พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ธรรมศึกษาชั้นตรี (ต่างประเทศ) · หลักสูตรฉบับปรับปรุง ๒๕๕๗ · ๔๓ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๔๓ บท
ปาปวรรค — หมวดบาป
ปาปวรรค — หมวดบาป · ธรรมศึกษาชั้นตรี (ต่างประเทศ)
บาลี (อักษรไทย)
น ฆาสเหตุปิ กเรยฺย ปาปํ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Na ghāsahetupi kareyya pāpaṃ.
คัมภีร์ที่มา : นัย-ขุ. ชา. นวก. ๒๗/๒๖๒.
คำแปล : ไม่ควรทำบาปเพราะเห็นแก่กิน.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยไม่ควรทำบาปเพราะเห็นแก่กิน.
EnglishOne should not do evil even for the sake of food.
IndonesiaJangan berbuat jahat sekalipun demi makanan.
中文即使为了食物,也不应作恶。
DeutschMan soll nicht einmal um der Nahrung willen Böses tun.
DanskMan bør ikke gøre ondt, end ikke for madens skyld.
हिन्दीभोजन के लिए भी पाप नहीं करना चाहिए।
日本語食のためであっても悪をなすべきではない。
नेपालीभोजनका लागि पनि पाप गर्नु हुँदैन।

คำอธิบาย
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

พุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “น ฆาสเหตุปิ กเรยฺย ปาปํ” แปลว่า “ไม่ควรทำบาปเพราะเห็นแก่กิน” สุภาษิตนี้สอนว่า ไม่ควรทำบาปเพราะเห็นแก่กิน คำว่า “เห็นแก่กิน” หมายถึงการยอมทำสิ่งที่ไม่ถูกต้องเพียงเพื่อให้ได้มาซึ่งอาหาร หรือเพื่อปากท้องของตน ในความหมายที่กว้างขึ้น ยังหมายถึงการยอมทำความชั่วเพื่อผลประโยชน์เฉพาะหน้า เพื่อความสะดวกสบาย หรือเพื่อความอยู่รอดโดยไม่คำนึงถึงความถูกต้อง พุทธภาษิตนี้เตือนว่า ความจำเป็นในการดำรงชีวิตไม่ใช่ข้ออ้างที่จะทำความชั่ว

คนจำนวนมากมักอ้างว่า ที่ต้องทำชั่วก็เพราะความจำเป็น เพราะต้องหาเลี้ยงครอบครัว หรือเพราะทุกคนก็ทำกัน แต่ผู้มีปัญญาย่อมเห็นว่า ความชั่วที่ทำเพื่อปากท้องนั้นให้ผลเพียงชั่วคราว อาหารที่ได้มาอิ่มได้เพียงมื้อเดียว แต่ความชั่วที่ทำไว้ติดตัวไปนาน และอาจนำความเดือดร้อนที่ใหญ่หลวงกว่ามาให้ภายหลัง ผู้ที่มีศีลมีธรรมจึงยอมลำบาก ยอมอดอยาก ยอมมีน้อย ดีกว่ายอมแลกความดีงามของตนกับผลประโยชน์เล็กน้อย เพราะเขารู้ว่าศักดิ์ศรีและความบริสุทธิ์ของใจมีค่ากว่าอาหารใด ๆ

ในชีวิตจริง พ่อค้าที่ปลอมปนสินค้าหรือโกงตาชั่งเพื่อให้ได้กำไรมากขึ้น ชื่อว่าทำบาปเพราะเห็นแก่กิน ข้าราชการที่รับสินบนเพื่อเลี้ยงชีพให้สุขสบายกว่าเดิม ก็ทำบาปเพราะเห็นแก่ปากท้อง ส่วนคนที่มีรายได้น้อย แต่ประกอบอาชีพสุจริต ยอมทำงานหนักแต่ไม่ยอมทำผิด ย่อมเป็นผู้ที่ควรได้รับการยกย่อง และเป็นแบบอย่างที่ดีของลูกหลาน

ผู้ที่ต้องการดำรงชีวิตอย่างมีเกียรติจึงควรยึดมั่นในความถูกต้อง แม้ในยามที่ชีวิตลำบาก ควรหาเลี้ยงชีพด้วยสัมมาอาชีพ และไม่ยอมให้ความหิวหรือความอยากได้ผลักดันไปสู่ความชั่ว สมดังพุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “ไม่ควรทำบาปเพราะเห็นแก่กิน”

« บทก่อนหน้า
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
มลา เว ปาปกา ธมฺมา อสฺมึ โลเก ปรมฺหิ จ.
บาปธรรมเป็นมลทินแท้ ทั้งในโลกนี้ ทั้งในโลกอื่น.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๑๙๘. ขุ. ธ. ๒๕/๔๗.
ทุกฺโข ปาปสฺส อุจฺจโย.
ความสั่งสมบาป นำทุกข์มาให้.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๐.
ปาปานํ อกรณํ สุขํ.
การไม่ทำบาป นำสุขมาให้.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๙.
ปาปํ ปาเปน สุกรํ.
ความชั่วอันคนชั่วทำง่าย.
วิ. จุล. ๗/๑๙๕. ขุ. อุ. ๒๕/๑๖๘.
ปาเป น รมตี สุจิ.
คนสะอาดไม่ยินดีในความชั่ว.
วิ. มหา. ๕/๓๔. ขุ. อุ. ๒๕/๑๖๖.
สกมฺมุนา หญฺญติ ปาปธมฺโม.
คนมีสันดานชั่ว ย่อมลำบากเพราะกรรมของตน.
ม. ม. ๑๓/๔๑๓. ขุ. เถร. ๒๖/๓๗๙.
ตปสา ปชหนฺติ ปาปกมฺมํ.
สาธุชน ย่อมละบาปกรรมด้วยตบะ.
ขุ. ชา. อฏฺฐก. ๒๗/๒๔๕.
ปาปานิ กมฺมานิ กโรนฺติ โมหา.
คนมักทำบาปกรรมเพราะความหลง.
ม. ม. ๑๓/๔๑๓. ขุ. ชา. ปกิณฺณก. ๒๗/๓๘๐.
นตฺถิ ปาปํ อกุพฺพโต.
บาปไม่มีแก่ผู้ไม่ทำ.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๑.
ธมฺมํ เม ภณมานสฺส น ปาปมุปลิมฺปติ.
เมื่อเรากล่าวธรรมอยู่ บาปย่อมไม่แปดเปื้อน.
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๔.
นตฺถิ อการิยํ ปาปํ มุสาวาทิสฺส ชนฺตุโน.
คนมักพูดมุสา จะไม่พึงทำความชั่ว ย่อมไม่มี.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๘. ขุ. อิติ. ๒๕/๒๔๓.
ปาปานิ ปริวชฺชเย.
พึงละเว้นบาปทั้งหลาย.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๑.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก