พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นตรี · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๑ · ๕๐๐ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๕๘ บท
ทานวรรค — หมวดทาน
ทานวรรค — หมวดทาน · นักธรรมชั้นตรี
บาลี (อักษรไทย)
วิเจยฺย ทานํ สุคตปฺปสตฺถํ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Viceyya dānaṃ sugatappasatthaṃ.
คัมภีร์ที่มา : สํ. ส. ๑๕/๓๐. ขุ. ชา. อฏฺฐก. ๒๗/๒๔๙. เปต. ๒๖/๑๙๗.
คำแปล : การเลือกให้ อันพระสุคตทรงสรรเสริญ.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยการเลือกให้ อันพระสุคตทรงสรรเสริญ.
EnglishGiving with discernment is praised by the Sugata.
IndonesiaBerdana dengan pertimbangan dipuji oleh Sang Sugata.
中文有所选择的布施,为善逝所称赞。
DeutschDas wohlüberlegte Geben wird vom Sugata gepriesen.
DanskVelovervejet gavmildhed prises af Sugata.
हिन्दीविवेकपूर्वक दान देना सुगत द्वारा प्रशंसित है।
日本語選んで施す布施は善逝によって称賛される。
नेपालीविवेकपूर्वक दान दिनु सुगतद्वारा प्रशंसित छ।

คำอธิบาย
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

พุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “วิเจยฺย ทานํ สุคตปฺปสตฺถํ” แปลว่า “การเลือกให้ อันพระสุคตทรงสรรเสริญ” คำว่า “การเลือกให้” ในพุทธศาสนสุภาษิตนี้ หมายถึงการให้ด้วยปัญญา คือรู้จักพิจารณาก่อนให้ ว่าควรให้แก่ใคร ควรให้สิ่งใด และควรให้เมื่อใด ไม่ใช่การให้อย่างสุ่มสี่สุ่มห้า หรือให้ตามอารมณ์โดยไม่คิด พระพุทธเจ้าผู้เสด็จไปดีแล้ว ซึ่งเรียกว่า “พระสุคต” ทรงสรรเสริญการให้ที่ประกอบด้วยการพิจารณาเช่นนี้ เพราะทำให้ทานนั้นเกิดประโยชน์มากทั้งแก่ผู้ให้และผู้รับ

การเลือกให้เปรียบเหมือนชาวนาที่เลือกหว่านเมล็ดพันธุ์ลงในนาที่ดี ดินดีมีน้ำพอ เมล็ดพันธุ์ย่อมงอกงามให้ผลมาก ถ้าหว่านลงบนหินหรือดินแห้งแล้ง เมล็ดพันธุ์ก็สูญเปล่า การให้ก็เช่นกัน ถ้าให้แก่ผู้มีศีลมีธรรม ผู้ที่นำไปใช้ในทางที่ดี หรือผู้ที่ขาดแคลนจริง ทานนั้นย่อมมีผลมาก แต่ถ้าให้แก่ผู้ที่จะนำไปใช้ในทางเสื่อม เช่น ให้เงินแก่คนที่จะนำไปซื้อสุราหรือเล่นการพนัน การให้นั้นกลับกลายเป็นการส่งเสริมความชั่วไปโดยไม่รู้ตัว

ในชีวิตจริง ผู้ที่ต้องการช่วยเหลือผู้ประสบภัย ควรพิจารณาว่าผู้ประสบภัยขาดแคลนสิ่งใด แล้วจึงให้สิ่งที่ตรงกับความต้องการ พ่อแม่ที่ให้เงินลูกก็ควรพิจารณาว่าลูกจะนำไปใช้ในทางที่เป็นประโยชน์หรือไม่ นักเรียนที่จะช่วยเพื่อนทำการบ้าน ก็ควรช่วยอธิบายให้เพื่อนเข้าใจ มากกว่าการให้คัดลอกคำตอบ เพราะการให้คัดลอกดูเหมือนเป็นการให้ แต่ความจริงทำให้เพื่อนขาดโอกาสเรียนรู้ นี้คือตัวอย่างของการเลือกให้ด้วยปัญญา

การให้ที่ประเสริฐจึงต้องประกอบด้วยทั้งใจที่เสียสละและปัญญาที่รู้จักพิจารณา ผู้ที่ให้ด้วยปัญญาย่อมไม่ถูกหลอกลวง ทรัพย์ที่สละไปย่อมไม่สูญเปล่า และความดีที่ทำย่อมเกิดประโยชน์เต็มที่ สมดังพุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “การเลือกให้ อันพระสุคตทรงสรรเสริญ”

« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
ทานญฺจ ยุทฺธญฺจ สมานมาหุ.
ท่านว่า ทานและการรบ เสมอกัน.
สํ. ส. ๑๕/๒๙. ขุ. ชา. อฏฺฐก. ๒๗/๒๔๙.
นตฺถิ จิตฺเต ปสนฺนมฺหิ อปฺปกา นาม ทกฺขิณา.
เมื่อจิตเลื่อมใสแล้ว ทักขิณาทานชื่อว่าน้อย ย่อมไม่มี.
ขุ. วิมาน. ๒๖/๘๒.
พาลา หเว นปฺปสํสนฺติ ทานํ.
คนพาลเท่านั้น ย่อมไม่สรรเสริญทาน.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๘.
ททํ มิตฺตานิ คนฺถติ.
ผู้ให้ ย่อมผูกไมตรีไว้ได้.
สํ. ส. ๑๕/๓๑๖.
ททํ ปิโย โหติ ภชนฺติ นํ พหู.
ผู้ให้ ย่อมเป็นที่รัก คนหมู่มากย่อมคบเขา.
องฺ. ปญฺก. ๒๒/๔๓.
ททมาโน ปิโย โหติ.
ผู้ให้ ย่อมเป็นที่รัก.
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๔๔.
สุขสฺส ทาตา เมธาวี สุขํ โส อธิคจฺฉติ.
ปราชญ์ผู้ให้ความสุข ย่อมได้รับความสุข.
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๔๕.
มนาปทายี ลภเต มนาปํ.
ผู้ให้สิ่งที่ชอบใจ ย่อมได้สิ่งที่ชอบใจ.
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๕๕.
เสฏฺฐนฺทโท เสฏฺฐมุเปติ ฐานํ.
ผู้ให้สิ่งประเสริฐ ย่อมถึงฐานะที่ประเสริฐ.
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๕๖.
อคฺคสฺส ทาตา ลภเต ปุนคฺคํ.
ผู้ให้สิ่งที่เลิศ ย่อมได้สิ่งที่เลิศอีก.
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๕๖.
ททโต ปุญฺญํ ปวฑฺฒติ.
เมื่อให้ บุญก็เพิ่มขึ้น.
ที. มหา. ๑๐/๑๕๙. ขุ. อุ. ๒๕/๒๑๕.
ทเทยฺย ปุริโส ทานํ.
คนควรให้ของที่ควรให้.
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๑๗.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก