พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

นักธรรม
ธรรมศึกษา (ในประเทศ)
ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ภาษา / Language : ไทยEnglishIndonesia中文DeutschDanskहिन्दी日本語नेपाली
ธรรมศึกษาชั้นโท ระดับมัธยมศึกษา · ขอบข่ายหลักสูตร ๙ ช่วงชั้น ๒๕๖๔ · ๑๕ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๓ บท
ปมาทวรรค — หมวดประมาท ๓ บท
โย จ ปุพฺเพ ปมชฺชิตฺวา ปจฺฉา โส นปฺปมชฺชติ / โสมํ โลกํ ปภาเสติ อพฺภา มุตฺโต ว จนฺทิมา.
先前放逸而后不放逸者，照亮此世，如月出云翳。
มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ (ม. ม. ๑๓/๔๘๖.)
พหุมฺปิ เจ สํหิตํ ภาสมาโน / น ตกฺกโร โหติ นโร ปมตฺโต / โคโปว คาโว คณยํ ปเรสํ / น ภาควา สามญฺญสฺส โหติ.
虽能多诵佛语，若放逸而不依之奉行，则无份于沙门果，如牧牛者为他人数牛。
ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ. ๒๕/๑๗.)
ยญฺหิ กิจฺจํ ตทปวิทฺธํ อกิจฺจํ ปน กยิรติ / อุนฺนฬานํ ปมตฺตานํ เตสํ วฑฺฒนฺติ อาสวา.
舍应作而作不应作，骄慢放逸者，其漏增长。
ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ. ๒๕/๕๔.)
ปุคคลวรรค — หมวดบุคคล ๓ บท
ยสฺส ปาปํ กตํ กมฺมํ กุสเลน ปหียติ / โสมํ โลกํ ปภาเสติ อพฺภา มุตฺโตว จนฺทิมา.
曾作恶而以善业舍离之者，照亮此世，如月出云翳。
มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ (ม. ม. ๑๒/๔๘๗.)
มธุวา มญฺญตี พาโล ยาว ปาปํ น ปจฺจติ, / ยทา จ ปจฺจตี ปาปํ อถ พาโล ทุกฺขํ นิคจฺฉติ.
恶业未熟时，愚人以为甘甜；恶业成熟时，愚人便遭受痛苦。
ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ. ๒๕/๒๔.)
สเจ ภายถ ทุกฺขสฺส สเจ โว ทุกฺขมปฺปิยํ / มา กตฺถ ปาปกํ กมฺมํ อาวี วา ยทิ วา รโห.
若你畏惧痛苦，若你不喜痛苦，便莫作恶业，无论明处或暗处。
ขุททกนิกาย อุทาน (ขุ. อุ. ๒๕/๑๕๐.)
วิริยวรรค — หมวดความเพียร ๓ บท
อปฺปเกนปิ เมธาวี ปาภเฏน วิจกฺขโณ / สมุฏฺฐาเปติ อตฺตานํ อณุํ อคฺคึว สนฺธมํ.
有智慧且灵巧者，即使本钱微薄，亦能立足，如以小火引燃。
ขุททกนิกาย ชาดก เอกนิบาต (ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒.)
อโมฆํ ทิวสํ กยิรา อปฺเปน พหุเกน วา / ยํ ยํ วิวหเต รตฺติ ตทูนนฺตสฺส ชีวิตํ.
不应令昼夜空过，无论利益大小；因为昼夜从谁身边流逝，其生命便因此而减损。
ขุททกนิกาย เถรคาถา (ขุ. เถร. ๒๖/๓๓๕.)
อุฏฺฐาตา กมฺมเธยฺเยสุ อปฺปมตฺโต วิธานวา / สมํ กปฺเปติ ชีวิตํ สมฺภตํ อนุรกฺขติ.
勤于职守、不放逸、善于经营、量入为出者，能保有所得之财。
อังคุตตรนิกาย อัฏฐกนิบาต (องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๙๘.)
เสวนาวรรค — หมวดคบหา ๓ บท
ปาปมิตฺเต วิวชฺเชตฺวา ภเชยฺยุตฺตมปุคฺคเล / โอวาเท จสฺส ติฏฺเฐยฺย ปตฺเถนฺโต อจลํ สุขํ.
 คำอธิบาย
欲求安稳之乐者，应远离恶友，唯亲近最上之人，并安住于其教诲。
ขุททกนิกาย เถรคาถา (ขุ. เถร. ๒๖/๓๐๙.)
ยาทิสํ กุรุเต มิตฺตํ ยาทิสญฺจูปเสวติ, / โสปิ ตาทิสโก โหติ สหวาโส หิ ตาทิโส.
 คำอธิบาย
结交怎样的人为友，与怎样的人为伍，自己便成为怎样的人；因为共处使人如此。
ขุททกนิกาย ชาดก วีสตินิบาต (ขุ. ชา. วีส. ๒๓/๔๓๗.)
สทฺเธน จ เปสเลน จ / ปญฺญวตา พหุสฺสุเตน จ / สขิตํ หิ กเรยฺย ปณฺฑิโต. / ภทฺโท สปฺปุริเสหิ สงฺคโม.
 คำอธิบาย
智者应与有信心、爱戒行、有智慧且多闻的人为友；因为与善人交往是增上之道。
ขุททกนิกาย เถรคาถา (ขุ. เถร. ๒๖/๔๐๕.)
ทานวรรค — หมวดทาน ๓ บท
อคฺคสฺมึ ทานํ ททตํ อคฺคํ ปุญฺญํ ปวฑฺฒติ / อคฺคํ อายุ จ วณฺโณ จ ยโส กิตฺติ สุขํ พลํ.
于殊胜处布施，殊胜的福德增长，殊胜的寿命、容色、名声、荣誉、安乐与力量亦随之增长。
ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ (ขุ. อิติ. ๒๕/๒๙๙.)
อคฺคทายี วรทายี เสฏฺฐทายี จ โย นโร / ทีฆายุ ยสวา โหติ ยตฺถ ยตฺถูปปชฺชติ.
施予殊胜、美好、最上之物者，于所生之处长寿而有名誉。
อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต (องฺ ปญฺจก. ๒๒/๕๖.)
ปุพฺเพ ทานาทิกํ ทตฺวา อิทานิ ลภตี สุขํ / มูเลว สิญฺจิตํ โหติ อคฺเค จ ผลทายกํ.
先行布施等善业，今世便得安乐，如浇灌树根而于枝头得果。
สัททสารัตถชาลินี (สทฺทสารตฺถชาลินี.)
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก