พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นตรี · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๑ · ๕๐๐ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๕๘ บท
สติวรรค — หมวดสติ
สติวรรค — หมวดสติ · นักธรรมชั้นตรี
บาลี (อักษรไทย)
สติมโต สุเว เสยฺโย.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Satimato suve seyyo.
คัมภีร์ที่มา : สํ. ส. ๑๕/๓๐๖.
คำแปล : คนมีสติ เป็นผู้ประเสริฐทุกวัน.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยคนมีสติ เป็นผู้ประเสริฐทุกวัน.
EnglishThe mindful person becomes better every day.
IndonesiaOrang yang penuh perhatian menjadi lebih baik setiap hari.
中文有正念者日日增上。
DeutschDer Achtsame wird von Tag zu Tag besser.
DanskDen opmærksomme bliver bedre dag for dag.
हिन्दीस्मृतिमान व्यक्ति दिन-प्रतिदिन श्रेष्ठ होता जाता है।
日本語念ある人は日ごとに勝れていく。
नेपालीस्मृतिमान् व्यक्ति दिनहुँ श्रेष्ठ हुँदै जान्छ।

คำอธิบาย
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

พุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “สติมโต สุเว เสยฺโย” แปลว่า “คนมีสติ เป็นผู้ประเสริฐทุกวัน” สอนให้เห็นว่า สติเป็นธรรมสำคัญที่ช่วยให้เราดำเนินชีวิตอย่างดีงามในแต่ละวัน เพราะช่วยเตือนให้ไม่เผลอไผล ไม่ลืมหน้าที่ และไม่ปล่อยให้อารมณ์นำไปสู่การทำผิด คำว่า “ผู้ประเสริฐ” ในที่นี้มุ่งถึงผู้มีความดีงามในการดำเนินชีวิต เมื่อฝึกสติร่วมกับการใช้ปัญญาและความเพียร ก็ย่อมช่วยให้รู้จักแก้ไขข้อบกพร่องและพัฒนาตนให้ดีขึ้นได้

ผู้ที่เผลอเรออาจทำผิดซ้ำ เพราะไม่ได้ทบทวนสิ่งที่ตนทำ ส่วนผู้ที่ฝึกสติจะหมั่นระลึกว่า วันนี้ตนได้คิด พูด และทำสิ่งใดไปบ้าง แล้วพิจารณาว่าสิ่งใดดีควรรักษาไว้ สิ่งใดไม่ดีควรละเว้นหรือแก้ไข การทบทวนตนเองเช่นนี้เป็นวิธีหนึ่งที่ช่วยให้เราเรียนรู้จากความผิดพลาด และค่อย ๆ พัฒนาความประพฤติให้ดีงาม ทั้งนี้ ไม่ได้หมายความว่าผู้มีสติจะไม่ผิดพลาดเลย แต่เมื่อผิดพลาดแล้วก็พร้อมที่จะเรียนรู้และปรับปรุงตน

ในมณิภัททสูตรซึ่งเป็นที่มาของสุภาษิตนี้ พระพุทธองค์ทรงแสดงว่า สติเกื้อหนุนความเจริญและความสุข แต่เพียงมีสติยังไม่เพียงพอที่จะพ้นจากเวร พระองค์จึงตรัสต่อไปถึงการมีเมตตาและยินดีในความไม่เบียดเบียน คำสอนนี้เตือนให้เราฝึกสติควบคู่กับความปรารถนาดีต่อผู้อื่น ไม่ใช้คำพูดหรือการกระทำสร้างความเดือดร้อน และไม่ผูกใจคิดแก้แค้นเมื่อเกิดความขัดแย้ง

ในชีวิตประจำวัน นักเรียนที่มีสติ เมื่อครูชี้ข้อผิดพลาดในการทำการบ้าน ก็ใส่ใจฟังและนำคำแนะนำไปปรับปรุง คนทำงานที่มีสติก็หมั่นตรวจดูงานของตน เมื่อพบข้อบกพร่องก็แก้ไข ผู้ที่เคยพูดจาไม่สุภาพ หากฝึกเตือนตนก่อนพูดและคำนึงถึงความรู้สึกของผู้ฟัง ก็สามารถค่อย ๆ เปลี่ยนคำพูดให้สุภาพขึ้นได้ สิ่งเหล่านี้เป็นตัวอย่างของการใช้สติสร้างความดีงามในแต่ละวัน

เราจึงควรฝึกสติทั้งในเวลาทำหน้าที่และเวลาทบทวนตนเอง รู้จักรักษาสิ่งที่ดี แก้ไขสิ่งที่ผิด และปฏิบัติต่อผู้อื่นด้วยเมตตา เมื่อฝึกอย่างสม่ำเสมอ สติย่อมช่วยให้ดำเนินชีวิตอย่างรอบคอบและมีความดีงามเป็นหลักประจำใจ สมดังพุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “คนมีสติ เป็นผู้ประเสริฐทุกวัน”

« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
สติ โลกสฺมิ ชาคโร.
สติเป็นธรรมเครื่องตื่นอยู่ในโลก.
สํ. ส. ๑๕/๖๑.
สติ สพฺพตฺถ ปตฺถิยา.
สติจำปรารถนาในที่ทั้งปวง.
ว. ว.
สติมโต สทา ภทฺทํ.
คนผู้มีสติ มีความเจริญทุกเมื่อ.
สํ. ส. ๑๕/๓๐๖.
สติมา สุขเมธติ.
คนมีสติ ย่อมได้รับความสุข.
สํ. ส. ๑๕/๓๐๖.
รกฺขมาโน สโต รกฺเข.
ผู้รักษา ควรมีสติรักษา.
ส. ส.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก