พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

นักธรรม
ธรรมศึกษา (ในประเทศ)
ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ภาษา / Language : ไทยEnglishIndonesia中文DeutschDanskहिन्दी日本語नेपाली
ธรรมศึกษาชั้นโท ระดับอุดมศึกษาและประชาชนทั่วไป · ขอบข่ายหลักสูตร ๙ ช่วงชั้น ๒๕๖๔ · ๑๕ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๐ บท
สีลวรรค — หมวดศีล ๓ บท
อาทิ สีลํ ปติฏฺฐา จ กลฺยาณานญฺจ มาตุกํ / ปมุขํ สพฺพธมฺมานํ ตสฺมา สีลํ วิโสธเย.
戒は最初の拠り所であり、あらゆる善法の母であり、あらゆる法の首である。ゆえに戒を清めるべきである。
ขุททกนิกาย เถรคาถา (ขุ. เถร. ๒๖/๓๕๘.)
อวณฺณญฺจ อกิตฺติญฺจ ทุสฺสีโล ลภเต นโร / วณฺณํ กิตฺตึ ปสํสญฺจ สทา ลภติ สีลวา.
破戒の人は非難と名誉の失墜を受け、持戒の人はつねに名声と称賛を受ける。
ขุททกนิกาย เถรคาถา (ขุ. เถร. ๒๖/๓๕๗.)
สีลวา หิ พหู มิตฺเต สญฺญเมนาธิคจฺฉติ / ทุสฺสีโล ปน มิตฺเตหิ ธํสเต ปาปมาจรํ.
持戒の人は自制によって多くの友を得るが、戒なく悪しく振る舞う者は友から離れる。
ขุททกนิกาย เถรคาถา (ขุ. เถร. ๒๖/๓๕๗.)
ธัมมวรรค — หมวดธรรม ๔ บท
ขตฺติยา พฺราหฺมณา เวสฺสา สุทฺทา จณฺฑาลปุกฺกุสา / อิธ ธมฺมํ จริตฺวาน ภวนฺติ ติทิเว สมา.
王族も婆羅門も庶民も奴隷も賤民も下働きの者も、この世で法を行ずれば、三十三天において平等となる。
ขุททกนิกาย ชาดก (ขุ. ชา. ๒๗/๗๖/๑๗๕)
โย อิจฺเฉ ทิพฺพโภคญฺจ ทิพฺพมายุํ ยสํ สุขํ / ปาปานิ ปริวชฺเชตฺวา ติวิธํ ธมฺมมาจเร.
天の財・寿命・名声・安楽を望む者は、悪を離れ、三種の善行を行ずべきである。
ขุททกนิกาย ชาดก มหานิบาต (ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๓๐๖.)
นิกฺกุหา นิลฺลปา ธีรา อตฺถทฺธา สุสมาหิตา / เต เว ธมฺเม วิรูหนฺติ สมฺมาสมฺพุทฺธเทสิเต.
偽らず、饒舌でなく、賢く、高慢でなく、心の定まった者こそ、正等覚者の説かれた法において輝く。
อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต; ขุททกนิกาย มหานิทเทส (องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๓๔. ขุ. มหา. ๒๙/๑๕๑.)
กุหา ถทฺธา ลปา สิงฺคี อุนฺนฬา จาสมาหิตา / น เต ธมฺเม วิรูหนฺติ สมฺมาสมฺพุทฺธเทสิเต.
欺き、高慢で、饒舌で、自慢し、うぬぼれ、心定まらぬ者は、正等覚者の説かれた法において増長しない。
อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต (องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๓๔.)
กิเลสวรรค — หมวดกิเลส ๒ บท
โกธสฺส วิสมูลสฺส มธุรคฺคสฺส พฺราหฺมณ / วธํ อริยา ปสํสนฺติ ตญฺหิ เฉตฺวา น โสจติ.
婆羅門よ、聖者たちは、根は毒で先は蜜である怒りを殺す者を称賛する。その怒りを断った者は憂えることがないからである。
สังยุตตนิกาย สคาถวรรค (สํ. ส. ๑๕/๒๓๖.)
โลโภ โทโส จ โมโห จ ปุริสํ ปาปเจตสํ / หึสนฺติ อตฺตสมฺภูตา ตจสารํว สมฺผลํ.
自らから生じた貪・瞋・痴は、竹の花が竹を殺すように、悪しき心の人を害する。
ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ; ขุททกนิกาย มหานิทเทส (ขุ. อิติ. ๒๕/๒๖๔. ขุ. มหา. ๒๙/๑๘.)
ปุญญวรรค — หมวดบุญ ๓ บท
ปุญฺญญฺเจ ปุริโส กยิรา กยิราเถนํ ปุนปฺปุนํ / ตมฺหิ ฉนฺทํ กยิราถ สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย.
人が功徳をなすなら、それをくり返しなせ。それに喜びをもて。功徳の積み重ねは楽をもたらす。
ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ. ๒๕/๓๐.)
มาวมญฺเญถ ปุญฺญสฺส น มตฺตํ อาคมิสฺสติ / อุทพินฺทุนิปาเตน อุทกุมฺโภปิ ปูรติ / อาปูรติ ธีโร ปุญฺญสฺส โถกํ โถกํปิ อาจินํ.
「わずかだから、わたしには来ない」と功徳を軽んじてはならない。水瓶が落ちる滴で満たされるように、智慧ある人は少しずつ功徳を積んで功徳に満たされる。
ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ. ๒๕/๓๑.)
สหาโย อตฺถชาตสฺส โหติ มิตฺตํ ปุนปฺปุนํ / สยํ กตานิ ปุญฺญานิ ตํ มิตฺตํ สมฺปรายิกํ.
仲間は、たびたび必要の生じる者の友であるが、自らなした功徳は来世における友となる。
สังยุตตนิกาย สคาถวรรค (สํ. ส. ๑๕/๕๑.)
วาจาวรรค — หมวดวาจา ๓ บท
กลฺยาณิเมว มุญฺเจยฺย น หิ มุญฺเจยฺย ปาปิกํ / โมกฺโข กลฺยาณิยา สาธุ มุตฺวา ตปฺปติ ปาปิกํ.
美しい言葉のみを語り、悪い言葉は決して語るな。美しい言葉を語ることは利益を成し遂げ、悪い言葉を語る者は苦しむ。
ขุททกนิกาย ชาดก เอกนิบาต (ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๘.)
ตเมว วาจํ ภาเสยฺย ยายตฺตานํ น ตาปเย / ปเร จ น วิหึเสยฺย สา เว วาจา สุภาสิตา.
自らを苦しめる因とならず、他を害する因とならない言葉を語れ。その言葉こそ善く語られたものである。
ขุททกนิกาย สุตตนิบาต (ขุ. สุ. ๒๕/๔๑๑.)
นาติเวลํ ปภาเสยฺย น ตุณฺหี สพฺพทา สิยา / อวิกิณฺณํ มิตํ วาจํ ปตฺเต กาเล อุทีริเย.
時を過ぎて語らず、つねに黙ってもいてはならない。時が来たら節度をもって、とりとめなく語らず語れ。
ขุททกนิกาย ชาดก มหานิบาต (ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๓๓๘.)
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก