พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ธรรมศึกษาชั้นตรี (ต่างประเทศ) · หลักสูตรฉบับปรับปรุง ๒๕๕๗ · ๔๓ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๔๓ บท
ปาปวรรค — หมวดบาป
ปาปวรรค — หมวดบาป · ธรรมศึกษาชั้นตรี (ต่างประเทศ)
บาลี (อักษรไทย)
ตปสา ปชหนฺติ ปาปกมฺมํ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Tapasā pajahanti pāpakammaṃ.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. ชา. อฏฺฐก. ๒๗/๒๔๕.
คำแปล : สาธุชน ย่อมละบาปกรรมด้วยตบะ.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยสาธุชน ย่อมละบาปกรรมด้วยตบะ.
EnglishGood people abandon evil deeds through austerity.
IndonesiaOrang baik meninggalkan perbuatan jahat dengan pertapaan.
中文善人以苦行舍离恶业。
DeutschGute Menschen lassen böse Taten durch Askese hinter sich.
DanskGode mennesker opgiver onde gerninger gennem askese.
हिन्दीसज्जन तप के द्वारा पापकर्म का त्याग करते हैं।
日本語善き人々は苦行によって悪業を捨てる。
नेपालीसज्जनहरूले तपद्वारा पापकर्म त्याग्छन्।

คำอธิบาย
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

พุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “ตปสา ปชหนฺติ ปาปกมฺมํ” แปลว่า “สาธุชน ย่อมละบาปกรรมด้วยตบะ” คำว่า “สาธุชน” หมายถึงคนดี คนที่มีคุณธรรม ส่วนคำว่า “ตบะ” ในทางพระพุทธศาสนา ไม่ได้หมายถึงการทรมานร่างกาย แต่หมายถึงธรรมที่เผาผลาญกิเลสให้เร่าร้อนและหมดไป เช่น ความเพียร ความอดทน การสำรวมอินทรีย์ และการบำเพ็ญศีล สมาธิ ปัญญา พุทธศาสนสุภาษิตนี้สอนว่า คนดีย่อมละบาปกรรมได้ด้วยตบะ คือด้วยความเพียรพยายามอย่างแรงกล้าที่จะชำระใจของตน

บาปกรรมเปรียบเหมือนสนิมที่เกาะเหล็ก หรือคราบที่ติดแน่นอยู่ในภาชนะ ต้องอาศัยความร้อนและการขัดถูอย่างจริงจังจึงจะหลุดออกได้ ใจที่คุ้นเคยกับความชั่วก็เช่นกัน จะละได้ต้องอาศัยตบะ คือความเพียรที่ไม่ย่อท้อ พระพุทธองค์ตรัสไว้ในพระธรรมบทว่า ความอดทนคือความอดกลั้น เป็นตบะอย่างยิ่ง แสดงว่าความอดทนต่อสิ่งยั่วยุ ความอดทนต่อความโกรธ และความอดทนต่อความอยาก เป็นเครื่องเผากิเลสที่สำคัญที่สุด ผู้ที่มีตบะเช่นนี้ย่อมค่อย ๆ ละความชั่วออกไปจากชีวิตได้

ในชีวิตจริง ผู้ที่เคยติดสุราแล้วตั้งใจเลิก ต้องอดทนต่อความอยากที่เกิดขึ้นทุกวัน ความอดทนนั้นคือตบะที่เผาความอยากให้หมดไป คนที่มีนิสัยขี้โมโหแล้วตั้งใจแก้ไข ต้องฝึกข่มใจทุกครั้งที่ความโกรธเกิดขึ้น นักเรียนที่เคยติดเกมจนเสียการเรียนแล้วตั้งใจเปลี่ยนแปลง ต้องมีความเพียรจัดเวลาอย่างเคร่งครัด ทั้งหมดนี้คือการละบาปด้วยตบะตามแนวพระพุทธศาสนา

ผู้ที่ต้องการละนิสัยไม่ดีจึงต้องมีตบะ คือความเพียรและความอดทนที่มั่นคง ไม่ยอมแพ้ต่อกิเลสในใจตนเอง เมื่อพยายามอย่างต่อเนื่อง บาปกรรมที่เคยครอบงำใจก็จะค่อย ๆ หมดไป สมดังพุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “สาธุชน ย่อมละบาปกรรมด้วยตบะ”

« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
มลา เว ปาปกา ธมฺมา อสฺมึ โลเก ปรมฺหิ จ.
บาปธรรมเป็นมลทินแท้ ทั้งในโลกนี้ ทั้งในโลกอื่น.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๑๙๘. ขุ. ธ. ๒๕/๔๗.
ทุกฺโข ปาปสฺส อุจฺจโย.
ความสั่งสมบาป นำทุกข์มาให้.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๐.
ปาปานํ อกรณํ สุขํ.
การไม่ทำบาป นำสุขมาให้.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๙.
ปาปํ ปาเปน สุกรํ.
ความชั่วอันคนชั่วทำง่าย.
วิ. จุล. ๗/๑๙๕. ขุ. อุ. ๒๕/๑๖๘.
ปาเป น รมตี สุจิ.
คนสะอาดไม่ยินดีในความชั่ว.
วิ. มหา. ๕/๓๔. ขุ. อุ. ๒๕/๑๖๖.
สกมฺมุนา หญฺญติ ปาปธมฺโม.
คนมีสันดานชั่ว ย่อมลำบากเพราะกรรมของตน.
ม. ม. ๑๓/๔๑๓. ขุ. เถร. ๒๖/๓๗๙.
ปาปานิ กมฺมานิ กโรนฺติ โมหา.
คนมักทำบาปกรรมเพราะความหลง.
ม. ม. ๑๓/๔๑๓. ขุ. ชา. ปกิณฺณก. ๒๗/๓๘๐.
นตฺถิ ปาปํ อกุพฺพโต.
บาปไม่มีแก่ผู้ไม่ทำ.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๑.
ธมฺมํ เม ภณมานสฺส น ปาปมุปลิมฺปติ.
เมื่อเรากล่าวธรรมอยู่ บาปย่อมไม่แปดเปื้อน.
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๔.
นตฺถิ อการิยํ ปาปํ มุสาวาทิสฺส ชนฺตุโน.
คนมักพูดมุสา จะไม่พึงทำความชั่ว ย่อมไม่มี.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๘. ขุ. อิติ. ๒๕/๒๔๓.
ปาปานิ ปริวชฺชเย.
พึงละเว้นบาปทั้งหลาย.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๑.
น ฆาสเหตุปิ กเรยฺย ปาปํ.
ไม่ควรทำบาปเพราะเห็นแก่กิน.
นัย-ขุ. ชา. นวก. ๒๗/๒๖๒.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก