พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

นักธรรม
ธรรมศึกษา (ในประเทศ)
ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ภาษา / Language : ไทยEnglishIndonesia中文DeutschDanskहिन्दी日本語नेपाली
ธรรมศึกษาชั้นเอก ระดับประถมศึกษา · ขอบข่ายหลักสูตร ๙ ช่วงชั้น ๒๕๖๔ · ๒๐ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๖ บท
อัตตวรรค — หมวดตน ๔ บท
อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ.
 คำอธิบาย
Oneself indeed is one’s own refuge.
ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ. ๒๕/๓๖,๖๖.)
อตฺตานํ ทมยนฺติ สุพฺพตา.
 คำอธิบาย
Those of good conduct tame themselves.
ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ. ๒๕/๓๔.)
อตฺตนา โจทยตฺตานํ.
Admonish yourself by yourself.
ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ. ๒๕/๖๖.)
ปฏิมํเสตมตฺตนา.
Examine yourself by yourself.
ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ. ๒๕/๖๖.)
จิตตวรรค — หมวดจิต ๔ บท
จิตฺตสฺส ทมโถ สาธุ.
Taming the mind is good.
ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ. ๒๕/๑๙.)
จิตฺตํ ทนฺตํ สุขาวหํ.
A tamed mind brings happiness.
ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ. ๒๕/๑๙.)
วิหญฺญตี จิตฺตวสานุวตฺตี.
One who acts under the sway of the mind comes to trouble.
ขุททกนิกาย ชาดก ทุกนิบาต (ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๙๐.)
จิตฺตํ รกฺเขถ เมธาวี.
The wise should guard the mind.
ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ. ๒๕/๑๙.)
มิตตวรรค — หมวดมิตร ๔ บท
มาตา มิตฺตํ สเก ฆเร.
A mother is the friend in one’s own home.
สังยุตตนิกาย สคาถวรรค (สํ. ส. ๑๕/๕๐.)
สพฺพตฺถ ปูชิโต โหติ โย มิตฺตานํ น ทุพฺภติ.
One who does not betray friends is honoured everywhere.
ขุททกนิกาย ชาดก นวกนิบาต (ขุ. ชา. นวก. ๒๗/๕๔.)
มิตฺตทุพฺโภ หิ ปาปโก.
One who betrays friends is truly base.
ขุททกนิกาย ชาดก ทสกนิบาต (ขุ. ชา. ทสก. ๒๗/๒๙๗.)
นตฺถิ พาเล สหายตา.
There is no companionship with fools.
วินัยปิฎก มหาวรรค; มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์; ขุททกนิกาย ธรรมบท (วิ. มหา. ๕/๓๓๖. ม. อุ. ๑๔/๒๙๗. ขุ. ธ. ๒๕/๒๓, ๕๙.)
วิริยวรรค — หมวดความเพียร ๔ บท
วิริเยน ทุกฺขมจฺเจติ.
One overcomes suffering through energy.
ขุททกนิกาย สุตตนิบาต (ขุ. สุ. ๒๕/๓๖๑.)
หิยฺโยติ หิยฺยติ โปโส ปเรติ ปริหายติ.
One who puts off till tomorrow declines; one who says ‘the day after’ declines still more.
ขุททกนิกาย ชาดก วีสตินิบาต (ขุ. ชา. วีส. ๒๗/๔๖๖.)
อชฺเชว กิจฺจมาตปฺปํ.
One should make the effort today itself.
มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์; ขุททกนิกาย ชาดก มหานิบาต (ม. อุป. ๑๔/๓๔๘. ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๖๕.)
กเรยฺย โยคฺคํ ธุวมปฺปมตฺโต.
The heedful one should strive with resolve.
นัย. ขุททกนิกาย ชาดก ทุกนิบาต (นัย- ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๗๘.)
สติวรรค — หมวดสติ ๔ บท
สติ โลกสฺมิ ชาคโร.
 คำอธิบาย
Mindfulness is the state of wakefulness in the world.
สังยุตตนิกาย สคาถวรรค (สํ. ส. ๑๕/๖๑.)
สติมโต สทา ภทฺทํ.
 คำอธิบาย
The mindful person always prospers.
สังยุตตนิกาย สคาถวรรค (สํ. ส. ๑๕/๓๐๖.)
สติมา สุขเมธติ.
 คำอธิบาย
The mindful person obtains happiness.
สังยุตตนิกาย สคาถวรรค (สํ. ส. ๑๕/๓๐๖.)
สติมโต สุเว เสยฺโย.
 คำอธิบาย
The mindful person becomes better every day.
สังยุตตนิกาย สคาถวรรค (สํ. ส. ๑๕/๓๐๖.)
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก