พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ธรรมศึกษาชั้นเอก ระดับมัธยมศึกษา · ขอบข่ายหลักสูตร ๙ ช่วงชั้น ๒๕๖๔ · ๒๐ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๓ บท
ปัญญาวรรค — หมวดปัญญา
ปัญญาวรรค — หมวดปัญญา · ธรรมศึกษาชั้นเอก ระดับมัธยมศึกษา
บาลี (อักษรไทย)
ชีวเตวาปิ สปฺปญฺโญอปิ วิตฺตปริกฺขยา
ปญฺญาย จ อลาเภนวิตฺตวาปิ น ชีวติ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Jīvatevāpi sappaññoApi vittaparikkhayā
Paññāya ca alābhenaVittavāpi na jīvati.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. เถร. ๒๖/๓๕๐.
คำแปล : ถึงสิ้นทรัพย์ ผู้มีปัญญาก็เป็นอยู่ได้ แต่อับปัญญาแม้มีทรัพย์ ก็เป็นอยู่ไม่ได้
คัมภีร์ตามขอบข่ายหลักสูตร ๒๕๖๔ : ขุททกนิกาย เถรคาถา
नेपाली : धन सकिए पनि प्रज्ञावान् बाँच्न सक्छ; तर प्रज्ञा नभएमा धनी भए पनि बाँच्न सक्दैन।
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยถึงสิ้นทรัพย์ ผู้มีปัญญาก็เป็นอยู่ได้ แต่อับปัญญาแม้มีทรัพย์ ก็เป็นอยู่ไม่ได้
EnglishEven when wealth is gone, the wise can still live; but without wisdom, even the wealthy cannot live.
IndonesiaSekalipun kekayaan telah habis, orang bijak masih dapat hidup; tetapi tanpa kebijaksanaan, orang kaya pun tidak dapat hidup.
中文纵然财尽,有智慧者仍能生存;若无智慧,纵有财富也难以生存。
DeutschAuch wenn der Reichtum schwindet, kann der Weise leben; ohne Weisheit aber kann selbst der Reiche nicht leben.
DanskSelv når rigdommen er borte, kan den vise leve; men uden visdom kan end ikke den rige leve.
हिन्दीधन नष्ट हो जाने पर भी प्रज्ञावान जीवित रह सकता है; पर प्रज्ञाहीन धनी होकर भी जी नहीं सकता।
日本語財が尽きても智慧ある者は生きていける。しかし智慧がなければ、財があっても生きていけない。
नेपालीधन सकिए पनि प्रज्ञावान् बाँच्न सक्छ; तर प्रज्ञा नभएमा धनी भए पनि बाँच्न सक्दैन।

คำอธิบาย
यो व्याख्या बौद्ध सूक्तिको व्याख्याको एउटा उदाहरण मात्र हो, उत्तर-कुञ्जी होइन। विद्यार्थीहरूले यसलाई प्रारम्भिक मार्गदर्शनका रूपमा मात्र प्रयोग गर्नुपर्छ। विस्तृत बुझाइका लागि त्रिपिटक र अन्य ग्रन्थहरू पनि अध्ययन गर्नुहोस्।
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

सूक्ति "जीवतेवापि सप्पञ्ञो अपि वित्तपरिक्खया, पञ्ञाय च अलाभेन वित्तवापि न जीवति" को अर्थ हो "धन सकिए पनि प्रज्ञावान् बाँच्न सक्छ; तर प्रज्ञा नभए धनी पनि बाँच्न सक्दैन।" यो सूक्तिले प्रज्ञा र धनको मूल्य तुलना गर्छ र देखाउँछ कि प्रज्ञा बढी स्थिर छ, किनकि त्यही नै धन कमाउने, त्यसको रक्षा गर्ने र हरेक अवस्थामा राम्ररी बाँच्ने साधन हो।

प्रज्ञावान् धन सकिए पनि बाँच्न सक्छ, किनकि उसलाई उपाय निकाल्न, अनुकूल हुन, फेरि सुरु गर्न आउँछ, र आफ्नो ज्ञान र क्षमताले फेरि आम्दानी गर्न सक्छ। प्रज्ञाविहीन व्यक्ति, जति नै धनी भए पनि, सायद मूल्य नबुझी खर्च गरिदिन्छ, सजिलै ठगिन्छ, वा गलत लगानी गरेर सबै गुमाउँछ, र सबै गएपछि अब कसरी बाँच्ने भन्ने थाहा पाउँदैन। "बाँच्न सक्दैन" को अर्थ यहाँ सुरक्षित र गुणस्तरीय जीवन जिउन नसक्नु हो।

यो सूक्तिले धन महत्त्वहीन छ भनी सिकाउँदैन। धनले जीवन सहज बनाउन र धेरै भलाइ गर्न सहयोग गर्छ। तर धन बाहिरी कुरा हो र धेरै कारणले गुम्न सक्छ, जबकि प्रज्ञा भित्री कुरा हो र सधैं हामीसँगै रहन्छ। आफ्नो प्रज्ञाको विकासमा लगानी गर्नेले मानौं आफ्नो जीवनका लागि बलियो सुरक्षा निर्माण गर्छ।

दैनिक जीवनमा, प्राकृतिक प्रकोपमा सम्पत्ति गुमाउने तर व्यावसायिक ज्ञान भएका र योजना बनाउन जान्ने मानिसहरू प्रायः छिट्टै फेरि उठ्छन्। जबकि ठूलो सम्पत्ति पैतृक रूपमा पाउने तर त्यसको व्यवस्थापन नजान्नेले केही वर्षमै त्यो उडाउन सक्छ। लगनशील भएर पढ्ने विद्यार्थीको परिवार धनी नभए पनि उसलाई आफ्नो ज्ञान र क्षमताले राम्रो भविष्य बनाउने अवसर हुन्छ।

त्यसैले सुरक्षित जीवन चाहनेले धन मात्र जम्मा गर्नुको सट्टा प्रज्ञाको विकासमा बढी लगानी गर्नुपर्छ, र त्यही प्रज्ञाले न्यायपूर्वक धन कमाउनु र त्यसको रक्षा गर्नुपर्छ, जस्तो सूक्तिले भन्छ: "धन सकिए पनि प्रज्ञावान् बाँच्न सक्छ; तर प्रज्ञा नभए धनी पनि बाँच्न सक्दैन।"

« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
ปญฺญา สุตวินิจฺฉินี ปญฺญา กิตฺติสิโลกวฑฺฒนี / ปญฺญาสหิโต นโร อิธ อปิ ทุกฺเขสุ สุขานิ วินฺทติ.
प्रज्ञा सुनेको कुरा निर्णय गर्ने साधन हो, प्रज्ञाले कीर्ति र यश बढाउँछ; यस लोकमा प्रज्ञाले युक्त व्यक्तिले दुःखमा पनि सुख पाउँछ।
ขุททกนิกาย เถรคาถา (ขุ. เถร. ๒๖/๓๕๐.)
มตฺตาสุขปริจฺจาคา ปสฺเส เจ วิปุลํ สุขํ / จเช มตฺตาสุขํ ธีโร สมฺปสฺสํ วิปุลํ สุขํ.
सानो सुख त्यागेर ठूलो सुख देखिन्छ भने, प्रज्ञावान्ले ठूलो सुख देखेर सानो सुख त्याग्नुपर्छ।
ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ. ๒๕/๕๓.)
โย จ วสฺสสตํ ชีเว ทุปฺปญฺโญ อสมาหิโต / เอกาหํ ชีวิตํ เสยฺโย ปญฺญวนฺตสฺส ฌายิโน.
मन्दबुद्धि र अस्थिर चित्तको मानिस सय वर्ष बाँच्नुभन्दा प्रज्ञावान् ध्यानीको एक दिन बाँच्नु श्रेष्ठ छ।
ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ. ๒๕/๑๙.)
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก