พุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “ปาปํ ปาเปน สุกรํ” แปลว่า “ความชั่วอันคนชั่วทำง่าย” คำว่า “คนชั่ว” หมายถึงคนที่มีนิสัยชอบทำความชั่ว จิตใจคุ้นเคยกับความไม่ดี พุทธศาสนสุภาษิตนี้สอนว่า ความชั่วเป็นสิ่งที่คนชั่วทำได้ง่าย กล่าวคือ สำหรับคนที่ใจเคยชินกับความชั่วแล้ว การทำชั่วไม่ใช่เรื่องยากลำบากเลย เขาทำได้โดยไม่ลังเล ไม่ละอาย และไม่รู้สึกผิด พุทธภาษิตนี้อยู่ในคาถาที่ตรัสไว้ว่า ความดีคนดีทำง่าย ความดีคนชั่วทำยาก ความชั่วคนชั่วทำง่าย ความชั่วอริยชนทำยาก

เหตุที่คนชั่วทำชั่วได้ง่าย ก็เพราะความเคยชิน เหมือนน้ำที่ไหลไปตามร่องเดิมเสมอ ใจที่เคยทำชั่วก็ไหลไปสู่ความชั่วได้ง่ายเช่นกัน ยิ่งทำชั่วมากเท่าใด ความละอายต่อบาปและความเกรงกลัวต่อบาปก็ยิ่งจางหายไป จนในที่สุดมองไม่เห็นว่าความชั่วเป็นสิ่งไม่ดี ในทางตรงข้าม คนดีที่รักษาใจให้สะอาด ย่อมรู้สึกว่าการทำชั่วเป็นเรื่องยาก เพราะมีหิริโอตตัปปะคอยห้ามไว้ ความดีกับความชั่วจึงเป็นเรื่องของการฝึกใจ ฝึกทางใดก็ถนัดทางนั้น

ในชีวิตจริง คนที่โกหกจนเป็นนิสัย สามารถแต่งเรื่องเท็จได้อย่างคล่องแคล่วโดยไม่รู้สึกผิด ส่วนคนที่พูดความจริงเสมอ แม้จะพยายามโกหกก็จะรู้สึกอึดอัดใจ ผู้ที่เคยทุจริตครั้งแรกอาจมือสั่น แต่ครั้งต่อ ๆ ไปก็ทำได้อย่างง่ายดาย นักเรียนที่คบเพื่อนไม่ดีและเริ่มหนีเรียน ก็อาจกลายเป็นคนที่หนีเรียนได้โดยไม่สนใจผลเสียใด ๆ เลย

ผู้ที่ต้องการเป็นคนดีจึงต้องระวังไม่ให้ใจเคยชินกับความชั่ว แม้เพียงครั้งแรก และควรฝึกทำความดีให้เป็นนิสัย เพื่อให้ความดีเป็นสิ่งที่ทำได้ง่าย ส่วนความชั่วเป็นสิ่งที่ทำได้ยากสำหรับตน สมดังพุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “ความชั่วอันคนชั่วทำง่าย”

The saying "pāpaṃ pāpena sukaraṃ" means "Evil is easy for the evil to do." The words "the evil" mean people who have the habit of liking to do evil and whose minds are accustomed to what is bad. This saying teaches that evil is something the evil can do easily. In other words, for a person whose mind is already accustomed to evil, doing evil is not difficult at all. He does it without hesitation, without shame and without feeling guilty. This saying of the Buddha is found in a verse which says: good is easy for the good to do, good is hard for the evil to do, evil is easy for the evil to do, evil is hard for the noble ones to do.

The reason the evil can easily do evil is habit. Just as water always flows along its old channel, a mind that is used to doing evil also flows easily towards evil. The more evil one does, the more one's shame of evil and fear of evil fade away, until in the end one cannot see that evil is something bad. On the contrary, good people who keep their minds clean feel that doing evil is difficult, because hiri and ottappa hold them back. Good and evil are therefore a matter of training the mind: whichever way one trains, one becomes skilled in that way.

In real life, a person who lies habitually can make up false stories fluently without feeling guilty, while a person who always speaks the truth feels uncomfortable even when trying to lie. One who commits fraud for the first time may have trembling hands, but on later occasions he does it with ease. A student who associates with bad friends and starts skipping classes may become someone who skips classes without caring about any harmful consequences at all.

Those who wish to be good people must therefore be careful not to let their minds become accustomed to evil, even the very first time, and should train themselves to do good until it becomes a habit, so that good becomes easy to do and evil becomes hard to do for them, just as the saying goes: "Evil is easy for the evil to do."

Kata mutiara "pāpaṃ pāpena sukaraṃ" berarti "Kejahatan mudah dilakukan oleh orang jahat." Kata "orang jahat" berarti orang yang memiliki kebiasaan suka berbuat jahat, yang pikirannya sudah terbiasa dengan hal-hal yang tidak baik. Kata mutiara ini mengajarkan bahwa kejahatan adalah sesuatu yang mudah dilakukan oleh orang jahat, yaitu bagi orang yang pikirannya sudah terbiasa dengan kejahatan, berbuat jahat sama sekali bukan hal yang sulit. Ia melakukannya tanpa ragu, tanpa malu, dan tanpa merasa bersalah. Sabda Sang Buddha ini terdapat dalam syair yang menyatakan bahwa kebaikan mudah dilakukan oleh orang baik, kebaikan sulit dilakukan oleh orang jahat, kejahatan mudah dilakukan oleh orang jahat, dan kejahatan sulit dilakukan oleh para ariya.

Orang jahat mudah berbuat jahat karena kebiasaan, bagaikan air yang selalu mengalir mengikuti alur yang lama. Pikiran yang terbiasa berbuat jahat pun mudah mengalir menuju kejahatan. Makin banyak berbuat jahat, rasa malu berbuat jahat dan rasa takut akan akibat perbuatan jahat pun makin memudar, hingga pada akhirnya ia tidak lagi melihat bahwa kejahatan adalah hal yang tidak baik. Sebaliknya, orang baik yang menjaga pikirannya tetap bersih tentu merasa bahwa berbuat jahat adalah hal yang sulit, karena ada hiri dan ottappa yang mencegahnya. Karena itu, kebaikan dan kejahatan adalah soal melatih pikiran; melatih ke arah mana, terampil ke arah itulah.

Dalam kehidupan nyata, orang yang berbohong hingga menjadi kebiasaan dapat mengarang cerita palsu dengan lancar tanpa merasa bersalah, sedangkan orang yang selalu berkata jujur, meskipun mencoba berbohong, akan merasa tidak nyaman. Orang yang pertama kali melakukan korupsi mungkin tangannya gemetar, tetapi pada kali-kali berikutnya ia dapat melakukannya dengan sangat mudah. Pelajar yang bergaul dengan teman yang tidak baik lalu mulai membolos pun mungkin menjadi orang yang dapat membolos tanpa memedulikan akibat buruk apa pun.

Karena itu, orang yang ingin menjadi orang baik harus berhati-hati agar pikirannya tidak terbiasa dengan kejahatan, bahkan sejak kali pertama, dan hendaknya melatih diri berbuat kebaikan hingga menjadi kebiasaan, agar kebaikan menjadi sesuatu yang mudah dilakukan, sedangkan kejahatan menjadi sesuatu yang sulit dilakukan bagi dirinya, sesuai dengan kata mutiara: "Kejahatan mudah dilakukan oleh orang jahat."

格言“pāpaṃ pāpena sukaraṃ”意为“恶事，恶人容易做。”“恶人”是指惯于作恶、心已习惯于不善的人。这句格言教导：恶事是恶人容易做的；也就是说，对于心已习惯于恶的人来说，作恶一点也不困难，他可以毫不犹豫、毫无羞耻、毫无愧疚地去做。这句佛语出自这样一首偈颂：“善事，善人容易做；善事，恶人难以做；恶事，恶人容易做；恶事，圣者难以做。”

恶人之所以容易作恶，是由于习惯，就像水总是沿着原来的沟渠流动一样，曾经作恶的心也容易流向恶。作恶越多，对恶的羞耻心和对恶的畏惧心就越淡薄，最后甚至看不出恶是不好的。相反地，保持内心清净的好人，会觉得作恶是困难的事，因为有惭愧（hiri-ottappa）在阻止他。因此，善与恶都是训练心的问题：朝哪个方向训练，就擅长哪个方向。

在现实生活中，惯于说谎的人能够流利地编造谎言而毫无愧疚；而总是说实话的人，即使试着说谎也会感到局促不安。第一次贪污舞弊的人可能手会发抖，但以后几次就能轻易地做到。结交坏朋友并开始逃学的学生，也可能变成一个逃学而毫不在乎任何后果的人。

因此，想要做好人的人，必须小心不让心习惯于恶，即使只是第一次也要小心；并应当训练自己养成行善的习惯，使善成为自己容易做的事，而恶成为自己难以做的事，正如格言所说：“恶事，恶人容易做。”

Der Spruch „pāpaṃ pāpena sukaraṃ“ bedeutet „Böses ist für den Bösen leicht zu tun.“ Das Wort „der Böse“ bezeichnet einen Menschen, der gewohnheitsmäßig gern Böses tut und dessen Geist mit dem Schlechten vertraut ist. Dieser Spruch lehrt, dass das Böse für den Bösen leicht zu tun ist; das heißt, für jemanden, dessen Herz bereits an das Böse gewöhnt ist, ist es keineswegs schwierig, Böses zu tun. Er tut es ohne Zögern, ohne Scham und ohne Schuldgefühl. Dieses Wort des Buddha steht in einem Vers, in dem es heißt: Das Gute ist für den Guten leicht zu tun, das Gute ist für den Bösen schwer zu tun, das Böse ist für den Bösen leicht zu tun, das Böse ist für die Edlen schwer zu tun.

Der Böse tut Böses leicht aus Gewohnheit. Wie Wasser, das immer in derselben alten Rinne fließt, fließt auch ein Herz, das an das Böse gewöhnt ist, leicht zum Bösen hin. Je mehr Böses man tut, desto mehr schwinden die Scham vor dem Bösen und die Furcht vor dem Bösen, bis man schließlich nicht mehr sieht, dass das Böse etwas Schlechtes ist. Umgekehrt empfindet ein guter Mensch, der sein Herz rein hält, das Tun des Bösen als schwer, weil Scham und Furcht vor dem Bösen (hiri und ottappa) ihn davon abhalten. Gut und Böse sind daher eine Frage der Schulung des Geistes: Worin man sich übt, darin wird man geübt.

Im wirklichen Leben kann jemand, der gewohnheitsmäßig lügt, gewandt Unwahrheiten erfinden, ohne sich schuldig zu fühlen, während jemand, der stets die Wahrheit sagt, sich unbehaglich fühlt, selbst wenn er versucht zu lügen. Wer zum ersten Mal betrügt, dem zittern vielleicht die Hände, doch die folgenden Male fällt es ihm ganz leicht. Ein Schüler, der mit schlechten Freunden Umgang pflegt und anfängt, die Schule zu schwänzen, kann zu jemandem werden, der die Schule schwänzt, ohne sich um irgendwelche nachteiligen Folgen zu kümmern.

Wer ein guter Mensch sein möchte, muss daher darauf achten, dass sich sein Herz nicht an das Böse gewöhnt, nicht einmal beim ersten Mal, und er sollte sich darin üben, das Gute zur Gewohnheit zu machen, damit ihm das Gute leichtfällt und das Böse schwerfällt, so wie der Spruch sagt: „Böses ist für den Bösen leicht zu tun.“

Ordsproget „pāpaṃ pāpena sukaraṃ“ betyder „Det onde er let at gøre for den onde.“ Udtrykket „den onde“ betyder et menneske, der har for vane at gøre ondt, og hvis sind er fortroligt med det, der ikke er godt. Ordsproget lærer, at det onde er let at gøre for den onde, det vil sige, at for den, hvis sind allerede er vant til det onde, er det slet ikke svært at gøre ondt: Han gør det uden tøven, uden skam og uden skyldfølelse. Dette buddhaord findes i et vers, hvor Buddha sagde: Det gode er let at gøre for den gode, det gode er svært at gøre for den onde, det onde er let at gøre for den onde, det onde er svært at gøre for de ædle (ariya).

Grunden til, at den onde let gør ondt, er vanen. Ligesom vand altid løber i den gamle rende, flyder et sind, der er vant til at gøre ondt, også let mod det onde. Jo mere ondt man gør, desto mere forsvinder skammen over det onde og frygten for det onde, indtil man til sidst ikke længere ser, at det onde er dårligt. Omvendt føler det gode menneske, der holder sit sind rent, at det er svært at gøre ondt, fordi hiri og ottappa holder ham tilbage. Det gode og det onde er derfor et spørgsmål om at øve sindet: Den vej, man øver sig på, bliver man dygtig til.

I det virkelige liv kan den, der lyver af vane, digte falske historier med lethed uden at føle skyld, mens den, der altid taler sandt, føler sig ilde til mode, selv når han prøver at lyve. Den, der begår uredelighed for første gang, ryster måske på hånden, men de følgende gange gør han det med lethed. En elev, der omgås dårlige kammerater og begynder at pjække, kan blive en, der pjækker uden at bekymre sig det mindste om de skadelige følger.

Den, der ønsker at være et godt menneske, må derfor passe på, at sindet ikke vænner sig til det onde, selv ikke første gang, og bør øve sig i at gøre det gode til en vane, så det gode bliver let at gøre, mens det onde bliver svært at gøre for ham, sådan som ordsproget siger: „Det onde er let at gøre for den onde.“

सूक्ति "पापं पापेन सुकरं" का अर्थ है "पाप, पापी के लिए करना आसान है।" "पापी" शब्द का अर्थ है वह व्यक्ति जिसका स्वभाव पाप करने का है और जिसका मन बुराई का अभ्यस्त है। यह सूक्ति सिखाती है कि पाप ऐसी चीज़ है जिसे पापी आसानी से कर लेता है; अर्थात् जिसका मन पाप का अभ्यस्त हो चुका है, उसके लिए पाप करना बिल्कुल कठिन नहीं है। वह बिना हिचकिचाहट, बिना लज्जा और बिना अपराध-बोध के उसे कर लेता है। यह बुद्ध-वचन उस गाथा में आता है जिसमें कहा गया है: "अच्छे व्यक्ति के लिए अच्छाई करना आसान है, पापी के लिए अच्छाई करना कठिन है, पापी के लिए पाप करना आसान है, आर्यजनों के लिए पाप करना कठिन है।"

पापी आसानी से पाप इसलिए करता है क्योंकि वह उसका अभ्यस्त है, जैसे पानी सदा पुरानी नाली में ही बहता है; जो मन पाप करने का अभ्यस्त है, वह भी आसानी से पाप की ओर बह जाता है। व्यक्ति जितना अधिक पाप करता है, पाप के प्रति लज्जा और पाप का भय उतने ही धुँधले पड़ते जाते हैं, यहाँ तक कि अंत में वह यह भी नहीं देख पाता कि पाप बुरा है। इसके विपरीत, जो अच्छा व्यक्ति अपने मन को स्वच्छ रखता है, उसे पाप करना कठिन लगता है, क्योंकि हिरि-ओत्तप्प उसे रोकते हैं। अतः अच्छाई और बुराई मन के प्रशिक्षण की बात है: जिस दिशा में प्रशिक्षण होता है, उसी में व्यक्ति कुशल हो जाता है।

वास्तविक जीवन में, जो व्यक्ति आदतन झूठ बोलता है, वह बिना अपराध-बोध के धाराप्रवाह झूठी कहानियाँ गढ़ सकता है; जबकि जो व्यक्ति सदा सच बोलता है, वह झूठ बोलने का प्रयास करे तब भी असहज अनुभव करता है। जिसने पहली बार भ्रष्टाचार किया, उसके हाथ काँप सकते हैं, किंतु आगे के अवसरों पर वह इसे बड़ी आसानी से करता है। जो विद्यार्थी बुरी संगति में पड़कर कक्षा से भागना आरंभ करता है, वह ऐसा व्यक्ति बन सकता है जो किसी भी दुष्परिणाम की परवाह किए बिना कक्षा से भाग जाता है।

इसलिए जो अच्छा व्यक्ति बनना चाहता है, उसे सावधान रहना चाहिए कि मन पाप का अभ्यस्त न हो, पहली बार में भी नहीं; और उसे सद्गुण को स्वभाव बनाने का प्रशिक्षण करना चाहिए, ताकि उसके लिए सद्गुण करना आसान हो और पाप करना कठिन, जैसा कि सूक्ति कहती है: "पाप, पापी के लिए करना आसान है।"

「パーパン・パーペーナ・スカラン」という格言は、「悪は、悪人にとってはなしやすい」という意味です。「悪人」とは、悪を行うことを好む性質をもち、心が良くないことに慣れ親しんでいる人を意味します。この格言は、悪は悪人にとってなしやすいものであると教えています。つまり、心が悪に慣れてしまった人にとって、悪を行うことは少しも難しいことではなく、ためらいもなく、恥じることもなく、罪悪感も覚えずに行ってしまうのです。この仏陀の言葉は、「善は善人にとってなしやすく、善は悪人にとってなしがたい。悪は悪人にとってなしやすく、悪は聖者にとってなしがたい」と説かれた偈の中にあります。

悪人が悪をなしやすいのは、慣れのためです。水がいつも同じ溝に沿って流れるように、悪を行ったことのある心も、悪へと流れやすいのです。悪を行えば行うほど、悪を恥じる心と悪を恐れる心はますます薄れ、ついには悪が良くないものであることさえ見えなくなってしまいます。反対に、心を清らかに保っている善人は、悪を行うことを難しいと感じます。慚愧（ヒリ・オッタッパ）が押しとどめてくれるからです。ですから、善と悪は心の訓練の問題であり、どちらの方向に訓練しても、その方向に熟達するのです。

実際の生活では、嘘をつくことが習慣になった人は、罪悪感もなく、すらすらと作り話をすることができます。一方、いつも本当のことを話す人は、嘘をつこうとしても心苦しく感じます。初めて不正を働いた人は手が震えるかもしれませんが、二度目以降はたやすく行えるようになります。悪い友だちと付き合って授業をさぼり始めた生徒も、どんな悪い結果も気にせずに授業をさぼる人になってしまうかもしれません。

ですから、善い人になりたいと願う人は、たとえ最初の一回であっても、心が悪に慣れないように気をつけなければなりません。そして善を行うことを習慣となるまで訓練し、自分にとって善がなしやすく、悪がなしがたいものとなるようにすべきです。格言にあるとおり、「悪は、悪人にとってはなしやすい」なのです。

सूक्ति "पापं पापेन सुकरं" को अर्थ हो "दुष्ट व्यक्तिले खराबी सजिलै गर्छ।" "दुष्ट व्यक्ति" भन्नाले खराबी गर्ने बानी भएको र नराम्रो कुरामा मन अभ्यस्त भएको व्यक्ति बुझिन्छ। यो सूक्तिले सिकाउँछ कि खराबी दुष्ट व्यक्तिले सजिलै गर्न सक्ने कुरा हो, अर्थात् खराबीमा मन अभ्यस्त भइसकेको व्यक्तिका लागि खराबी गर्नु कत्ति पनि कठिन हुँदैन। ऊ हिचकिचाहटबिना, लाजबिना र अपराधबोधबिना त्यो गर्छ। यो बुद्धवचन यस्तो गाथामा आउँछ: भलाइ असल व्यक्तिले सजिलै गर्छ, भलाइ दुष्ट व्यक्तिले कठिनाइले गर्छ, खराबी दुष्ट व्यक्तिले सजिलै गर्छ, खराबी आर्यहरूले कठिनाइले गर्छन्।

दुष्ट व्यक्तिले खराबी सजिलै गर्नुको कारण बानी हो। जसरी पानी सधैं पुरानै कुलोमा बग्छ, त्यसरी नै खराबी गर्ने बानी भएको मन पनि सजिलै खराबीतर्फ बग्छ। जति धेरै खराबी गरिन्छ, पापप्रतिको लाज र पापप्रतिको डर त्यति नै हराउँदै जान्छ, र अन्ततः खराबीलाई नराम्रो कुरा भनी देख्नै सकिँदैन। यसको विपरीत, मनलाई सफा राख्ने असल व्यक्तिलाई खराबी गर्नु कठिन लाग्छ, किनकि हिरी-ओत्तप्पले उसलाई रोकिरहेको हुन्छ। त्यसैले भलाइ र खराबी मनको अभ्यासको विषय हो; जुन दिशामा अभ्यास गरिन्छ, त्यसैमा सिपालु भइन्छ।

वास्तविक जीवनमा, झूट बोल्ने बानी परेको व्यक्ति अपराधबोधबिना फटाफट झूटा कुरा बनाउन सक्छ, तर सधैं सत्य बोल्ने व्यक्तिले झूट बोल्ने प्रयास गर्दा पनि असहज महसुस गर्छ। पहिलो पटक भ्रष्टाचार गर्ने व्यक्तिको हात काँप्न सक्छ, तर त्यसपछिका पटकमा ऊ सजिलै गर्न सक्छ। खराब साथीको सङ्गत गरेर कक्षा छल्न थालेको विद्यार्थी कुनै पनि हानिको वास्ता नगरी कक्षा छल्ने व्यक्ति बन्न सक्छ।

त्यसैले असल व्यक्ति बन्न चाहनेले, पहिलो पटकमै भए पनि, मनलाई खराबीमा अभ्यस्त हुन नदिन सावधान रहनुपर्छ, र भलाइलाई बानी बनाउने अभ्यास गर्नुपर्छ, ताकि आफ्ना लागि भलाइ गर्न सजिलो र खराबी गर्न कठिन होस्, जस्तो सूक्तिले भन्छ: "दुष्ट व्यक्तिले खराबी सजिलै गर्छ।"