พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ธรรมศึกษาชั้นเอก (ต่างประเทศ) · หลักสูตรฉบับปรับปรุง ๒๕๕๗ · ๕๔ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๐ บท
จิตตวรรค — หมวดจิต
จิตตวรรค — หมวดจิต · ธรรมศึกษาชั้นเอก (ต่างประเทศ)
บาลี (อักษรไทย)
กุมฺภูปมํ กายมิมํ วิทิตฺวา
นครูปมํ จิตฺตมิทํ ถเกตฺวา
โยเธถ มารํ ปญฺญาวุเธน
ชิตญฺจ รกฺเข อนิเวสโน สิยา.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Kumbhūpamaṃ kāyamimaṃ viditvā
Nagarūpamaṃ cittamidaṃ thaketvā
Yodhetha māraṃ paññāvudhena
Jitañca rakkhe anivesano siyā.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. ธ. ๒๕/๒๐.
คำแปล : บุคคลรู้กายนี้ที่เปรียบด้วยหม้อ กั้นจิตที่เปรียบด้วยเมืองนี้แล้ว พึงรบมารด้วยอาวุธคือปัญญา และพึงรักษาแนวที่ชนะไว้ ไม่พึงยับยั้งอยู่.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยบุคคลรู้กายนี้ที่เปรียบด้วยหม้อ กั้นจิตที่เปรียบด้วยเมืองนี้แล้ว พึงรบมารด้วยอาวุธคือปัญญา และพึงรักษาแนวที่ชนะไว้ ไม่พึงยับยั้งอยู่.
EnglishKnowing this body to be like a jar, and fortifying this mind like a fortress, one should fight Māra with the weapon of wisdom, guard what has been won, and not linger.
IndonesiaSetelah mengetahui tubuh ini bagaikan kendi, dan mengokohkan batin ini bagaikan benteng, hendaknya ia memerangi Māra dengan senjata kebijaksanaan, menjaga apa yang telah dimenangkan, dan tidak berdiam diri.
中文知此身如陶瓶,护此心如城郭,当以智慧为兵器与魔王作战,守住所得之胜利而不懈怠。
DeutschWer diesen Leib als einem Krug gleich erkannt und diesen Geist wie eine Festung befestigt hat, der kämpfe gegen Māra mit der Waffe der Weisheit, bewahre das Errungene und verweile nicht untätig.
DanskDen, der har erkendt dette legeme som en krukke og befæstet dette sind som en fæstning, bør kæmpe mod Māra med visdommens våben, vogte det vundne og ikke blive stående.
हिन्दीइस शरीर को घड़े के समान जानकर और इस चित्त को नगर के समान सुरक्षित करके, प्रज्ञा रूपी शस्त्र से मार से युद्ध करे, जीती हुई भूमि की रक्षा करे और रुके नहीं।
日本語この身を瓶のようだと知り、この心を城のように固めて、智慧の武器で魔と戦い、勝ち取ったものを守り、とどまることなかれ。
नेपालीयो शरीरलाई घडाजस्तो जानेर र यो चित्तलाई नगरजस्तो सुरक्षित गरेर, प्रज्ञा रूपी हतियारले मारसँग युद्ध गर, जितेको रक्षा गर र नरोकिऊ।

คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อนวสฺสุตจิตฺตสฺส อนนฺวาหตเจตโส / ปุญฺญปาปปหีนสฺส นตฺถิ ชาครโต ภยํ.
ผู้มีจิตอันไม่ชุ่มด้วยราคะ มีใจอันโทสะไม่กระทบแล้ว มีบุญและบาปอันละได้แล้ว ตื่นอยู่ ย่อมไม่มีภัย.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๐.
จิตฺเตน นียติ โลโก จิตฺเตน ปริกสฺสติ / จิตฺตสฺส เอกธมฺมสฺส สพฺเพว วสมนฺวคู.
โลกถูกจิตนำไป ถูกจิตชักไป, สัตว์ทั้งปวงไปสู่อำนาจแห่งจิตอย่างเดียว.
สํ. ส. ๑๕/๕๔.
ตณฺหาธิปนฺนา วตฺตสีลพทฺธา / ลูขํ ตปํ วสฺสสตํ จรนฺตา / จิตฺตญฺจ เนสํ น สมฺมา วิมุตฺตํ / หีนตฺตรูปา น ปารงฺคมา เต.
ผู้ถูกตัณหาครอบงำ ถูกศีลพรตผูกมัด ประพฤติตบะอันเศร้าหมองตั้งร้อยปี, จิตของเขาก็หลุดพ้นด้วยดีไม่ได้. เขามีตนเลว จะถึงฝั่งไม่ได้.
สํ. ส. ๑๕/๔๐.
ทุนฺนิคฺคหสฺส ลหุโน ยตฺถ กามนิปาติโน / จิตฺตสฺส ทมโถ สาธุ จิตฺตํ ทนฺตํ สุขาวหํ.
การฝึกจิตที่ข่มยาก ที่เบา มักตกไปในอารมณ์ที่น่าใคร่ เป็นความดี, (เพราะว่า) จิตที่ฝึกแล้ว นำสุขมาให้.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๙.
ปทุฏฺฐจิตฺตสฺส น ผาติ โหติ / น จาปิ นํ เทวตา ปูชยนฺติ / โย ภาตรํ เปตฺติกํ สาปเตยฺยํ / อวญฺจยี ทุกฺกฏกมฺมการี.
ผู้ใดทำกรรมชั่ว ล่อลวงเอาทรัพย์สมบัติพี่น้องพ่อแม่ ผู้นั้นมีจิตชั่วร้าย ย่อมไม่มีความเจริญ แม้เทวดาก็ไม่บูชาเขา.
ขุ. ชา. ติก. ๒๗/๑๒๐.
ภิกฺขุ สิยา ฌายิ วิมุตฺตจิตฺโต / อากงฺเข เว หทยสฺสานุปตฺตึ / โลกสฺส ญตฺวา อุทยพฺพยญฺจ / สุเจตโส อนิสฺสิโต ตทานิสํโส.
ภิกษุเพ่งพินิจ มีจิตหลุดพ้น รู้ความเกิดและความเสื่อมแห่งโลกแล้ว มีใจดี ไม่ถูกกิเลสอาศัย มีธรรมนั้นเป็นอานิสงส์ พึงหวังความบริสุทธิ์แห่งใจได้.
สํ. ส. ๑๔/๗๓.
โย อลีเนน จิตฺเตน อลีนมนโส นโร / ภาเวติ กุสลํ ธมฺมํ โยคกฺเขมสฺส ปตฺติยา / ปาปุเณ อนุปุพฺเพน สพฺพสํโยชนกฺขยํ.
คนใดมีจิตไม่ท้อถอย มีใจไม่หดหู่ บำเพ็ญกุศลธรรม เพื่อบรรลุธรรมที่เกษมจากโยคะ พึงบรรลุธรรมเป็นที่สิ้นสังโยชน์ทั้งปวงได้.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑๘.
สุทุทฺทสํ สุนิปุณํ ยตฺถ กามนิปาตินํ / จิตฺตํ รกฺเขถ เมธาวี จิตฺตํ คุตฺตํ สุขาวหํ.
ผู้มีปัญญา พึงรักษาจิตที่เห็นได้ยากนัก ละเอียดนัก มักตกไปในอารมณ์ที่น่าใคร่, (เพราะว่า) จิตที่คุ้มครองแล้ว นำสุขมาให้.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๙.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก