พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ธรรมศึกษาชั้นตรี (ต่างประเทศ) · หลักสูตรฉบับปรับปรุง ๒๕๕๗ · ๔๓ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๔๓ บท
ปาปวรรค — หมวดบาป
ปาปวรรค — หมวดบาป · ธรรมศึกษาชั้นตรี (ต่างประเทศ)
บาลี (อักษรไทย)
ธมฺมํ เม ภณมานสฺส น ปาปมุปลิมฺปติ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Dhammaṃ me bhaṇamānassa na pāpamupalimpati.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๔.
คำแปล : เมื่อเรากล่าวธรรมอยู่ บาปย่อมไม่แปดเปื้อน.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยเมื่อเรากล่าวธรรมอยู่ บาปย่อมไม่แปดเปื้อน.
EnglishWhile I am speaking the Dhamma, no evil clings to me.
IndonesiaSelagi aku membabarkan Dhamma, kejahatan tidak menodaiku.
中文当我宣说正法时,恶不沾染于我。
DeutschWährend ich den Dhamma verkünde, haftet mir nichts Böses an.
DanskMens jeg forkynder Dhamma, klæber intet ondt ved mig.
हिन्दीजब मैं धर्म कह रहा होता हूँ, पाप मुझे नहीं लगता।
日本語私が法を説いているとき、悪は私を汚さない。
नेपालीम धर्म भन्दै गर्दा पापले मलाई छुँदैन।

คำอธิบาย
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

พุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “ธมฺมํ เม ภณมานสฺส น ปาปมุปลิมฺปติ” แปลว่า “เมื่อเรากล่าวธรรมอยู่ บาปย่อมไม่แปดเปื้อน” สุภาษิตนี้สอนว่า เมื่อกล่าวธรรมอยู่ บาปย่อมไม่แปดเปื้อน คำว่า “กล่าวธรรม” หมายถึงการพูดสิ่งที่ถูกต้อง พูดความจริง พูดตามหลักความดีงาม และพูดด้วยเจตนาที่บริสุทธิ์ ส่วน “บาปย่อมไม่แปดเปื้อน” หมายความว่า ผู้พูดย่อมไม่มีความผิด แม้คำพูดนั้นอาจไม่ถูกใจผู้ฟังก็ตาม

บางครั้งการพูดความจริงหรือการตักเตือนผู้อื่นอาจทำให้ผู้ฟังไม่พอใจ ผู้พูดจึงลังเลว่าจะเป็นบาปหรือไม่ พุทธภาษิตนี้ให้ความมั่นใจว่า ถ้าสิ่งที่พูดเป็นธรรม คือเป็นความจริง เป็นประโยชน์ และพูดด้วยเจตนาดีในเวลาที่เหมาะสม ผู้พูดย่อมไม่มีบาป เพราะบาปเกิดจากเจตนาชั่ว ไม่ได้เกิดจากความรู้สึกไม่พอใจของผู้ฟัง แต่ต้องระวังว่า การกล่าวธรรมต้องไม่ใช่การอ้างความจริงมาทำร้ายผู้อื่น หรือพูดเพื่อสะใจตนเอง เพราะเมื่อเจตนาไม่บริสุทธิ์ คำพูดนั้นก็ไม่ใช่การกล่าวธรรมอีกต่อไป

ในชีวิตจริง ครูที่ตักเตือนนักเรียนเมื่อนักเรียนทำผิด แม้นักเรียนจะไม่พอใจในขณะนั้น แต่ครูก็ไม่มีบาป เพราะเตือนด้วยความหวังดี พยานที่ให้การตามความจริงในศาลแม้จะทำให้บางคนไม่พอใจ ก็ไม่มีบาป เพราะพูดตามธรรม เพื่อนที่กล้าเตือนเพื่อนไม่ให้ไปยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติด แม้เพื่อนจะโกรธ ก็ชื่อว่าได้ทำหน้าที่ของกัลยาณมิตร

ผู้ที่ต้องการพูดโดยไม่มีบาปจึงควรยึดหลักการกล่าวธรรม คือพูดความจริง พูดสิ่งที่เป็นประโยชน์ พูดด้วยความเมตตา และรู้จักเลือกเวลาที่เหมาะสม เมื่อพูดเช่นนี้ใจย่อมมั่นคง ไม่ต้องหวาดกลัวสิ่งใด สมดังพุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “เมื่อเรากล่าวธรรมอยู่ บาปย่อมไม่แปดเปื้อน”

« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
มลา เว ปาปกา ธมฺมา อสฺมึ โลเก ปรมฺหิ จ.
บาปธรรมเป็นมลทินแท้ ทั้งในโลกนี้ ทั้งในโลกอื่น.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๑๙๘. ขุ. ธ. ๒๕/๔๗.
ทุกฺโข ปาปสฺส อุจฺจโย.
ความสั่งสมบาป นำทุกข์มาให้.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๐.
ปาปานํ อกรณํ สุขํ.
การไม่ทำบาป นำสุขมาให้.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๙.
ปาปํ ปาเปน สุกรํ.
ความชั่วอันคนชั่วทำง่าย.
วิ. จุล. ๗/๑๙๕. ขุ. อุ. ๒๕/๑๖๘.
ปาเป น รมตี สุจิ.
คนสะอาดไม่ยินดีในความชั่ว.
วิ. มหา. ๕/๓๔. ขุ. อุ. ๒๕/๑๖๖.
สกมฺมุนา หญฺญติ ปาปธมฺโม.
คนมีสันดานชั่ว ย่อมลำบากเพราะกรรมของตน.
ม. ม. ๑๓/๔๑๓. ขุ. เถร. ๒๖/๓๗๙.
ตปสา ปชหนฺติ ปาปกมฺมํ.
สาธุชน ย่อมละบาปกรรมด้วยตบะ.
ขุ. ชา. อฏฺฐก. ๒๗/๒๔๕.
ปาปานิ กมฺมานิ กโรนฺติ โมหา.
คนมักทำบาปกรรมเพราะความหลง.
ม. ม. ๑๓/๔๑๓. ขุ. ชา. ปกิณฺณก. ๒๗/๓๘๐.
นตฺถิ ปาปํ อกุพฺพโต.
บาปไม่มีแก่ผู้ไม่ทำ.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๑.
นตฺถิ อการิยํ ปาปํ มุสาวาทิสฺส ชนฺตุโน.
คนมักพูดมุสา จะไม่พึงทำความชั่ว ย่อมไม่มี.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๘. ขุ. อิติ. ๒๕/๒๔๓.
ปาปานิ ปริวชฺชเย.
พึงละเว้นบาปทั้งหลาย.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๑.
น ฆาสเหตุปิ กเรยฺย ปาปํ.
ไม่ควรทำบาปเพราะเห็นแก่กิน.
นัย-ขุ. ชา. นวก. ๒๗/๒๖๒.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก