พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ธรรมศึกษาชั้นตรี (ต่างประเทศ) · หลักสูตรฉบับปรับปรุง ๒๕๕๗ · ๔๓ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๔๓ บท
ทานวรรค — หมวดทาน
ทานวรรค — หมวดทาน · ธรรมศึกษาชั้นตรี (ต่างประเทศ)
บาลี (อักษรไทย)
ทานญฺจ ยุทฺธญฺจ สมานมาหุ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Dānañca yuddhañca samānamāhu.
คัมภีร์ที่มา : สํ. ส. ๑๕/๒๙. ขุ. ชา. อฏฺฐก. ๒๗/๒๔๙.
คำแปล : ท่านว่า ทานและการรบ เสมอกัน.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยท่านว่า ทานและการรบ เสมอกัน.
EnglishThey say that giving and battle are alike.
IndonesiaDikatakan bahwa berdana dan berperang itu sama.
中文有言道:布施与战斗是相同的。
DeutschMan sagt, Geben und Kampf seien einander gleich.
DanskMan siger, at gavmildhed og kamp er hinanden lige.
हिन्दीकहा जाता है कि दान और युद्ध समान हैं।
日本語布施と戦いは同じであると言われる。
नेपालीभनिन्छ, दान र युद्ध समान हुन्।

คำอธิบาย
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

พุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “ทานญฺจ ยุทฺธญฺจ สมานมาหุ” แปลว่า “ท่านว่า ทานและการรบ เสมอกัน” คำว่า “ทาน” หมายถึงการให้ การเสียสละสิ่งของของตนเพื่อประโยชน์และความสุขของผู้อื่น ส่วน “การรบ” หมายถึงการต่อสู้ในสงคราม พุทธศาสนสุภาษิตนี้เปรียบการให้ทานกับการรบว่าเสมอกัน เพราะทั้งสองอย่างต้องอาศัยความกล้าหาญและต้องเอาชนะข้าศึกเหมือนกัน ข้าศึกของการรบอยู่ภายนอก แต่ข้าศึกของการให้อยู่ในใจของเราเอง คือความตระหนี่ ความหวงแหน และความเสียดายที่คอยกระซิบว่าอย่าให้ เก็บไว้เป็นของตนดีกว่า

ในการรบ นักรบผู้กล้าแม้มีจำนวนน้อยก็เอาชนะคนขลาดจำนวนมากได้ การให้ทานก็เช่นเดียวกัน ของที่ให้แม้เพียงเล็กน้อย ถ้าให้ด้วยศรัทธาและใจที่กล้าสละ ก็เอาชนะความตระหนี่ที่สะสมอยู่ในใจมานานได้ และมีผลมากกว่าของมากที่ให้อย่างเสียไม่ได้ ผู้ที่ไม่เคยฝึกให้ย่อมรู้สึกว่าการให้เป็นเรื่องยาก เหมือนทหารใหม่ที่ยังไม่เคยออกศึก แต่เมื่อได้ให้บ่อยครั้งเข้า ใจก็จะกล้าขึ้น ความตระหนี่ก็อ่อนกำลังลงไปทุกที

ในชีวิตประจำวัน นักเรียนที่แบ่งขนมหรืออุปกรณ์การเรียนให้เพื่อนที่ขาดแคลน ทั้งที่ใจหนึ่งก็อยากเก็บไว้ใช้เอง ชื่อว่าได้รบชนะความตระหนี่ในใจตนแล้วครั้งหนึ่ง ผู้ใหญ่ที่สละเวลาพักผ่อนไปช่วยงานส่วนรวม หรือบริจาคทรัพย์ช่วยผู้ประสบภัย ทั้งที่ตนเองก็ไม่ได้มีมากมาย ก็เป็นนักรบผู้กล้าในสนามแห่งการให้เช่นกัน ชัยชนะในสนามรบนำมาซึ่งเวรและความสูญเสีย แต่ชัยชนะในการให้นำมาซึ่งมิตรภาพ ความอิ่มใจ และบุญกุศลที่ไม่มีใครแย่งชิงไปได้

ผู้ที่ปรารถนาจะเป็นคนใจกว้างจึงควรฝึกการให้อยู่เสมอ ให้ตามกำลังของตน ไม่ต้องรอให้มีมากก่อนจึงค่อยให้ เพราะการให้ทุกครั้งคือการฝึกความกล้าและการเอาชนะกิเลสในใจตน เมื่อฝึกได้แล้ว ย่อมเป็นผู้มีใจสูง เป็นที่พึ่งของผู้อื่นได้ สมดังพุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “ท่านว่า ทานและการรบ เสมอกัน”

บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
นตฺถิ จิตฺเต ปสนฺนมฺหิ อปฺปกา นาม ทกฺขิณา.
เมื่อจิตเลื่อมใสแล้ว ทักขิณาทานชื่อว่าน้อย ย่อมไม่มี.
ขุ. วิมาน. ๒๖/๘๒.
วิเจยฺย ทานํ สุคตปฺปสตฺถํ.
การเลือกให้ อันพระสุคตทรงสรรเสริญ.
สํ. ส. ๑๕/๓๐. ขุ. ชา. อฏฺฐก. ๒๗/๒๔๙. เปต. ๒๖/๑๙๗.
พาลา หเว นปฺปสํสนฺติ ทานํ.
คนพาลเท่านั้น ย่อมไม่สรรเสริญทาน.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๘.
ททํ มิตฺตานิ คนฺถติ.
ผู้ให้ ย่อมผูกไมตรีไว้ได้.
สํ. ส. ๑๕/๓๑๖.
ททํ ปิโย โหติ ภชนฺติ นํ พหู.
ผู้ให้ ย่อมเป็นที่รัก คนหมู่มากย่อมคบเขา.
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๔๓.
ททมาโน ปิโย โหติ.
ผู้ให้ย่อมเป็นที่รัก.
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๔๔.
สุขสฺส ทาตา เมธาวี สุขํ โส อธิคจฺฉติ.
ปราชญ์ผู้ให้ความสุข ย่อมได้รับความสุข.
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๔๕.
มนาปทายี ลภเต มนาปํ.
ผู้ให้สิ่งที่ชอบใจ ย่อมได้สิ่งที่ชอบใจ.
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๕๕.
เสฏฺฐนฺทโท เสฏฺฐมุเปติ ฐานํ.
ผู้ให้สิ่งประเสริฐ ย่อมถึงฐานะที่ประเสริฐ.
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๕๖.
อคฺคสฺส ทาตา ลภเต ปุนคฺคํ.
ผู้ให้สิ่งที่เลิศ ย่อมได้สิ่งที่เลิศอีก.
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๕๖.
ททโต ปุญฺญํ ปวฑฺฒติ.
เมื่อให้ บุญก็เพิ่มขึ้น.
ที. มหา. ๑๐/๑๕๘. ขุ. อุ. ๒๕/๒๑๕.
ทเทยฺย ปุริโส ทานํ.
คนควรให้ของที่ควรให้.
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๑๗.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก