พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ธรรมศึกษาชั้นตรี (ต่างประเทศ) · หลักสูตรฉบับปรับปรุง ๒๕๕๗ · ๔๓ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๔๓ บท
ทานวรรค — หมวดทาน
ทานวรรค — หมวดทาน · ธรรมศึกษาชั้นตรี (ต่างประเทศ)
บาลี (อักษรไทย)
พาลา หเว นปฺปสํสนฺติ ทานํ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Bālā have nappasaṃsanti dānaṃ.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. ธ. ๒๕/๓๘.
คำแปล : คนพาลเท่านั้น ย่อมไม่สรรเสริญทาน.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยคนพาลเท่านั้น ย่อมไม่สรรเสริญทาน.
EnglishOnly fools do not praise giving.
IndonesiaHanya orang bodoh yang tidak memuji dana.
中文唯有愚人不赞叹布施。
DeutschNur Toren preisen das Geben nicht.
DanskKun tåber priser ikke gavmildhed.
हिन्दीकेवल मूर्ख ही दान की प्रशंसा नहीं करते।
日本語愚か者だけが布施を称賛しない。
नेपालीमूर्खहरूले मात्र दानको प्रशंसा गर्दैनन्।

คำอธิบาย
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

พุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “พาลา หเว นปฺปสํสนฺติ ทานํ” แปลว่า “คนพาลเท่านั้น ย่อมไม่สรรเสริญทาน” คำว่า “คนพาล” ในพุทธศาสนสุภาษิตนี้ ไม่ได้หมายถึงคนเกเรเพียงอย่างเดียว แต่หมายถึงคนที่มีปัญญาทราม มองไม่เห็นคุณค่าของความดี และมองโลกด้วยความเห็นแก่ตัว คนเช่นนี้ย่อมไม่สรรเสริญทาน คือไม่เห็นว่าการให้เป็นสิ่งดีงาม มักมองว่าการให้เป็นการเสียของเปล่า เป็นความโง่ของผู้ให้ หรือบางทีก็ดูหมิ่นผู้ที่ทำบุญให้ทานว่าทำไปเพื่ออวดตัว

ที่คนพาลไม่สรรเสริญทาน ก็เพราะเขามองเห็นแต่สิ่งที่ตาเห็น คือเห็นว่าทรัพย์ลดลง แต่มองไม่เห็นสิ่งที่ได้มาจากการให้ เช่น ความอิ่มใจ มิตรภาพ ความเคารพนับถือ และบุญกุศลที่ติดตามตัวไป ในพระธรรมบทมีพุทธพจน์ว่า คนตระหนี่ย่อมไปสู่เทวโลกไม่ได้ คนพาลย่อมไม่สรรเสริญทาน ส่วนนักปราชญ์ย่อมอนุโมทนาทาน และด้วยการอนุโมทนานั้นเอง เขาย่อมมีความสุขในโลกหน้า แสดงให้เห็นว่า แม้เพียงการยินดีกับทานของผู้อื่นก็เป็นบุญ แต่คนพาลกลับปิดโอกาสนั้นของตนเสียเอง

ในชีวิตประจำวัน เมื่อเห็นเพื่อนนำอาหารไปแจกคนไร้บ้าน คนที่มีใจพาลอาจพูดเยาะเย้ยว่าทำไปก็ไม่ช่วยอะไร หรือหาว่าทำเพื่อถ่ายรูปลงสื่อ ส่วนคนที่มีปัญญาย่อมรู้สึกยินดีด้วย กล่าวชื่นชม และอาจร่วมช่วยตามกำลัง เมื่อมีงานบุญในโรงเรียนหรือในชุมชน คนที่คอยติเตียนการทำบุญของผู้อื่นโดยที่ตนไม่เคยให้อะไรเลย ก็คือคนที่ไม่รู้คุณค่าของทานตามพุทธภาษิตนี้

ดังนั้น เราจึงไม่ควรตกเป็นคนพาลที่ขัดขวางหรือดูหมิ่นการให้ แต่ควรเป็นนักปราชญ์ที่ยินดีในการให้ทั้งของตนและของผู้อื่น เพราะการให้เป็นรากฐานของความดีงามในสังคม สมดังพุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “คนพาลเท่านั้น ย่อมไม่สรรเสริญทาน”

« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
ทานญฺจ ยุทฺธญฺจ สมานมาหุ.
ท่านว่า ทานและการรบ เสมอกัน.
สํ. ส. ๑๕/๒๙. ขุ. ชา. อฏฺฐก. ๒๗/๒๔๙.
นตฺถิ จิตฺเต ปสนฺนมฺหิ อปฺปกา นาม ทกฺขิณา.
เมื่อจิตเลื่อมใสแล้ว ทักขิณาทานชื่อว่าน้อย ย่อมไม่มี.
ขุ. วิมาน. ๒๖/๘๒.
วิเจยฺย ทานํ สุคตปฺปสตฺถํ.
การเลือกให้ อันพระสุคตทรงสรรเสริญ.
สํ. ส. ๑๕/๓๐. ขุ. ชา. อฏฺฐก. ๒๗/๒๔๙. เปต. ๒๖/๑๙๗.
ททํ มิตฺตานิ คนฺถติ.
ผู้ให้ ย่อมผูกไมตรีไว้ได้.
สํ. ส. ๑๕/๓๑๖.
ททํ ปิโย โหติ ภชนฺติ นํ พหู.
ผู้ให้ ย่อมเป็นที่รัก คนหมู่มากย่อมคบเขา.
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๔๓.
ททมาโน ปิโย โหติ.
ผู้ให้ย่อมเป็นที่รัก.
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๔๔.
สุขสฺส ทาตา เมธาวี สุขํ โส อธิคจฺฉติ.
ปราชญ์ผู้ให้ความสุข ย่อมได้รับความสุข.
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๔๕.
มนาปทายี ลภเต มนาปํ.
ผู้ให้สิ่งที่ชอบใจ ย่อมได้สิ่งที่ชอบใจ.
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๕๕.
เสฏฺฐนฺทโท เสฏฺฐมุเปติ ฐานํ.
ผู้ให้สิ่งประเสริฐ ย่อมถึงฐานะที่ประเสริฐ.
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๕๖.
อคฺคสฺส ทาตา ลภเต ปุนคฺคํ.
ผู้ให้สิ่งที่เลิศ ย่อมได้สิ่งที่เลิศอีก.
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๕๖.
ททโต ปุญฺญํ ปวฑฺฒติ.
เมื่อให้ บุญก็เพิ่มขึ้น.
ที. มหา. ๑๐/๑๕๘. ขุ. อุ. ๒๕/๒๑๕.
ทเทยฺย ปุริโส ทานํ.
คนควรให้ของที่ควรให้.
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๑๗.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก