บท
ปาปมิตฺเต วิวชฺเชตฺวา ภเชยฺยุตฺตมปุคฺคเล / โอวาเท จสฺส ติฏฺเฐยฺย ปตฺเถนฺโต อจลํ สุขํ.
 คำอธิบาย
स्थिर सुख चाहनेले पापमित्र त्यागोस्, उत्तम पुरुषहरूको मात्र संगत गरोस् र उनीहरूको उपदेशमा रहोस्।
ขุททกนิกาย เถรคาถา (ขุ. เถร. ๒๖/๓๐๙.)
ยาทิสํ กุรุเต มิตฺตํ ยาทิสญฺจูปเสวติ, / โสปิ ตาทิสโก โหติ สหวาโส หิ ตาทิโส.
 คำอธิบาย
जस्तो मानिसलाई मित्र बनाइन्छ र जस्तोसँग संगत गरिन्छ, ऊ पनि त्यस्तै हुन्छ; किनकि सँगै बस्नुले त्यस्तै बनाउँछ।
ขุททกนิกาย ชาดก วีสตินิบาต (ขุ. ชา. วีส. ๒๓/๔๓๗.)
สทฺเธน จ เปสเลน จ / ปญฺญวตา พหุสฺสุเตน จ / สขิตํ หิ กเรยฺย ปณฺฑิโต. / ภทฺโท สปฺปุริเสหิ สงฺคโม.
 คำอธิบาย
पण्डितले श्रद्धावान्, शीलप्रिय, प्रज्ञावान् र बहुश्रुत मानिसहरूसँग मित्रता गर्नुपर्छ; किनकि सज्जनको संगत उन्नति हो।
ขุททกนิกาย เถรคาถา (ขุ. เถร. ๒๖/๔๐๕.)
ทานวรรค — หมวดทาน ๓ บท
อคฺคสฺมึ ทานํ ททตํ อคฺคํ ปุญฺญํ ปวฑฺฒติ / อคฺคํ อายุ จ วณฺโณ จ ยโส กิตฺติ สุขํ พลํ.
श्रेष्ठ वस्तुमा दान दिँदा श्रेष्ठ पुण्य बढ्छ, र श्रेष्ठ आयु, वर्ण, यश, कीर्ति, सुख र बल पनि बढ्छन्।
ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ (ขุ. อิติ. ๒๕/๒๙๙.)
อคฺคทายี วรทายี เสฏฺฐทายี จ โย นโร / ทีฆายุ ยสวา โหติ ยตฺถ ยตฺถูปปชฺชติ.
श्रेष्ठ, उत्तम र प्रधान वस्तु दिने जहाँ जन्मन्छ त्यहाँ दीर्घायु र यशस्वी हुन्छ।
อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต (องฺ ปญฺจก. ๒๒/๕๖.)
ปุพฺเพ ทานาทิกํ ทตฺวา อิทานิ ลภตี สุขํ / มูเลว สิญฺจิตํ โหติ อคฺเค จ ผลทายกํ.
पहिले दान आदि गर, तब अहिले सुख पाइन्छ, जसरी जरामा पानी हाल्दा टुप्पामा फल लाग्छ।
สัททสารัตถชาลินี (สทฺทสารตฺถชาลินี.)
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก