พุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “นตฺถิ จิตฺเต ปสนฺนมฺหิ อปฺปกา นาม ทกฺขิณา” แปลว่า “เมื่อจิตเลื่อมใสแล้ว ทักขิณาทานชื่อว่าน้อย ย่อมไม่มี” สุภาษิตนี้สอนว่า ผลของการให้ทานไม่ได้ขึ้นอยู่กับจำนวนหรือราคาของสิ่งที่ให้เพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับใจของผู้ให้เป็นสำคัญ คำว่า “จิตเลื่อมใส” หมายถึงใจที่ผ่องใสด้วยศรัทธา มีความเชื่อในบุญกุศล และมีความยินดีในการให้ ส่วน “ทักขิณาทาน” หมายถึงของที่ให้ด้วยความเคารพ หรือให้เพื่อบูชาคุณความดี เมื่อใจของผู้ให้เลื่อมใสแล้ว ทานนั้นย่อมไม่ชื่อว่าเป็นทานเล็กน้อยเลย

เหตุที่เป็นเช่นนี้ก็เพราะบุญเกิดขึ้นที่ใจ การให้ที่ประกอบด้วยเจตนาดีทั้งสามกาล คือ ก่อนให้ก็ดีใจ ขณะให้ก็ใจผ่องใส ให้แล้วก็ชื่นใจไม่เสียดาย ย่อมมีผลมาก ตรงกันข้าม ของมากมายที่ให้ด้วยความจำใจ ให้เพราะอยากได้หน้า หรือให้แล้วนึกเสียดายภายหลัง ใจย่อมเศร้าหมอง ผลแห่งทานนั้นก็ย่อมลดน้อยลงตามความเศร้าหมองของใจ ดังนั้น คนจนที่มีศรัทธาจึงทำบุญได้ไม่ด้อยไปกว่าคนมั่งมี ขอเพียงให้ด้วยใจที่บริสุทธิ์

ตัวอย่างเช่น หญิงชราผู้หนึ่งมีเงินไม่มาก แต่ตื่นแต่เช้ามาหุงข้าวใส่บาตรด้วยความตั้งใจทุกวัน ใส่บาตรเสร็จแล้วก็ยกมือพนมอย่างปลาบปลื้ม บุญของนางย่อมยิ่งใหญ่ในใจของนางเอง นักเรียนที่มีค่าขนมเพียงเล็กน้อย แต่ยินดีหยอดเหรียญช่วยเพื่อนที่ประสบภัยด้วยใจจริง ก็ได้ทำทานที่มีค่าเช่นกัน ส่วนผู้ที่บริจาคเงินจำนวนมากเพียงเพื่อให้ชื่อตนปรากฏในป้ายประกาศ ถ้าใจไม่ได้เลื่อมใสในการให้อย่างแท้จริง ก็ย่อมได้บุญน้อยกว่าที่ควรจะได้

ผู้ที่ปรารถนาจะทำบุญให้ทานจึงไม่ควรท้อใจว่าตนมีน้อย และไม่ควรประมาทว่าตนให้มากแล้วย่อมได้บุญมากเสมอไป แต่ควรรักษาใจให้ผ่องใสทุกครั้งที่ให้ ทั้งก่อนให้ ขณะให้ และหลังจากให้แล้ว สมดังพุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “เมื่อจิตเลื่อมใสแล้ว ทักขิณาทานชื่อว่าน้อย ย่อมไม่มี”

The saying "natthi citte pasannamhi appakā nāma dakkhiṇā" means "When the mind is full of faith, there is no offering that is small." This saying teaches that the fruit of giving does not depend only on the quantity or the price of what is given, but depends above all on the mind of the giver. The words "the mind is full of faith" mean a mind that is clear with faith, that believes in merit and is glad to give. As for "offering" (dakkhiṇā), it means a gift given with respect, or given to honour virtue. When the giver's mind is full of faith, that gift cannot be called a small gift at all.

The reason for this is that merit arises in the mind. Giving that is accompanied by good intention at all three times, that is, being glad before giving, having a clear mind while giving, and being delighted without regret after giving, bears great fruit. Conversely, when a great deal is given reluctantly, given out of a wish to look good, or regretted afterwards, the mind is defiled, and the fruit of that gift diminishes in accordance with the defilement of the mind. Therefore a poor person who has faith can make merit no less than a rich person, provided he gives with a pure mind.

For example, an old woman who does not have much money, but gets up early every morning to cook rice and offer it to the monks with sincere intention, and after offering it raises her joined palms full of joy, has merit that is great within her own mind. A student who has only a little pocket money, but is sincerely glad to drop a coin to help a classmate struck by disaster, has also made a valuable gift. But one who donates a large sum of money merely so that his name will appear on a notice board, if his mind is not truly full of faith in giving, gains less merit than he should.

Those who wish to make merit by giving should therefore not be discouraged because they have little, nor should they be complacent, thinking that because they give a lot they will always gain much merit. Rather, they should keep their mind clear every time they give, before giving, while giving and after giving, just as the saying goes: "When the mind is full of faith, there is no offering that is small."

Kata mutiara "natthi citte pasannamhi appakā nāma dakkhiṇā" berarti "Ketika pikiran telah berkeyakinan, tidak ada persembahan yang disebut sedikit." Kata mutiara ini mengajarkan bahwa hasil dari berdana tidak hanya bergantung pada jumlah atau harga barang yang diberikan, tetapi terutama bergantung pada pikiran si pemberi. Kata "pikiran yang berkeyakinan" berarti pikiran yang jernih oleh keyakinan (saddhā), percaya pada jasa kebajikan, dan bergembira dalam memberi. Adapun "persembahan" (dakkhiṇā) berarti pemberian yang diberikan dengan rasa hormat, atau diberikan untuk menghormati kebajikan. Ketika pikiran si pemberi telah berkeyakinan, dana itu sama sekali tidak dapat disebut dana yang sedikit.

Hal ini terjadi karena jasa kebajikan timbul di dalam pikiran. Pemberian yang disertai niat baik pada tiga saat, yaitu sebelum memberi merasa gembira, ketika memberi pikiran jernih, dan setelah memberi merasa puas tanpa menyesal, akan membuahkan hasil yang besar. Sebaliknya, barang yang banyak tetapi diberikan dengan terpaksa, diberikan karena ingin dipuji, atau setelah diberikan kemudian disesali, membuat pikiran menjadi keruh, dan hasil dana itu pun berkurang sesuai dengan kekeruhan pikiran itu. Karena itu, orang miskin yang memiliki keyakinan dapat berbuat jasa kebajikan tidak kalah dengan orang kaya, asalkan ia memberi dengan pikiran yang murni.

Sebagai contoh, seorang wanita tua yang tidak memiliki banyak uang, tetapi bangun pagi-pagi untuk menanak nasi dan mempersembahkan dana makanan kepada bhikkhu yang berpindapata dengan sungguh-sungguh setiap hari, lalu setelah selesai memberi dana ia merangkapkan tangan dengan penuh sukacita. Jasa kebajikannya tentu besar di dalam batinnya sendiri. Pelajar yang hanya memiliki sedikit uang jajan, tetapi dengan tulus rela memasukkan uang logam untuk membantu teman yang tertimpa bencana, juga telah melakukan dana yang berharga. Adapun orang yang menyumbangkan uang dalam jumlah besar hanya agar namanya tercantum pada papan pengumuman, bila pikirannya tidak benar-benar berkeyakinan dalam memberi, tentu memperoleh jasa kebajikan lebih sedikit daripada yang semestinya.

Karena itu, orang yang ingin berbuat jasa kebajikan dengan berdana hendaknya tidak berkecil hati karena memiliki sedikit, dan hendaknya tidak lengah dengan mengira bahwa bila telah memberi banyak pasti selalu memperoleh jasa kebajikan yang banyak, tetapi hendaknya menjaga pikiran tetap jernih setiap kali memberi, baik sebelum memberi, ketika memberi, maupun setelah memberi, sesuai dengan kata mutiara: "Ketika pikiran telah berkeyakinan, tidak ada persembahan yang disebut sedikit."

格言“natthi citte pasannamhi appakā nāma dakkhiṇā”意为“当心清净生信时，供养就没有所谓的微少。”这句格言教导：布施的果报并不仅仅取决于所施之物的数量或价格，更重要的是取决于布施者的心。“心清净生信”是指以信心而明净的心，相信功德，并且乐于布施；“供养”（dakkhiṇā）则是指以恭敬之心所给予的东西，或者为了礼敬德行而给予的东西。当布施者的心清净生信时，这份布施就绝不能称为微少的布施。

之所以如此，是因为功德生起于心中。具备三时善思的布施，也就是布施之前欢喜、布施之时心清净、布施之后心中喜悦而不后悔，必定有大果报。相反地，勉强给出的大量财物，或是为了面子而给，或是给了之后又后悔，心就会染污，布施的果报也会随着心的染污而减少。因此，有信心的穷人所做的功德，并不逊于富人，只要是以清净的心去布施。

例如，有一位年老的妇人，钱财不多，却每天一早起床煮饭，专心诚意地供养僧人；供养完毕后，她欢喜地合掌。她的功德在她自己的心中必定是广大的。零用钱不多的学生，却真心乐意投下硬币帮助受灾的同学，也是做了有价值的布施。至于捐出大量金钱只是为了让自己的名字出现在公告牌上的人，如果内心并不真正对布施生起信心，所得的功德就会比应得的更少。

因此，希望行善布施的人，不应因自己拥有的少而灰心，也不应放逸地认为自己给得多就一定能得到大功德，而应当在每一次布施时保持心的清净，无论是布施之前、布施之时，还是布施之后，正如格言所说：“当心清净生信时，供养就没有所谓的微少。”

Der Spruch „natthi citte pasannamhi appakā nāma dakkhiṇā“ bedeutet „Wenn der Geist von Vertrauen erfüllt ist, gibt es keine Gabe, die gering genannt werden könnte.“ Dieser Spruch lehrt, dass die Frucht des Gebens nicht allein von der Menge oder dem Preis der Gabe abhängt, sondern vor allem vom Herzen des Gebenden. Die Worte „von Vertrauen erfüllt“ bezeichnen einen Geist, der durch Vertrauen klar geworden ist, an Verdienst und Heilsames glaubt und Freude am Geben hat. „Gabe“ (dakkhiṇā) bezeichnet hier eine Gabe, die mit Ehrerbietung dargebracht wird oder die dazu dient, Tugend und Güte zu ehren. Wenn das Herz des Gebenden von Vertrauen erfüllt ist, kann diese Gabe keineswegs eine geringe Gabe genannt werden.

Der Grund dafür ist, dass Verdienst im Herzen entsteht. Ein Geben, das in allen drei Zeitpunkten von guter Absicht begleitet ist, nämlich Freude vor dem Geben, ein klares Herz während des Gebens und Zufriedenheit ohne Bedauern nach dem Geben, trägt große Frucht. Umgekehrt wird das Herz getrübt, wenn man viel gibt, dies aber widerwillig tut, um Ansehen zu gewinnen, oder es hinterher bereut, und die Frucht dieser Gabe nimmt entsprechend der Trübung des Herzens ab. Darum kann ein armer Mensch mit Vertrauen nicht weniger Verdienst erwerben als ein reicher, solange er nur mit reinem Herzen gibt.

Eine alte Frau zum Beispiel hat nicht viel Geld, steht aber jeden Morgen früh auf, kocht Reis und gibt ihn mit Hingabe in die Almosenschalen; danach hebt sie voller Freude die Hände zum Gruß. Ihr Verdienst ist in ihrem eigenen Herzen groß. Ein Schüler, der nur ein kleines Taschengeld hat, aber von Herzen gern eine Münze einwirft, um Mitschülern zu helfen, die von einem Unglück betroffen sind, hat ebenfalls eine wertvolle Gabe gegeben. Wer dagegen eine große Summe spendet, nur damit sein Name auf einer Tafel erscheint, erwirbt weniger Verdienst, als er erwerben könnte, wenn sein Herz nicht wirklich vom Vertrauen in das Geben erfüllt ist.

Wer Verdienst erwerben und Gaben geben möchte, sollte daher nicht verzagen, weil er wenig besitzt, und sich auch nicht in der Annahme wiegen, dass er immer viel Verdienst erwirbt, weil er viel gegeben hat, sondern er sollte sein Herz bei jedem Geben klar halten, vor dem Geben, während des Gebens und nach dem Geben, so wie der Spruch sagt: „Wenn der Geist von Vertrauen erfüllt ist, gibt es keine Gabe, die gering genannt werden könnte.“

Ordsproget „natthi citte pasannamhi appakā nāma dakkhiṇā“ betyder „Når sindet er fyldt med tro, findes der ingen offergave, der kan kaldes lille.“ Ordsproget lærer, at frugten af at give ikke alene afhænger af mængden eller prisen på det, man giver, men først og fremmest af giverens sind. Udtrykket „sindet er fyldt med tro“ betyder et sind, der er klart af tro (saddhā), har tillid til fortjeneste og det gode og glæder sig over at give. „Offergave“ (dakkhiṇādāna) betyder det, man giver med ærbødighed, eller det, man giver for at ære dyd og godhed. Når giverens sind er fyldt med tro, kan gaven slet ikke kaldes en lille gave.

Grunden er, at fortjeneste opstår i sindet. En gave, der er ledsaget af en god hensigt på alle tre tidspunkter, det vil sige glæde, før man giver, et klart sind, mens man giver, og tilfredshed uden fortrydelse, efter man har givet, bærer stor frugt. Omvendt bliver sindet plettet, når man giver meget, men modvilligt, giver for at vinde anseelse eller fortryder bagefter, og gavens frugt mindskes i takt med sindets urenhed. Derfor kan et fattigt menneske med tro gøre fortjeneste, der ikke er ringere end den riges, blot han giver med et rent sind.

For eksempel har en gammel kvinde ikke mange penge, men hun står tidligt op og koger ris for at give i munkenes almisseskål hver dag med oprigtig vilje, og når hun har givet, samler hun hænderne i dyb glæde. Hendes fortjeneste er stor i hendes eget sind. En elev, der kun har få lommepenge, men af oprigtigt hjerte gerne lægger en mønt i indsamlingen for at hjælpe kammerater, der er ramt af en ulykke, har også givet en værdifuld gave. Men den, der donerer mange penge blot for at få sit navn på en opslagstavle, får mindre fortjeneste, end han kunne have fået, hvis hans sind ikke virkelig er fyldt med tro på det at give.

Den, der ønsker at gøre fortjeneste ved at give, bør derfor ikke miste modet, fordi han har lidt, og heller ikke skødesløst antage, at han altid får stor fortjeneste, fordi han har givet meget, men bør holde sindet klart, hver gang han giver, både før, under og efter givningen, sådan som ordsproget siger: „Når sindet er fyldt med tro, findes der ingen offergave, der kan kaldes lille.“

सूक्ति "नत्थि चित्ते पसन्नम्हि अप्पका नाम दक्खिणा" का अर्थ है "जब चित्त प्रसन्न (श्रद्धा से निर्मल) हो, तो कोई भी दक्षिणा थोड़ी नहीं कहलाती।" यह सूक्ति सिखाती है कि दान का फल केवल दी गई वस्तु की मात्रा या मूल्य पर निर्भर नहीं करता, बल्कि मुख्य रूप से देने वाले के मन पर निर्भर करता है। "प्रसन्न चित्त" का अर्थ है श्रद्धा से निर्मल मन, जो पुण्य में विश्वास रखता है और देने में आनंदित होता है; और "दक्षिणा" का अर्थ है आदरपूर्वक दी गई वस्तु, या सद्गुणों की पूजा के लिए दिया गया दान। जब देने वाले का मन प्रसन्न होता है, तो वह दान किसी भी प्रकार से छोटा दान नहीं कहलाता।

ऐसा इसलिए है क्योंकि पुण्य मन में उत्पन्न होता है। जो दान तीनों कालों में शुभ चेतना से युक्त होता है, अर्थात् देने से पहले मन प्रसन्न हो, देते समय मन निर्मल हो और देने के बाद मन आनंदित हो तथा कोई पछतावा न हो, वह महान फल देता है। इसके विपरीत, जो बहुत-सी वस्तुएँ अनिच्छा से दी जाती हैं, प्रतिष्ठा पाने के लिए दी जाती हैं, या जिन्हें देने के बाद पछतावा होता है, उनसे मन मलिन होता है, और उस दान का फल भी मन की मलिनता के अनुपात में घट जाता है। अतः श्रद्धावान निर्धन व्यक्ति भी धनी व्यक्ति से कम पुण्य नहीं कमाता, बशर्ते वह शुद्ध मन से दे।

उदाहरण के लिए, एक वृद्धा के पास अधिक धन नहीं है, फिर भी वह प्रतिदिन भोर में उठकर पूरे मन से भात पकाती है और भिक्षुओं के पात्र में भिक्षा डालती है। भिक्षा देने के बाद वह आनंद से भरकर हाथ जोड़ती है। उसका पुण्य उसके अपने मन में महान होता है। जिस विद्यार्थी के पास थोड़ा-सा ही जेब-खर्च है, किंतु वह सच्चे मन से आपदा-पीड़ित साथियों की सहायता के लिए सिक्के डालता है, उसने भी मूल्यवान दान किया है। किंतु जो व्यक्ति केवल इसलिए बड़ी राशि दान करता है कि उसका नाम सूचना-पट्ट पर दिखे, यदि उसका मन देने के प्रति सचमुच प्रसन्न नहीं है, तो उसे जितना पुण्य मिलना चाहिए उससे कम मिलता है।

इसलिए जो पुण्य करने और दान देने की इच्छा रखता है, उसे यह सोचकर निराश नहीं होना चाहिए कि उसके पास थोड़ा है, और न यह सोचकर प्रमादी होना चाहिए कि अधिक देने से उसे सदा अधिक पुण्य मिलेगा; बल्कि उसे हर बार देते समय, देने से पहले, देते हुए और देने के बाद, अपने मन को प्रसन्न रखना चाहिए, जैसा कि सूक्ति कहती है: "जब चित्त प्रसन्न (श्रद्धा से निर्मल) हो, तो कोई भी दक्षिणा थोड़ी नहीं कहलाती।"

「ナッティ・チッテー・パサンナムヒ・アッパカー・ナーマ・ダッキナー」という格言は、「心が浄信に満ちているとき、少ない施物というものはない」という意味です。この格言は、布施の果報は与える物の量や値段だけで決まるのではなく、何よりも与える人の心によって決まると教えています。「心が浄信に満ちている」とは、信によって澄みきった心、功徳を信じ、与えることを喜ぶ心を意味します。また「施物」（ダッキナー）とは、敬意をもって与える物、あるいは徳を供養するために与える物を意味します。与える人の心が浄信に満ちているなら、その布施はけっして少ない布施とはいえないのです。

そうなる理由は、功徳が心において生じるからです。三つの時における善い意志、すなわち与える前には喜び、与えているときには心が澄み、与えたあとには満ち足りて惜しまないという意志をともなった布施は、大きな果報をもたらします。反対に、しぶしぶ与えたり、面目を得たいがために与えたり、与えたあとで惜しんだりした多くの物は、心が曇っているため、その布施の果報も心の曇りに応じて少なくなります。ですから、信のある貧しい人も、清らかな心で与えさえすれば、裕福な人に劣らず功徳を積むことができるのです。

たとえば、あまりお金のない一人の老婦人が、毎日朝早く起きてご飯を炊き、心を込めて托鉢の鉢に食べ物を入れ、入れ終わると喜びに満ちて合掌します。この婦人の功徳は、彼女自身の心の中で大きなものとなります。わずかなお小遣いしかもたない生徒が、被災した友だちを助けるために心から喜んで硬貨を募金箱に入れることも、価値ある布施です。一方、自分の名前を掲示板に載せるためだけに多額の寄付をする人は、心が本当に与えることに浄信をいだいていないなら、得られるはずの功徳よりも少ない功徳しか得られません。

ですから、布施をして功徳を積みたいと願う人は、自分の持ち物が少ないからといって落胆すべきではなく、また多く与えたのだから必ず多くの功徳を得るはずだと油断すべきでもありません。与える前も、与えているときも、与えたあとも、与えるたびに心を澄んだ状態に保つべきです。格言にあるとおり、「心が浄信に満ちているとき、少ない施物というものはない」なのです。

सूक्ति "नत्थि चित्ते पसन्नम्हि अप्पका नाम दक्खिणा" को अर्थ हो "चित्त प्रसन्न भएपछि सानो भनिने दक्षिणादान हुँदैन।" यो सूक्तिले सिकाउँछ कि दानको फल दिइएको वस्तुको मात्रा वा मूल्यमा मात्र भर पर्दैन, बरु मुख्य रूपमा दिने व्यक्तिको मनमा भर पर्छ। "चित्त प्रसन्न" को अर्थ श्रद्धाले स्वच्छ भएको मन हो, जसमा पुण्यमा विश्वास हुन्छ र दिनमा आनन्द हुन्छ। "दक्षिणादान" को अर्थ आदरपूर्वक दिइएको वा सद्गुणको पूजा गर्न दिइएको वस्तु हो। दिने व्यक्तिको मन प्रसन्न भएपछि त्यो दान कहिल्यै सानो दान भनिँदैन।

यस्तो हुनुको कारण के हो भने पुण्य मनमा उत्पन्न हुन्छ। तीनै कालमा असल चेतनासहित गरिएको दान, अर्थात् दिनुअघि खुसी, दिँदा मन प्रसन्न, र दिइसकेपछि पछुतो नगरी आनन्दित, महाफलदायी हुन्छ। यसको विपरीत, बाध्य भएर, इज्जतका लागि, वा दिइसकेपछि पछुताउँदै दिइएको धेरै वस्तुले मनलाई मलिन बनाउँछ, र मनको मलिनताअनुसार त्यो दानको फल पनि घट्छ। त्यसैले श्रद्धा भएका गरिबले पनि धनीभन्दा कम पुण्य गर्दैनन्, केवल शुद्ध मनले दिनुपर्छ।

उदाहरणका लागि, धेरै पैसा नभएकी एक वृद्धा हरेक दिन बिहानै उठेर मन लगाएर भात पकाउँछिन् र भिक्षा दिन्छिन्। भिक्षा दिइसकेपछि उनी अत्यन्त आनन्दित भएर हात जोड्छिन्। उनको पुण्य उनकै मनमा महान् हुन्छ। थोरै खाजा-खर्च भएको तर विपद्‌मा परेका साथीलाई सहयोग गर्न साँचो मनले सिक्का हाल्ने विद्यार्थीले पनि मूल्यवान् दान गरेको हुन्छ। तर सूचनापाटीमा आफ्नो नाम देखियोस् भनेर मात्र ठूलो रकम दान गर्ने व्यक्तिको मन दानमा साँच्चै प्रसन्न छैन भने उसले पाउनुपर्नेभन्दा कम पुण्य पाउँछ।

त्यसैले पुण्य गर्न र दान दिन चाहनेले आफूसँग थोरै छ भनेर निरुत्साहित हुनु हुँदैन, र धेरै दिएपछि सधैं धेरै पुण्य पाइन्छ भनेर प्रमाद पनि गर्नु हुँदैन, बरु हरेक पटक दिँदा दिनुअघि, दिँदा र दिइसकेपछि मनलाई प्रसन्न राख्नुपर्छ, जस्तो सूक्तिले भन्छ: "चित्त प्रसन्न भएपछि सानो भनिने दक्षिणादान हुँदैन।"