พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ธรรมศึกษาชั้นเอก ระดับอุดมศึกษาและประชาชนทั่วไป · ขอบข่ายหลักสูตร ๙ ช่วงชั้น ๒๕๖๔ · ๒๐ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๖ บท
กัมมวรรค — หมวดกรรม
กัมมวรรค — หมวดกรรม · ธรรมศึกษาชั้นเอก ระดับอุดมศึกษาและประชาชนทั่วไป
บาลี (อักษรไทย)
ยาทิสํ วปเต พีชํตาทิสํ ลภเต ผลํ
กลฺยาณการี กลฺยาณํปาปการี จ ปาปกํ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Yādisaṃ vapate bījaṃTādisaṃ labhate phalaṃ
Kalyāṇakārī kalyāṇaṃPāpakārī ca pāpakaṃ.
คัมภีร์ที่มา : สํ. ส. ๑๕/๓๓๓.
คำแปล : บุคคลหว่านพืชเช่นใด ย่อมได้รับผลเช่นนั้น ผู้ทำกรรมดีย่อมได้ผลดี ผู้ทำกรรมชั่วย่อมได้ผลชั่ว
คัมภีร์ตามขอบข่ายหลักสูตร ๒๕๖๔ : สังยุตตนิกาย สคาถวรรค
हिन्दी : जैसा बीज बोता है, वैसा ही फल पाता है; अच्छा करने वाला अच्छा पाता है, बुरा करने वाला बुरा।
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยบุคคลหว่านพืชเช่นใด ย่อมได้รับผลเช่นนั้น ผู้ทำกรรมดีย่อมได้ผลดี ผู้ทำกรรมชั่วย่อมได้ผลชั่ว
EnglishAs the seed one sows, so is the fruit one reaps: the doer of good gets good, the doer of evil gets evil.
IndonesiaSebagaimana benih yang ditabur, demikianlah buah yang dituai: pelaku kebaikan memperoleh kebaikan, pelaku kejahatan memperoleh kejahatan.
中文播下什么种子,便收获什么果实:行善者得善,作恶者得恶。
DeutschWie die Saat, so die Ernte: Wer Gutes tut, erntet Gutes; wer Böses tut, erntet Böses.
DanskSom man sår, så høster man: den, der gør godt, får godt; den, der gør ondt, får ondt.
हिन्दीजैसा बीज बोता है, वैसा ही फल पाता है; अच्छा करने वाला अच्छा पाता है, बुरा करने वाला बुरा।
日本語蒔いた種のとおりに実を得る。善をなす者は善を、悪をなす者は悪を得る。
नेपालीजस्तो बीउ रोप्यो, त्यस्तै फल पाइन्छ; राम्रो गर्नेले राम्रो, नराम्रो गर्नेले नराम्रो पाउँछ।

คำอธิบาย
यह व्याख्या बौद्ध सूक्ति की व्याख्या का केवल एक उदाहरण है, कोई उत्तर-कुंजी नहीं। विद्यार्थियों को इसे केवल प्रारंभिक मार्गदर्शन के रूप में उपयोग करना चाहिए। विस्तृत समझ के लिए त्रिपिटक और अन्य ग्रंथों का भी अध्ययन करें।
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

सूक्ति "यादिसं वपते बीजं तादिसं लभते फलं, कल्याणकारी कल्याणं पापकारी च पापकं" का अर्थ है "जो जैसा बीज बोता है, वैसा ही फल पाता है; अच्छा कर्म करने वाला अच्छा फल पाता है, और बुरा कर्म करने वाला बुरा फल पाता है"। यह सूक्ति कर्म के सिद्धांत को सबसे सरल ढंग से प्रस्तुत करती है, कर्मों की तुलना बीज बोने से और कर्मों के फल की तुलना उन बीजों से उगने वाले फल से करते हुए।

बीज बोने की उपमा कर्म की कई विशेषताएँ देखने में सहायता करती है। पहली, फल कारण के अनुरूप होता है: आम बोने वाले को आम मिलता है, नींबू नहीं। दूसरी, फल शायद तुरंत प्रकट न हो; उसे समय और उपयुक्त परिस्थितियों की आवश्यकता होती है। तीसरी, बोने वाला ही फल पाता है; कोई किसी दूसरे के बदले फल नहीं पा सकता। जो भोजन करता है, उसी का पेट भरता है; कोई किसी दूसरे के बदले नहीं खा सकता। ऐसी समझ लोगों को भलाई करके भी फल न दिखने पर निराश होने से, और पाप करके भी उसकी हानि न दिखने पर प्रमादी होने से बचाती है।

फिर भी, बौद्ध धम्म में कर्मों के फल सदा सरल ढंग से निश्चित नहीं होते। जैसे बोए गए बीजों को मिट्टी, पानी और ऋतु की आवश्यकता होती है, वैसे ही कर्म भी अनेक कारणों और परिस्थितियों पर निर्भर करता है, और जिसने पहले ग़लत किया है, वह भी गंभीरता से नया शुभ कर्म करके स्वयं को बदल सकता है। इसलिए यह सूक्ति निराशा नहीं सिखाती, बल्कि आज से ही अच्छे बीज बोना चुनना सिखाती है।

दैनिक जीवन में, जो लगन से और नियमित रूप से पढ़ता और अभ्यास करता है, उसे प्रतिफल में ज्ञान और योग्यता मिलती है। जो दूसरों से सच्चाई के साथ व्यवहार करता है, उसे विश्वास मिलता है। पर जो धोखा देना और दूसरों का लाभ उठाना पसंद करता है, वह थोड़े समय के लिए लाभ पा ले, तब भी अंत में प्रायः आसपास के लोगों द्वारा ठुकरा दिया जाता है। जो माता-पिता अपने बच्चों को प्रेम और अच्छी शिक्षा के साथ पालते हैं, उन्हें अपने बच्चों को अच्छे मनुष्य बनते देखने का अवसर मिलता है।

इसलिए जो जीवन में अच्छे फल चाहता है, उसे इस पर ध्यान देना चाहिए कि वह हर दिन क्या बो रहा है, विचार, वाणी और कर्म में, केवल अच्छे बीज बोना चुनना चाहिए और आशा के साथ धैर्य से फल की प्रतीक्षा करनी चाहिए, जैसा कि सूक्ति कहती है: "जो जैसा बीज बोता है, वैसा ही फल पाता है; अच्छा कर्म करने वाला अच्छा फल पाता है, और बुरा कर्म करने वाला बुरा फल पाता है"

« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อติสีตํ อติอุณฺหํ อติสายมิทํ อหุ / อิติ วิสฺสฏฺฐกมฺมนฺเต อตฺถา อจฺเจนฺติ มาณเว.
‘बहुत ठंड है, बहुत गर्मी है, बहुत देर हो गई’ कहकर काम छोड़ देने वाले के पास से सारे लाभ निकल जाते हैं।
ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค (ที. ปาฏิ. ๑๑/๑๙๙.)
อถ ปาปานิ กมฺมานิ กรํ พาโล น พุชฺฌติ / เสหิ กมฺเมหิ ทุมฺเมโธ อคฺคิทฑฺโฒว ตปฺปติ.
मन्दबुद्धि मूर्ख पाप करते हुए उसे समझता नहीं; वह अपने ही कर्मों से आग में जलने के समान संतप्त होता है।
ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ. ๒๕/๓๓.)
สุขกามานิ ภูตานิ โย ทณฺเฑน วิหึสติ / อตฺตโน สุขเมสาโน เปจฺจ โส น ลภเต สุขํ.
सभी प्राणी सुख चाहते हैं। जो अपने सुख की खोज में उन्हें दण्ड से पीड़ित करता है, वह मरने के बाद सुख नहीं पाता।
ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ. ๒๕/๓๒.)
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก