พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ธรรมศึกษาชั้นตรี (ต่างประเทศ) · หลักสูตรฉบับปรับปรุง ๒๕๕๗ · ๔๓ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๔๓ บท
สีลวรรค — หมวดศีล
สีลวรรค — หมวดศีล · ธรรมศึกษาชั้นตรี (ต่างประเทศ)
บาลี (อักษรไทย)
สีลํ ยาว ชรา สาธุ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Sīlaṃ yāva jarā sādhu.
คัมภีร์ที่มา : สํ. ส. ๑๕/๕๐.
คำแปล : ศีลยังประโยชน์ให้สำเร็จตราบเท่าชรา.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยศีลยังประโยชน์ให้สำเร็จตราบเท่าชรา.
EnglishVirtue accomplishes benefit until old age.
IndonesiaSila mendatangkan manfaat hingga usia tua.
中文戒行成就利益,直至老年。
DeutschSittlichkeit bringt Nutzen bis ins hohe Alter.
DanskDyd bringer gavn indtil alderdommen.
हिन्दीशील वृद्धावस्था तक हित सिद्ध करता है।
日本語戒は老いに至るまで利益を成し遂げる。
नेपालीशीलले वृद्धावस्थासम्म हित सिद्ध गर्छ।

คำอธิบาย
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

พุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “สีลํ ยาว ชรา สาธุ” แปลว่า “ศีลยังประโยชน์ให้สำเร็จตราบเท่าชรา” คำว่า “ศีล” หมายถึงความประพฤติที่ดีงาม การสำรวมกายและวาจาให้เรียบร้อย โดยเว้นจากการกระทำและคำพูดที่เป็นโทษ ส่วนคำว่า “ตราบเท่าชรา” หมายถึงจนกระทั่งถึงวัยแก่เฒ่า พุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “สีลํ ยาว ชรา สาธุ” แปลว่า “ศีลยังประโยชน์ให้สำเร็จตราบเท่าชรา” สอนให้เห็นว่า ศีลมีคุณค่าและเกื้อกูลชีวิตในทุกช่วงวัย ไม่ว่าจะเป็นเด็ก ผู้ใหญ่ หรือผู้สูงอายุ การรักษาศีลก็เป็นสิ่งดีงามและก่อให้เกิดประโยชน์เสมอ

ในชราสูตร สังยุตตนิกาย สคาถวรรค เทวดาทูลถามพระพุทธเจ้าถึงสิ่งที่ยังประโยชน์ให้สำเร็จจนกระทั่งชรา พระองค์ตรัสตอบว่าคือศีล อรรถกถาอธิบายความข้อนี้โดยเปรียบเทียบกับเครื่องประดับภายนอก เพื่อชี้ให้เห็นว่า ศีลเป็นความงามที่เหมาะแก่บุคคลทุกวัย ทั้งวัยเด็ก วัยกลางคน และวัยชรา แม้ความงามและกำลังของร่างกายจะเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา แต่คุณค่าของความประพฤติดีมิได้ลดลงเพียงเพราะบุคคลมีอายุมากขึ้น ผู้ที่รักษาศีลจึงสามารถดำรงความดีงามของตนไว้ได้จนถึงวัยแก่เฒ่า

ประโยชน์ของศีลมิได้อยู่เพียงการได้รับความรักหรือคำยกย่องจากผู้อื่น แต่ยังอยู่ที่การไม่ก่อความเดือดร้อนจากการเบียดเบียน การทุจริต และการกล่าวเท็จ ผู้รักษาศีลย่อมมีเหตุให้สบายใจเมื่อระลึกถึงความประพฤติของตน อีกทั้งความซื่อสัตย์และการไม่เอาเปรียบกันยังช่วยสร้างความไว้วางใจในการอยู่ร่วมกัน การรักษาศีลอย่างต่อเนื่องจึงเป็นการฝึกความประพฤติดีงามให้มั่นคงขึ้น และเกื้อกูลทั้งตนเองและสังคม

ในชีวิตประจำวัน นักเรียนที่ฝึกรักษาศีล เช่น ไม่ลักขโมย ไม่กล่าวเท็จ และไม่รังแกเพื่อน ย่อมได้วางรากฐานของนิสัยที่ดี คนทำงานที่รักษาศีลย่อมหลีกเลี่ยงการทุจริตและการทำร้ายผู้อื่นด้วยคำพูด ช่วยให้การทำงานร่วมกันเป็นไปด้วยความไว้วางใจ ส่วนผู้สูงอายุที่ประพฤติตนซื่อสัตย์ ไม่เอาเปรียบและไม่เบียดเบียนผู้อื่น ก็สามารถเป็นแบบอย่างที่ดีและเป็นที่พึ่งทางใจแก่ลูกหลานได้ ตัวอย่างเหล่านี้แสดงให้เห็นว่า ศีลมีประโยชน์ในทุกช่วงวัย และควรได้รับการฝึกฝนอย่างต่อเนื่อง แม้ผู้ที่เคยทำผิดพลาด หากเห็นโทษและตั้งใจแก้ไข ก็สามารถเริ่มต้นรักษาศีลและพัฒนาความประพฤติให้ดีขึ้นได้เช่นกัน

ผู้ที่ปรารถนาชีวิตที่มีคุณค่าในทุกช่วงวัยจึงควรรักษาศีลตั้งแต่วันนี้ และหมั่นประคับประคองความประพฤติของตนให้ดีงามตลอดชีวิต เพราะศีลเป็นความงามที่ไม่ขึ้นอยู่กับวัย และเป็นหลักในการดำเนินชีวิตที่เกื้อกูลทั้งตนเองและผู้อื่น ตั้งแต่เยาว์วัยจนถึงวัยชรา สมดังพุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “ศีลยังประโยชน์ให้สำเร็จตราบเท่าชรา”

บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
สุขํ ยาว ชรา สีลํ.
ศีลนำสุขมาให้ตราบเท่าชรา.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๙.
สีลํ กิเรว กลฺยาณํ.
ท่านว่าศีลนั่นเทียว เป็นความดี.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๙.
สีลํ โลเก อนุตฺตรํ.
ศีลเป็นเยี่ยมในโลก.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๘.
สํวาเสน สีลํ เวทิตพฺพํ.
ศีลพึงรู้ได้เพราะอยู่ร่วมกัน.
นัย-ขุ. อุ. ๒๕/๑๗๘.
สาธุ สพฺพตฺถ สํวโร.
ความสำรวมในที่ทั้งปวง เป็นดี.
สํ. ส. ๑๕/๑๐๖. ขุ. ธ. ๒๕/๖๔.
สญฺญมโต เวรํ น จียติ.
เมื่อคอยระวังอยู่ เวรย่อมไม่ก่อขึ้น.
ที. มหา. ๑๐/๑๕๙. ขุ. อุ. ๒๕/๒๑๕.
สีลํ รกฺเขยฺย เมธาวี.
ปราชญ์พึงรักษาศีล.
ขุ. อิติ. ๒๕/๒๘๒.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก