พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ธรรมศึกษาชั้นโท (ต่างประเทศ) · หลักสูตรฉบับปรับปรุง ๒๕๕๗ · ๓๒ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๓๒ บท
เสวนาวรรค — หมวดคบหา
เสวนาวรรค — หมวดคบหา · ธรรมศึกษาชั้นโท (ต่างประเทศ)
บาลี (อักษรไทย)
ตครํ ว ปลาเสนโย นโร อุปนยฺหติ
ปตฺตาปิ สุรภี วายนฺติเอวํ ธีรูปเสวนา.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Tagaraṃ va palāsenaYo naro upanayhati
Pattāpi surabhī vāyantiEvaṃ dhīrūpasevanā.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. ชา. วีสติ. ๒๗/๔๓๗.
คำแปล : คนห่อกฤษณาด้วยใบไม้ แม้ใบไม้ก็หอมไปด้วยฉันใด การคบกับนักปราชญ์ก็ฉันนั้น.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยคนห่อกฤษณาด้วยใบไม้ แม้ใบไม้ก็หอมไปด้วยฉันใด การคบกับนักปราชญ์ก็ฉันนั้น.
EnglishAs one who wraps fragrant tagara in a leaf makes even the leaf fragrant, so is association with the wise.
IndonesiaSebagaimana orang yang membungkus wangi-wangian tagara dengan daun membuat daun itu pun harum, demikianlah pergaulan dengan orang bijak.
中文如用树叶包裹沉香,树叶亦随之芬芳;亲近智者亦复如是。
DeutschWie ein Blatt, in das man duftendes Tagara wickelt, selbst duftend wird, so ist der Umgang mit Weisen.
DanskSom et blad, hvori man svøber duftende tagara, selv bliver duftende, sådan er samværet med de vise.
हिन्दीजैसे कोई सुगन्धित तगर को पत्ते में लपेटे तो पत्ता भी सुगन्धित हो जाता है, वैसे ही ज्ञानियों का संग है।
日本語香りのよいタガラを葉で包めば、葉までも香るように、賢者との交わりもそのようである。
नेपालीजसरी सुगन्धित तगरलाई पातमा बेर्दा पात पनि सुगन्धित हुन्छ, त्यसरी नै ज्ञानीहरूको संगत हुन्छ।

คำอธิบาย
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

พุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “ตครํ ว ปลาเสน โย นโร อุปนยฺหติ ปตฺตาปิ สุรภี วายนฺติ เอวํ ธีรูปเสวนา” แปลว่า “คนห่อกฤษณาด้วยใบไม้ แม้ใบไม้ก็หอมไปด้วยฉันใด การคบกับนักปราชญ์ก็ฉันนั้น” สุภาษิตนี้ใช้อุปมาที่เห็นภาพชัดเจน เพื่อสอนว่า การคบหาคนดีมีปัญญา ย่อมทำให้เราพลอยได้รับความดีงามไปด้วยโดยไม่รู้ตัว

กฤษณาเป็นไม้หอมที่มีกลิ่นหอมติดทนนาน ใบไม้ธรรมดาที่นำมาห่อกฤษณา แม้ไม่มีกลิ่นหอมในตัวเอง แต่เมื่ออยู่ใกล้ชิดกับกฤษณานาน ๆ ก็ได้กลิ่นหอมติดมาด้วย การคบนักปราชญ์ก็เช่นกัน ความรู้ ความคิด และความประพฤติที่ดีของนักปราชญ์ ย่อมค่อย ๆ ซึมซับเข้าสู่ผู้ที่อยู่ใกล้ชิด ทำให้ผู้นั้นมีความคิดและความประพฤติที่ดีขึ้นตามไปด้วย

สุภาษิตนี้เป็นคู่กับบทที่เปรียบการคบคนพาลกับการห่อปลาเน่าด้วยใบหญ้าคา ทั้งสองบทแสดงความจริงเดียวกัน คือ คนเราได้รับอิทธิพลจากคนรอบข้างเสมอ ข้อที่ควรสังเกตคือ ใบไม้ต้องอยู่ใกล้ชิดกับกฤษณาจึงได้กลิ่นหอม การคบนักปราชญ์ก็ต้องเข้าไปใกล้ชิด รับฟัง และเปิดใจเรียนรู้อย่างจริงจัง จึงจะได้ประโยชน์เต็มที่

ในชีวิตประจำวัน นักเรียนที่ชอบเข้าไปปรึกษาครูที่มีความรู้และคุณธรรม ย่อมได้ทั้งความรู้และแบบอย่างการใช้ชีวิต ผู้ที่ทำงานกับหัวหน้าที่มีความสามารถและซื่อสัตย์ ย่อมได้เรียนรู้วิธีทำงานที่ดี ผู้ที่ไปวัดฟังธรรมจากพระสงฆ์ผู้ทรงคุณ ย่อมได้หลักคิดในการดำเนินชีวิต ความดีเหล่านี้ค่อย ๆ ติดตัวไปโดยไม่ต้องบังคับ

ผู้ที่ปรารถนาจะพัฒนาตนจึงควรแสวงหาและเข้าใกล้ผู้มีปัญญาและคุณธรรม เปิดใจเรียนรู้จากท่าน เพื่อให้ความดีงามซึมซับเข้าสู่ชีวิตของตน สมดังพุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “คนห่อกฤษณาด้วยใบไม้ แม้ใบไม้ก็หอมไปด้วยฉันใด การคบกับนักปราชญ์ก็ฉันนั้น”

« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อสนฺเต นูปเสเวยฺย สนฺเต เสเวยฺย ปณฺฑิโต / อสนฺโต นิรยํ เนนฺติ สนฺโต ปาเปนฺติ สุคตึ.
บัณฑิตไม่พึงคบอสัตบุรุษ พึงคบสัตบุรุษ เพราะอสัตบุรุษย่อมนำไปสู่นรก สัตบุรุษย่อมให้ถึงสุคติ.
ขุ. ชา. วีสติ. ๒๗/๔๓๗.
น ปาปชนสํเสวี อจฺจนฺตสุขเมธติ / โคธากุลํ กกณฺฏาว กลึ ปาเปติ อตฺตนํ.
ผู้คบคนชั่ว ย่อมถึงความสุขโดยส่วนเดียวไม่ได้ เขาย่อมยังตนให้ประสบโทษ เหมือนกิ้งก่าเข้าฝูงเหี้ยฉะนั้น.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๔๖.
ปาปมิตฺเต วิวชฺเชตฺวา ภเชยฺยุตฺตมปุคฺคเล / โอวาเท จสฺส ติฏฺเฐยฺย ปตฺเถนฺโต อจลํ สุขํ.
ผู้ปรารถนาความสุขที่มั่นคง พึงเว้นมิตรชั่วเสีย คบแต่บุคคลสูงสุด และพึงตั้งอยู่ในโอวาทของท่าน.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๐๙.
ปูติมจฺฉํ กุสคฺเคน โย นโร อุปนยฺหติ / กุสาปิ ปูติ วายนฺติ เอวํ พาลูปเสวนา.
คนห่อปลาเน่าด้วยใบหญ้าคา แม้หญ้าคาก็พลอยเหม็นเน่าไปด้วยฉันใด การคบกับคนพาลก็ฉันนั้น.
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๓๐๓.
ยาทิสํ กุรุเต มิตฺตํ ยาทิสญฺจูปเสวติ, / โสปิ ตาทิสโก โหติ สหวาโส หิ ตาทิโส.
คบคนเช่นใดเป็นมิตร และสมคบคนเช่นใด เขาก็เป็นคนเช่นนั้น เพราะการอยู่ร่วมกัน ย่อมเป็นเช่นนั้น.
ขุ. ชา. วีสติ. ๒๗/๔๓๗.
สทฺเธน จ เปสเลน จ / ปญฺญวตา พหุสฺสุเตน จ / สขิตํ หิ กเรยฺย ปณฺฑิโต / ภทฺโท สปฺปุริเสหิ สงฺคโม.
บัณฑิต พึงทำความเป็นเพื่อนกับคนมีศรัทธา มีศีลเป็นที่รัก มีปัญญาและเป็นพหูสูต เพราะการสมาคมกับคนดี เป็นความเจริญ.
ขุ. เถร. ๒๖/๔๐๕.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก