พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ธรรมศึกษาชั้นโท (ต่างประเทศ) · หลักสูตรฉบับปรับปรุง ๒๕๕๗ · ๓๒ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๓๒ บท
เสวนาวรรค — หมวดคบหา
เสวนาวรรค — หมวดคบหา · ธรรมศึกษาชั้นโท (ต่างประเทศ)
บาลี (อักษรไทย)
ปูติมจฺฉํ กุสคฺเคนโย นโร อุปนยฺหติ
กุสาปิ ปูติ วายนฺติเอวํ พาลูปเสวนา.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Pūtimacchaṃ kusaggenaYo naro upanayhati
Kusāpi pūti vāyantiEvaṃ bālūpasevanā.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๓๐๓.
คำแปล : คนห่อปลาเน่าด้วยใบหญ้าคา แม้หญ้าคาก็พลอยเหม็นเน่าไปด้วยฉันใด การคบกับคนพาลก็ฉันนั้น.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยคนห่อปลาเน่าด้วยใบหญ้าคา แม้หญ้าคาก็พลอยเหม็นเน่าไปด้วยฉันใด การคบกับคนพาลก็ฉันนั้น.
EnglishAs one who wraps rotten fish in kusa grass makes even the grass stink, so is association with fools.
IndonesiaSebagaimana orang yang membungkus ikan busuk dengan rumput kusa membuat rumput itu pun berbau busuk, demikianlah pergaulan dengan orang bodoh.
中文如用茅草包裹臭鱼,茅草亦随之腐臭;亲近愚人亦复如是。
DeutschWie Kusa-Gras, in das man faulen Fisch wickelt, selbst zu stinken beginnt, so ist der Umgang mit Toren.
DanskSom kusa-græs, hvori man svøber rådden fisk, selv kommer til at stinke, sådan er samværet med tåber.
हिन्दीजैसे कोई सड़ी मछली को कुश घास में लपेटे तो घास भी दुर्गन्धित हो जाती है, वैसे ही मूर्खों का संग है।
日本語腐った魚をクサ草で包めば、草までも臭くなるように、愚者との交わりもそのようである。
नेपालीजसरी कुहेको माछालाई कुश घाँसमा बेर्दा घाँस पनि गन्हाउँछ, त्यसरी नै मूर्खहरूको संगत हुन्छ।

คำอธิบาย
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

พุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “ปูติมจฺฉํ กุสคฺเคน โย นโร อุปนยฺหติ กุสาปิ ปูติ วายนฺติ เอวํ พาลูปเสวนา” แปลว่า “คนห่อปลาเน่าด้วยใบหญ้าคา แม้หญ้าคาก็พลอยเหม็นเน่าไปด้วยฉันใด การคบกับคนพาลก็ฉันนั้น” สุภาษิตนี้เป็นคู่กับบทที่เปรียบการคบนักปราชญ์กับการห่อกฤษณา โดยแสดงด้านตรงข้ามว่า การคบคนพาลย่อมทำให้เราพลอยเสื่อมเสียไปด้วย

หญ้าคาเป็นหญ้าธรรมดาที่ไม่มีกลิ่นเหม็นในตัว แต่เมื่อนำไปห่อปลาเน่า กลิ่นเหม็นก็ติดมาที่หญ้าคาด้วย และล้างออกได้ยาก การคบคนพาลก็เช่นกัน แม้ตัวเราเองไม่ได้เป็นคนไม่ดี แต่เมื่ออยู่ใกล้ชิดคนพาล ความคิดและนิสัยที่ไม่ดีก็อาจซึมซับเข้ามาทีละน้อย และคนอื่นก็อาจมองเราไม่ดีไปด้วย เพราะคนมักตัดสินผู้อื่นจากคนที่เขาคบหา

อุปมานี้ชี้ให้เห็นอิทธิพลที่ค่อย ๆ เกิดขึ้นโดยไม่รู้ตัว ผู้ที่คบคนพาลมักคิดว่าตนจะไม่เปลี่ยนไป แต่เมื่อเวลาผ่านไป อาจพบว่าตนเริ่มพูดจาหยาบคาย ละเลยหน้าที่ หรือยอมรับความผิดเป็นเรื่องธรรมดา เหมือนหญ้าคาที่ไม่รู้ว่ากลิ่นเหม็นติดตัวเมื่อใด การรู้เท่าทันอิทธิพลนี้จึงเป็นเครื่องป้องกันที่สำคัญ

ในชีวิตประจำวัน นักเรียนที่คบเพื่อนที่ชอบโดดเรียน แม้ตนเองไม่ได้โดดเรียน ก็อาจถูกครูมองว่าเป็นพวกเดียวกัน และในที่สุดอาจถูกชวนให้ทำตาม ผู้ที่ร่วมงานกับผู้ที่ชอบนินทาผู้อื่น อาจติดนิสัยนินทาไปด้วยโดยไม่รู้ตัว ผู้ที่คบหาผู้ที่ทำผิดกฎหมาย อาจถูกสงสัยหรือถูกดึงเข้าไปพัวพันกับคดีความ

ผู้ที่ต้องการรักษาความดีงามของตนจึงควรระมัดระวังในการคบหา ไม่ใกล้ชิดกับคนพาลจนถูกกลิ่นความชั่วติดตัว สมดังพุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “คนห่อปลาเน่าด้วยใบหญ้าคา แม้หญ้าคาก็พลอยเหม็นเน่าไปด้วยฉันใด การคบกับคนพาลก็ฉันนั้น”

« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อสนฺเต นูปเสเวยฺย สนฺเต เสเวยฺย ปณฺฑิโต / อสนฺโต นิรยํ เนนฺติ สนฺโต ปาเปนฺติ สุคตึ.
บัณฑิตไม่พึงคบอสัตบุรุษ พึงคบสัตบุรุษ เพราะอสัตบุรุษย่อมนำไปสู่นรก สัตบุรุษย่อมให้ถึงสุคติ.
ขุ. ชา. วีสติ. ๒๗/๔๓๗.
ตครํ ว ปลาเสน โย นโร อุปนยฺหติ / ปตฺตาปิ สุรภี วายนฺติ เอวํ ธีรูปเสวนา.
คนห่อกฤษณาด้วยใบไม้ แม้ใบไม้ก็หอมไปด้วยฉันใด การคบกับนักปราชญ์ก็ฉันนั้น.
ขุ. ชา. วีสติ. ๒๗/๔๓๗.
น ปาปชนสํเสวี อจฺจนฺตสุขเมธติ / โคธากุลํ กกณฺฏาว กลึ ปาเปติ อตฺตนํ.
ผู้คบคนชั่ว ย่อมถึงความสุขโดยส่วนเดียวไม่ได้ เขาย่อมยังตนให้ประสบโทษ เหมือนกิ้งก่าเข้าฝูงเหี้ยฉะนั้น.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๔๖.
ปาปมิตฺเต วิวชฺเชตฺวา ภเชยฺยุตฺตมปุคฺคเล / โอวาเท จสฺส ติฏฺเฐยฺย ปตฺเถนฺโต อจลํ สุขํ.
ผู้ปรารถนาความสุขที่มั่นคง พึงเว้นมิตรชั่วเสีย คบแต่บุคคลสูงสุด และพึงตั้งอยู่ในโอวาทของท่าน.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๐๙.
ยาทิสํ กุรุเต มิตฺตํ ยาทิสญฺจูปเสวติ, / โสปิ ตาทิสโก โหติ สหวาโส หิ ตาทิโส.
คบคนเช่นใดเป็นมิตร และสมคบคนเช่นใด เขาก็เป็นคนเช่นนั้น เพราะการอยู่ร่วมกัน ย่อมเป็นเช่นนั้น.
ขุ. ชา. วีสติ. ๒๗/๔๓๗.
สทฺเธน จ เปสเลน จ / ปญฺญวตา พหุสฺสุเตน จ / สขิตํ หิ กเรยฺย ปณฺฑิโต / ภทฺโท สปฺปุริเสหิ สงฺคโม.
บัณฑิต พึงทำความเป็นเพื่อนกับคนมีศรัทธา มีศีลเป็นที่รัก มีปัญญาและเป็นพหูสูต เพราะการสมาคมกับคนดี เป็นความเจริญ.
ขุ. เถร. ๒๖/๔๐๕.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก