พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

นักธรรม
ธรรมศึกษา (ในประเทศ)
ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ภาษา / Language : ไทยEnglishIndonesia中文DeutschDanskहिन्दी日本語नेपाली
ธรรมศึกษาชั้นโท ระดับอุดมศึกษาและประชาชนทั่วไป · ขอบข่ายหลักสูตร ๙ ช่วงชั้น ๒๕๖๔ · ๑๕ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๐ บท
สีลวรรค — หมวดศีล ๓ บท
อาทิ สีลํ ปติฏฺฐา จ กลฺยาณานญฺจ มาตุกํ / ปมุขํ สพฺพธมฺมานํ ตสฺมา สีลํ วิโสธเย.
戒是最初的依止，是一切善法之母，是诸法之首；故应令戒清净。
ขุททกนิกาย เถรคาถา (ขุ. เถร. ๒๖/๓๕๘.)
อวณฺณญฺจ อกิตฺติญฺจ ทุสฺสีโล ลภเต นโร / วณฺณํ กิตฺตึ ปสํสญฺจ สทา ลภติ สีลวา.
破戒者遭受谴责与恶名；持戒者恒受美名与赞誉。
ขุททกนิกาย เถรคาถา (ขุ. เถร. ๒๖/๓๕๗.)
สีลวา หิ พหู มิตฺเต สญฺญเมนาธิคจฺฉติ / ทุสฺสีโล ปน มิตฺเตหิ ธํสเต ปาปมาจรํ.
持戒者以其自制而得众多朋友；无戒者行为恶劣，与朋友离散。
ขุททกนิกาย เถรคาถา (ขุ. เถร. ๒๖/๓๕๗.)
ธัมมวรรค — หมวดธรรม ๔ บท
ขตฺติยา พฺราหฺมณา เวสฺสา สุทฺทา จณฺฑาลปุกฺกุสา / อิธ ธมฺมํ จริตฺวาน ภวนฺติ ติทิเว สมา.
刹帝利、婆罗门、吠舍、首陀罗、旃陀罗与贱业者，于此世行法之后，在三十三天皆平等。
ขุททกนิกาย ชาดก (ขุ. ชา. ๒๗/๗๖/๑๗๕)
โย อิจฺเฉ ทิพฺพโภคญฺจ ทิพฺพมายุํ ยสํ สุขํ / ปาปานิ ปริวชฺเชตฺวา ติวิธํ ธมฺมมาจเร.
凡欲求天界之财富、寿命、名誉与安乐者，应远离诸恶，奉行三种善行。
ขุททกนิกาย ชาดก มหานิบาต (ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๓๐๖.)
นิกฺกุหา นิลฺลปา ธีรา อตฺถทฺธา สุสมาหิตา / เต เว ธมฺเม วิรูหนฺติ สมฺมาสมฺพุทฺธเทสิเต.
不欺诈、不饶舌、有智慧、不傲慢、心坚定者，于正等觉者所说之法中光辉照耀。
อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต; ขุททกนิกาย มหานิทเทส (องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๓๔. ขุ. มหา. ๒๙/๑๕๑.)
กุหา ถทฺธา ลปา สิงฺคี อุนฺนฬา จาสมาหิตา / น เต ธมฺเม วิรูหนฺติ สมฺมาสมฺพุทฺธเทสิเต.
欺诈、傲慢、饶舌、夸耀、自负而不安定者，于正等觉者所说之法不得增长。
อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต (องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๓๔.)
กิเลสวรรค — หมวดกิเลส ๒ บท
โกธสฺส วิสมูลสฺส มธุรคฺคสฺส พฺราหฺมณ / วธํ อริยา ปสํสนฺติ ตญฺหิ เฉตฺวา น โสจติ.
婆罗门！圣者赞叹杀灭忿怒者——忿怒根有毒而梢甘甜；因为断除了忿怒，便无忧愁。
สังยุตตนิกาย สคาถวรรค (สํ. ส. ๑๕/๒๓๖.)
โลโภ โทโส จ โมโห จ ปุริสํ ปาปเจตสํ / หึสนฺติ อตฺตสมฺภูตา ตจสารํว สมฺผลํ.
由自身所生的贪、嗔、痴伤害心恶之人，如同竹花杀死竹子。
ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ; ขุททกนิกาย มหานิทเทส (ขุ. อิติ. ๒๕/๒๖๔. ขุ. มหา. ๒๙/๑๘.)
ปุญญวรรค — หมวดบุญ ๓ บท
ปุญฺญญฺเจ ปุริโส กยิรา กยิราเถนํ ปุนปฺปุนํ / ตมฺหิ ฉนฺทํ กยิราถ สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย.
人若作福，当数数作之，当于其中生喜；积累福德带来快乐。
ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ. ๒๕/๓๐.)
มาวมญฺเญถ ปุญฺญสฺส น มตฺตํ อาคมิสฺสติ / อุทพินฺทุนิปาเตน อุทกุมฺโภปิ ปูรติ / อาปูรติ ธีโร ปุญฺญสฺส โถกํ โถกํปิ อาจินํ.
不应轻视福德，以为“微少不会临身”；如水瓶因点滴而满，智者少积其福，亦终为福所满。
ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ. ๒๕/๓๑.)
สหาโย อตฺถชาตสฺส โหติ มิตฺตํ ปุนปฺปุนํ / สยํ กตานิ ปุญฺญานิ ตํ มิตฺตํ สมฺปรายิกํ.
同伴是需求屡生者的朋友；而自己所作的福德，将是来世的朋友。
สังยุตตนิกาย สคาถวรรค (สํ. ส. ๑๕/๕๑.)
วาจาวรรค — หมวดวาจา ๓ บท
กลฺยาณิเมว มุญฺเจยฺย น หิ มุญฺเจยฺย ปาปิกํ / โมกฺโข กลฺยาณิยา สาธุ มุตฺวา ตปฺปติ ปาปิกํ.
应只出和善之言，绝不出恶言；出言和善能成办利益，出恶言者必遭苦恼。
ขุททกนิกาย ชาดก เอกนิบาต (ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๘.)
ตเมว วาจํ ภาเสยฺย ยายตฺตานํ น ตาปเย / ปเร จ น วิหึเสยฺย สา เว วาจา สุภาสิตา.
应说不使自己苦恼、不伤害他人的话；此语方为善说。
ขุททกนิกาย สุตตนิบาต (ขุ. สุ. ๒๕/๔๑๑.)
นาติเวลํ ปภาเสยฺย น ตุณฺหี สพฺพทา สิยา / อวิกิณฺณํ มิตํ วาจํ ปตฺเต กาเล อุทีริเย.
不应说话过时，也不应一味沉默；时机到来时，应适量而言，不杂乱冗长。
ขุททกนิกาย ชาดก มหานิบาต (ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๓๓๘.)
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก