พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ธรรมศึกษาชั้นตรี (ต่างประเทศ) · หลักสูตรฉบับปรับปรุง ๒๕๕๗ · ๔๓ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๔๓ บท
ปาปวรรค — หมวดบาป
ปาปวรรค — หมวดบาป · ธรรมศึกษาชั้นตรี (ต่างประเทศ)
บาลี (อักษรไทย)
นตฺถิ ปาปํ อกุพฺพโต.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Natthi pāpaṃ akubbato.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. ธ. ๒๕/๓๑.
คำแปล : บาปไม่มีแก่ผู้ไม่ทำ.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยบาปไม่มีแก่ผู้ไม่ทำ.
EnglishThere is no evil for one who does not do it.
IndonesiaTiada kejahatan bagi orang yang tidak melakukannya.
中文不作恶者,无恶可言。
DeutschFür den, der es nicht tut, gibt es kein Böses.
DanskDer er intet ondt for den, som ikke gør det.
हिन्दीजो पाप नहीं करता, उसके लिए पाप नहीं है।
日本語悪をなさない者に悪はない。
नेपालीपाप नगर्नेलाई पाप छैन।

คำอธิบาย
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

พุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “นตฺถิ ปาปํ อกุพฺพโต” แปลว่า “บาปไม่มีแก่ผู้ไม่ทำ” คำว่า “บาป” หมายถึงความชั่ว ส่วน “ผู้ไม่ทำ” หมายถึงผู้ที่ไม่ทำความชั่วนั้น ไม่ว่าจะทำด้วยตนเอง สั่งให้ผู้อื่นทำ หรือจงใจช่วยให้ผู้อื่นทำผิด สุภาษิตนี้สอนว่า คนเราไม่ได้มีบาปเพียงเพราะอยู่ใกล้คนทำชั่วหรือถูกกล่าวหาว่าทำผิด แต่ต้องดูว่าเขาตั้งใจและทำสิ่งใดจริง ๆ

ในพระธรรมบท พระพุทธองค์ทรงเปรียบผู้ไม่ทำบาปกับฝ่ามือที่ไม่มีแผล ซึ่งยาพิษไม่ซึมเข้าไป อุปมานี้ช่วยให้เข้าใจว่า เมื่อบุคคลไม่มีเจตนาชั่วและไม่ได้ทำความชั่วนั้น บาปก็ไม่เกิดแก่เขาเพียงเพราะอยู่ใกล้หรือเกี่ยวข้องกับผู้ทำผิด ทั้งนี้ เรื่องยาพิษเป็นข้อเปรียบเทียบเพื่อสอนธรรม ไม่ควรนำไปทดลองสัมผัสสารพิษจริง

อย่างไรก็ตาม ผู้ไม่ทำชั่วก็อาจได้รับความเดือดร้อนจากผู้อื่น เช่น ถูกเข้าใจผิดหรือถูกใส่ร้าย แต่การถูกกล่าวหาไม่ได้ทำให้เขากลายเป็นผู้ทำผิด หากตนไม่ได้ทำ ก็ควรตั้งสติ ชี้แจงความจริง และขอความช่วยเหลือจากผู้ที่เกี่ยวข้อง โดยไม่ตอบโต้ด้วยการทำชั่วเสียเอง

ตัวอย่างเช่น นักเรียนที่เห็นเพื่อนลอกข้อสอบ แต่ตนไม่ลอกและไม่ช่วยส่งคำตอบ ก็ไม่ได้ร่วมทำผิดในเรื่องนั้น ผู้ที่ทำงานอยู่กับคนทุจริต หากตนไม่ร่วมโกง ไม่ช่วยปกปิด และไม่รับผลประโยชน์จากการโกง ก็ไม่ได้เป็นผู้ร่วมทุจริตเพียงเพราะทำงานอยู่ในที่เดียวกัน ตัวอย่างเหล่านี้สอนให้รู้จักแยกแยะว่า การอยู่ใกล้ผู้ทำผิดกับการร่วมทำผิดนั้นต่างกัน

เราจึงควรระวังความคิด คำพูด และการกระทำของตน ไม่ยอมทำชั่วเพราะเพื่อนชวนหรือเพราะอยากได้ผลประโยชน์ แม้คนรอบข้างจะทำผิด เราก็เลือกทำสิ่งที่ถูกต้องได้ การรักษาความซื่อสัตย์และไม่ร่วมทำชั่วช่วยให้เราสบายใจว่าไม่ได้สร้างความผิดขึ้นด้วยตนเอง สมดังพุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “บาปไม่มีแก่ผู้ไม่ทำ”

« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
มลา เว ปาปกา ธมฺมา อสฺมึ โลเก ปรมฺหิ จ.
บาปธรรมเป็นมลทินแท้ ทั้งในโลกนี้ ทั้งในโลกอื่น.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๑๙๘. ขุ. ธ. ๒๕/๔๗.
ทุกฺโข ปาปสฺส อุจฺจโย.
ความสั่งสมบาป นำทุกข์มาให้.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๐.
ปาปานํ อกรณํ สุขํ.
การไม่ทำบาป นำสุขมาให้.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๙.
ปาปํ ปาเปน สุกรํ.
ความชั่วอันคนชั่วทำง่าย.
วิ. จุล. ๗/๑๙๕. ขุ. อุ. ๒๕/๑๖๘.
ปาเป น รมตี สุจิ.
คนสะอาดไม่ยินดีในความชั่ว.
วิ. มหา. ๕/๓๔. ขุ. อุ. ๒๕/๑๖๖.
สกมฺมุนา หญฺญติ ปาปธมฺโม.
คนมีสันดานชั่ว ย่อมลำบากเพราะกรรมของตน.
ม. ม. ๑๓/๔๑๓. ขุ. เถร. ๒๖/๓๗๙.
ตปสา ปชหนฺติ ปาปกมฺมํ.
สาธุชน ย่อมละบาปกรรมด้วยตบะ.
ขุ. ชา. อฏฺฐก. ๒๗/๒๔๕.
ปาปานิ กมฺมานิ กโรนฺติ โมหา.
คนมักทำบาปกรรมเพราะความหลง.
ม. ม. ๑๓/๔๑๓. ขุ. ชา. ปกิณฺณก. ๒๗/๓๘๐.
ธมฺมํ เม ภณมานสฺส น ปาปมุปลิมฺปติ.
เมื่อเรากล่าวธรรมอยู่ บาปย่อมไม่แปดเปื้อน.
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๔.
นตฺถิ อการิยํ ปาปํ มุสาวาทิสฺส ชนฺตุโน.
คนมักพูดมุสา จะไม่พึงทำความชั่ว ย่อมไม่มี.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๘. ขุ. อิติ. ๒๕/๒๔๓.
ปาปานิ ปริวชฺชเย.
พึงละเว้นบาปทั้งหลาย.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๑.
น ฆาสเหตุปิ กเรยฺย ปาปํ.
ไม่ควรทำบาปเพราะเห็นแก่กิน.
นัย-ขุ. ชา. นวก. ๒๗/๒๖๒.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก