พุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “สุขกามานิ ภูตานิ โย ทณฺเฑน น หึสติ อตฺตโน สุขเมสาโน เปจฺจ โส ลภเต สุขํ” แปลว่า “สัตว์ทั้งหลายย่อมต้องการความสุข ผู้ใดแสวงหาสุขเพื่อตน ไม่เบียดเบียนเขาด้วยอาชญา ผู้นั้นละไปแล้ว ย่อมได้สุข” สุภาษิตนี้สอนให้เรารู้จักแสวงหาความสุขด้วยความเมตตา เรารักสุขเกลียดทุกข์ฉันใด ผู้อื่นก็รักสุขเกลียดทุกข์ฉันนั้น เราไม่อยากให้ใครมาทำร้ายเรา ก็ไม่ควรทำร้ายใครเพื่อให้ตนมีความสุข

พระคาถานี้เป็นคู่กับบทที่กล่าวถึงโทษของการเบียดเบียน ในอรรถกถาธรรมบทเล่าว่า พระพุทธองค์ทรงสอนเด็กที่ใช้ไม้ตีงูเพราะกลัวงูกัด ให้เห็นว่า ผู้ปรารถนาความสุขแก่ตนไม่ควรทำร้ายชีวิตอื่น ข้อนี้เป็นเครื่องเตือนใจว่า การอยากมีความสุขไม่ใช่สิ่งผิด แต่เราต้องรู้จักเลือกทางที่จะได้ความสุขนั้นมา หากได้มาแล้วผู้อื่นต้องเจ็บปวด ต้องหวาดกลัว หรือต้องเดือดร้อน ก็ควรหยุดคิดว่า เรากำลังสร้างสุขหรือกำลังสร้างเหตุแห่งทุกข์ให้แก่กัน

ความสุขจากการไม่เบียดเบียน เริ่มได้ที่ความสบายใจของเราเอง เมื่อไม่ฆ่า ไม่ทำร้าย ไม่คิดเอาความเจ็บปวดของใครมาเป็นความสนุก เราก็มีเหตุให้ระลึกถึงความประพฤติของตนด้วยใจที่ไม่เดือดร้อน แม้ไม่อาจทำให้ทุกคนรักเราได้ แต่เราก็เลือกได้ว่าจะไม่สร้างความบาดหมางด้วยการเบียดเบียนเขา ความเมตตาและความสุจริตยังช่วยให้การอยู่ร่วมกันมีความไว้วางใจ ส่วนผลในภายหน้านั้น พระคาถาตรัสไว้ว่า ผู้แสวงหาสุขโดยไม่เบียดเบียน เมื่อละโลกนี้ไปแล้วย่อมได้สุข

การฝึกไม่เบียดเบียนเริ่มต้นได้จากเรื่องใกล้ตัว เห็นสัตว์เล็กสัตว์น้อยก็ไม่รังแกหรือฆ่าเล่น ค้าขายก็ไม่หลอกลวงเอาเปรียบลูกค้า แข่งขันกีฬาก็มุ่งใช้ความสามารถ ไม่มุ่งทำร้ายคู่แข่ง นักเรียนที่อยากเรียนดีก็ตั้งใจศึกษา ไม่ใส่ร้ายหรือกีดกันเพื่อน เมื่อเพื่อนทำได้ดีก็รู้จักยินดี ความสำเร็จของเราไม่จำเป็นต้องแลกมาด้วยความเสียหายของใคร เราสามารถก้าวหน้าไปพร้อมกับรักษาน้ำใจและความปรารถนาดีต่อกันได้

ผู้หวังความสุขจึงควรรักษาศีลและฝึกเมตตาควบคู่กัน ศีลข้อแรกให้เว้นจากการฆ่าสัตว์ ส่วนเมตตาช่วยหล่อเลี้ยงใจให้อ่อนโยน ปรารถนาให้ชีวิตอื่นอยู่เป็นสุข ก่อนจะทำสิ่งใด ลองถามใจตนว่า ถ้าเราเป็นฝ่ายได้รับการกระทำเช่นนี้ เราจะรู้สึกอย่างไร เมื่อรู้ว่าเขาก็เจ็บเป็น กลัวเป็น และรักชีวิตเช่นเดียวกับเรา ก็ควรยั้งมือ ยั้งคำ และยั้งใจ เลือกแสวงหาความสุขในทางสุจริต ไม่เบียดเบียนกัน สมดังพุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “สัตว์ทั้งหลายย่อมต้องการความสุข ผู้ใดแสวงหาสุขเพื่อตน ไม่เบียดเบียนเขาด้วยอาชญา ผู้นั้นละไปแล้ว ย่อมได้สุข”

The saying "sukhakāmāni bhūtāni yo daṇḍena na hiṃsati, attano sukhamesāno pecca so labhate sukhaṃ" means "All beings desire happiness; whoever, seeking his own happiness, does not harm them with the rod, will find happiness after death." This saying teaches us to seek happiness with loving-kindness. Just as we love happiness and dislike suffering, others likewise love happiness and dislike suffering. Since we do not want anyone to harm us, we should not harm anyone for the sake of our own happiness.

This verse is the counterpart of the verse on the harm of hurting others. The commentary on the Dhammapada tells that the Buddha taught the boys who were beating a snake with sticks out of fear of being bitten, showing them that one who desires happiness for oneself should not harm other lives. This reminds us that wanting happiness is not wrong, but we must know how to choose the way by which we gain it. If gaining it means that others must suffer pain, live in fear or be troubled, we should stop and ask whether we are creating happiness or creating causes of suffering for one another.

The happiness of not harming begins with our own peace of mind. When we do not kill, do not harm and do not make anyone's pain a source of amusement, we have reason to recall our own conduct with an untroubled heart. Although we cannot make everyone love us, we can choose not to create enmity by harming them. Loving-kindness and honesty also help life together to rest on trust. As for the result in the future, the verse declares that one who seeks happiness without harming will find happiness after leaving this world.

Training in not harming can begin with things close at hand: when we see small creatures, we do not torment them or kill them for fun; when we trade, we do not deceive or take advantage of customers; when we compete in sports, we aim to use our ability, not to injure our opponents. A student who wants to do well studies diligently and does not slander or obstruct his friends, and knows how to rejoice when his friends do well. Our success need not be gained at the cost of harm to anyone; we can make progress while preserving goodwill and kindness towards one another.

Those who hope for happiness should therefore keep the precepts and cultivate loving-kindness together. The first precept is to abstain from taking life, while loving-kindness nourishes the heart to be gentle and to wish other lives to be happy. Before doing anything, ask yourself: if I were on the receiving end of this, how would I feel? When we know that others also feel pain, feel fear and love life just as we do, we should restrain our hands, our words and our minds, and choose to seek happiness by honest means without harming one another, just as the saying goes: "All beings desire happiness; whoever, seeking his own happiness, does not harm them with the rod, will find happiness after death."

Kata mutiara "sukhakāmāni bhūtāni yo daṇḍena na hiṃsati, attano sukhamesāno pecca so labhate sukhaṃ" berarti "Semua makhluk mendambakan kebahagiaan; siapa pun yang mencari kebahagiaannya sendiri tanpa menyakiti mereka dengan tongkat, akan memperoleh kebahagiaan setelah meninggal." Kata mutiara ini mengajarkan kita untuk mencari kebahagiaan dengan cinta kasih. Sebagaimana kita mencintai kebahagiaan dan membenci penderitaan, demikian pula orang lain mencintai kebahagiaan dan membenci penderitaan. Karena kita tidak ingin disakiti oleh siapa pun, kita pun tidak semestinya menyakiti siapa pun demi kebahagiaan diri sendiri.

Syair ini merupakan pasangan dari bait yang membicarakan bahaya menyakiti. Kitab komentar Dhammapada mengisahkan bahwa Sang Buddha mengajar anak-anak yang memukuli ular dengan tongkat karena takut dipatuk, agar mereka memahami bahwa orang yang menginginkan kebahagiaan bagi dirinya tidak semestinya menyakiti kehidupan lain. Hal ini mengingatkan kita bahwa menginginkan kebahagiaan bukanlah hal yang salah, tetapi kita harus tahu memilih jalan untuk memperoleh kebahagiaan itu. Jika untuk memperolehnya orang lain harus merasakan sakit, ketakutan, atau kesusahan, kita hendaknya berhenti dan berpikir apakah kita sedang menciptakan kebahagiaan atau sedang menciptakan sebab penderitaan bagi satu sama lain.

Kebahagiaan dari tidak menyakiti dapat dimulai dari ketenangan batin kita sendiri. Ketika kita tidak membunuh, tidak menyakiti, dan tidak menjadikan penderitaan siapa pun sebagai hiburan, kita memiliki alasan untuk mengenang perilaku kita dengan batin yang tidak gelisah. Meskipun kita tidak dapat membuat semua orang menyayangi kita, kita dapat memilih untuk tidak menciptakan permusuhan dengan menyakiti mereka. Cinta kasih dan kejujuran juga membantu kehidupan bersama dilandasi kepercayaan. Adapun akibatnya di masa depan, syair ini menyatakan bahwa orang yang mencari kebahagiaan tanpa menyakiti, setelah meninggalkan dunia ini, akan memperoleh kebahagiaan.

Latihan untuk tidak menyakiti dapat dimulai dari hal-hal yang dekat dengan kita. Ketika melihat binatang kecil, kita tidak mengganggu atau membunuhnya untuk bermain-main. Ketika berdagang, kita tidak menipu atau memanfaatkan pelanggan. Ketika bertanding olahraga, kita berfokus menggunakan kemampuan, bukan berusaha mencederai lawan. Siswa yang ingin berprestasi belajar dengan tekun, tidak memfitnah atau menghalangi temannya, dan ketika temannya berhasil, ia tahu turut bergembira. Keberhasilan kita tidak perlu ditukar dengan kerugian siapa pun; kita dapat maju sambil tetap menjaga perasaan dan niat baik terhadap satu sama lain.

Maka mereka yang mengharapkan kebahagiaan hendaknya menjalankan sila sekaligus melatih cinta kasih. Sila pertama mengajak kita menghindari pembunuhan makhluk hidup, sedangkan cinta kasih membantu memelihara batin agar lembut dan mengharapkan kehidupan lain hidup berbahagia. Sebelum melakukan sesuatu, cobalah bertanya kepada hati sendiri: jika kita yang menerima perlakuan seperti ini, bagaimana perasaan kita? Ketika menyadari bahwa mereka pun dapat merasakan sakit, dapat merasa takut, dan mencintai hidup seperti kita, kita hendaknya menahan tangan, menahan ucapan, dan menahan batin, serta memilih mencari kebahagiaan dengan cara yang jujur tanpa saling menyakiti, sesuai dengan kata mutiara: "Semua makhluk mendambakan kebahagiaan; siapa pun yang mencari kebahagiaannya sendiri tanpa menyakiti mereka dengan tongkat, akan memperoleh kebahagiaan setelah meninggal."

格言“sukhakāmāni bhūtāni yo daṇḍena na hiṃsati, attano sukhamesāno pecca so labhate sukhaṃ”意为“众生皆欲求快乐；为求自己的快乐而不以杖伤害他们的人，死后得到快乐。”这句格言教导我们以慈心去追求快乐：正如我们喜欢快乐、厌恶痛苦，他人也同样喜欢快乐、厌恶痛苦。我们不希望别人伤害自己，也就不应为了自己的快乐而伤害任何人。

这首偈颂与讲述伤害之过患的那一首相对。《法句经》的注释书记载，佛陀教导那些因怕被蛇咬而用棍子打蛇的孩子们，使他们明白：希求自己快乐的人不应伤害其他生命。这提醒我们，想要快乐并没有错，但我们必须懂得选择获得快乐的途径。如果得到快乐的同时，他人必须受痛苦、受惊吓或受困扰，就应当停下来想一想：我们是在创造快乐，还是在给彼此制造痛苦的原因。

不伤害所带来的快乐，可以从我们自己内心的安然开始。当我们不杀生、不伤害、不把他人的痛苦当作乐趣时，回想自己的行为便能心无不安。即使无法让每个人都喜欢我们，我们也可以选择不以伤害他人来结下怨仇。慈心与正直也有助于在共处中建立信任。至于将来的果报，偈颂中说：不以伤害他人来追求快乐的人，离开此世之后必得快乐。

修习不伤害可以从身边的小事做起：看见小动物，不欺负它们或杀着玩；做买卖，不欺骗、不占顾客便宜；参加体育比赛，专注于发挥自己的能力，而不是存心伤害对手；想取得好成绩的学生，认真学习，不诽谤或排挤同学，同学表现好时也懂得随喜。我们的成功不必以任何人的损失为代价，我们可以一边进步，一边维护彼此的情谊与善意。

因此，希望快乐的人应当持戒与修习慈心并行。第一条戒是远离杀生，而慈心滋养内心，使之柔和，愿其他生命都得到快乐。在做任何事之前，试着问问自己的心：如果我是承受这种行为的一方，会有什么感受？当知道他们也和我们一样会痛、会怕、会爱惜生命时，就应当收手、收口、收心，选择以正当的方式追求快乐，不互相伤害，正如格言所说：“众生皆欲求快乐；为求自己的快乐而不以杖伤害他们的人，死后得到快乐。”

Der Spruch „sukhakāmāni bhūtāni yo daṇḍena na hiṃsati, attano sukhamesāno pecca so labhate sukhaṃ“ bedeutet „Alle Wesen wünschen Glück; wer, sein eigenes Glück suchend, sie nicht mit dem Stock verletzt, findet nach dem Tod Glück.“ Der Spruch lehrt uns, Glück mit Güte zu suchen. So wie wir das Glück lieben und das Leid verabscheuen, so lieben auch andere das Glück und verabscheuen das Leid. So wie wir nicht wollen, dass jemand uns verletzt, sollten wir auch niemanden verletzen, um selbst glücklich zu sein.

Dieser Vers ist das Gegenstück zu dem Vers über die Übel des Schädigens. Im Kommentar zum Dhammapada wird erzählt, dass der Buddha die Kinder, die eine Schlange mit Stöcken schlugen, weil sie Angst hatten, gebissen zu werden, lehrte, dass jemand, der für sich selbst Glück wünscht, anderem Leben nicht schaden sollte. Das ist eine Mahnung, dass es nicht falsch ist, glücklich sein zu wollen, wir aber den Weg zu diesem Glück richtig wählen müssen. Wenn andere dadurch Schmerzen erleiden, sich fürchten oder in Not geraten müssen, sollten wir innehalten und bedenken, ob wir Glück schaffen oder einander Ursachen des Leids bereiten.

Das Glück des Nicht-Schädigens beginnt mit unserem eigenen inneren Frieden. Wenn wir nicht töten, nicht verletzen und nicht daran denken, den Schmerz anderer zu unserem Vergnügen zu machen, haben wir Grund, uns unseres eigenen Verhaltens mit einem Herzen ohne Reue zu erinnern. Auch wenn wir nicht erreichen können, dass alle uns lieben, können wir doch wählen, keine Feindschaft zu schaffen, indem wir anderen schaden. Güte und Redlichkeit helfen zudem, dass das Zusammenleben von Vertrauen getragen wird. Was die künftige Folge betrifft, so heißt es im Vers, dass jemand, der Glück sucht, ohne zu schädigen, nach dem Verlassen dieser Welt Glück findet.

Die Übung des Nicht-Schädigens kann bei den Dingen in unserer Nähe beginnen: Sieht man kleine Tiere, quält oder tötet man sie nicht zum Spaß. Treibt man Handel, betrügt man seine Kunden nicht und nutzt sie nicht aus. Tritt man im Sport an, setzt man auf das eigene Können und nicht darauf, den Gegner zu verletzen. Ein Schüler, der gute Leistungen erzielen will, lernt fleißig, ohne Mitschüler zu verleumden oder zu behindern, und freut sich mit, wenn ein Mitschüler gut abschneidet. Unser Erfolg muss nicht mit dem Schaden anderer erkauft werden; wir können vorankommen und dabei Rücksicht und gegenseitiges Wohlwollen bewahren.

Wer auf Glück hofft, sollte daher die Sittlichkeit bewahren und zugleich Güte üben. Die erste Tugendregel ist die Enthaltung vom Töten von Lebewesen, und Güte nährt das Herz, sodass es sanft wird und wünscht, dass anderes Leben glücklich sei. Bevor man etwas tut, sollte man sein Herz fragen: Wie würde ich mich fühlen, wenn ich derjenige wäre, dem dies angetan wird? Wenn wir wissen, dass auch andere Schmerz und Angst empfinden und das Leben lieben wie wir, sollten wir Hand, Wort und Herz zügeln und das Glück auf redlichem Weg suchen, ohne einander zu schaden, so wie der Spruch sagt: „Alle Wesen wünschen Glück; wer, sein eigenes Glück suchend, sie nicht mit dem Stock verletzt, findet nach dem Tod Glück.“

Ordsproget „sukhakāmāni bhūtāni yo daṇḍena na hiṃsati, attano sukhamesāno pecca so labhate sukhaṃ“ betyder „Alle væsener ønsker lykke; den, der søger sin egen lykke og ikke skader dem med stokken, finder lykke efter døden.“ Ordsproget lærer os at søge lykke med venlighed. Ligesom vi elsker lykke og hader lidelse, elsker andre også lykke og hader lidelse. Ønsker vi ikke, at nogen skal skade os, bør vi heller ikke skade nogen for selv at blive lykkelige.

Dette vers danner par med verset om skaden ved at skade andre. Kommentaren til Dhammapada fortæller, at Buddha lærte de børn, der slog en slange med stokke af frygt for at blive bidt, at den, der ønsker lykke for sig selv, ikke bør skade andre liv. Det minder os om, at det ikke er forkert at ønske lykke, men at vi må vælge den vej, ad hvilken vi opnår den. Hvis andre må lide smerte, frygt eller nød, for at vi kan få den, bør vi standse op og tænke over, om vi skaber lykke eller skaber årsager til lidelse for hinanden.

Lykken ved ikke at skade begynder med vores egen sindsro. Når vi ikke dræber, ikke skader og ikke gør andres smerte til morskab, kan vi tænke tilbage på vores egen adfærd med et sind uden nag. Selv om vi ikke kan få alle til at holde af os, kan vi vælge ikke at skabe fjendskab ved at skade andre. Venlighed og ærlighed hjælper også til, at samlivet med andre bygger på tillid. Hvad angår følgerne i fremtiden, siger verset, at den, der søger lykke uden at skade, finder lykke, når han har forladt denne verden.

Øvelsen i ikke at skade kan begynde med det, der ligger os nær: Ser man små dyr, plager eller dræber man dem ikke for sjov; driver man handel, bedrager og udnytter man ikke kunderne; dyrker man sport, sigter man mod at bruge sine evner, ikke mod at skade modstanderen. En elev, der ønsker at klare sig godt, studerer flittigt og bagtaler eller hindrer ikke sine kammerater, og når kammeraterne klarer sig godt, glæder han sig med dem. Vores succes behøver ikke at koste andre noget; vi kan gøre fremskridt og samtidig bevare hensynet og den gode vilje over for hinanden.

Den, der håber på lykke, bør derfor både overholde forskrifterne og øve venlighed. Den første forskrift er at afholde sig fra at dræbe, og venligheden nærer et blidt sind, der ønsker, at andre liv må være lykkelige. Før man gør noget, kan man spørge sig selv: Hvis det var mig, der blev behandlet sådan, hvordan ville jeg så have det? Når vi ved, at andre også kan føle smerte, kan være bange og elsker livet ligesom vi, bør vi holde hånd, ord og sind tilbage og vælge at søge lykke på ærlig vis uden at skade hinanden, sådan som ordsproget siger: „Alle væsener ønsker lykke; den, der søger sin egen lykke og ikke skader dem med stokken, finder lykke efter døden.“

सूक्ति "सुखकामानि भूतानि यो दण्डेन न हिंसति, अत्तनो सुखमेसानो पेच्च सो लभते सुखं" का अर्थ है "सभी प्राणी सुख चाहते हैं; जो अपना सुख खोजते हुए उन्हें दंड से पीड़ा नहीं देता, वह इस लोक से जाने के बाद सुख पाता है"। यह सूक्ति हमें मैत्री के साथ सुख खोजना सिखाती है। जैसे हम सुख से प्रेम करते हैं और दुःख से घृणा करते हैं, वैसे ही दूसरे भी सुख से प्रेम करते हैं और दुःख से घृणा करते हैं। जैसे हम नहीं चाहते कि कोई हमें हानि पहुँचाए, वैसे ही हमें अपने सुख के लिए किसी को हानि नहीं पहुँचानी चाहिए।

यह गाथा उस गाथा की जोड़ी है जो पीड़ा देने के दोष को बताती है। धम्मपद की अट्ठकथा में कथा है कि भगवान ने उन बच्चों को शिक्षा दी जो साँप के काटने के डर से उसे डंडों से पीट रहे थे, ताकि वे देखें कि जो अपने लिए सुख चाहता है, उसे दूसरे जीवों को हानि नहीं पहुँचानी चाहिए। यह स्मरण कराता है कि सुख चाहना ग़लत नहीं है, पर हमें उस सुख को पाने का मार्ग चुनना आना चाहिए। यदि उसे पाने से दूसरों को पीड़ा हो, उन्हें भय हो, या उन्हें कष्ट उठाना पड़े, तो रुककर सोचना चाहिए कि हम सुख बना रहे हैं या एक-दूसरे के लिए दुःख के कारण बना रहे हैं।

पीड़ा न देने से मिलने वाला सुख हमारे अपने मन की शांति से शुरू हो सकता है। जब हम हत्या नहीं करते, हानि नहीं पहुँचाते, और किसी की पीड़ा को मनोरंजन नहीं बनाते, तो हमारे पास अपने आचरण को बिना व्याकुल मन के याद करने का कारण होता है। हम सबको अपने से प्रेम करने वाला नहीं बना सकते, पर यह चुन सकते हैं कि उन्हें पीड़ा देकर वैर उत्पन्न न करें। मैत्री और ईमानदारी सह-अस्तित्व में विश्वास बनाने में भी सहायता करती हैं। और भविष्य के फल के बारे में गाथा कहती है कि जो पीड़ा दिए बिना सुख खोजता है, वह इस लोक से जाने के बाद सुख पाता है।

पीड़ा न देने का अभ्यास पास की बातों से शुरू हो सकता है: छोटे-छोटे जीवों को देखकर उन्हें न सताना और खेल में न मारना; व्यापार में ग्राहकों को धोखा देकर उनका लाभ न उठाना; खेल-प्रतियोगिता में अपनी योग्यता पर ध्यान देना, प्रतिद्वंद्वी को चोट पहुँचाने पर नहीं। जो विद्यार्थी अच्छा पढ़ना चाहता है, वह मन लगाकर पढ़ता है, सहपाठियों की निंदा या उन्हें बाधित नहीं करता, और जब सहपाठी अच्छा करते हैं, तो प्रसन्न होना जानता है। हमारी सफलता किसी की हानि की क़ीमत पर होना आवश्यक नहीं; हम एक-दूसरे के प्रति सद्भाव और शुभकामना बनाए रखते हुए आगे बढ़ सकते हैं।

इसलिए जो सुख की आशा रखता है, उसे शील का पालन और मैत्री का अभ्यास साथ-साथ करना चाहिए। पहला शील प्राणी-हत्या से विरत रहना है, जबकि मैत्री मन को कोमल बनाए रखती है और दूसरे जीवों के सुखी रहने की कामना करती है। कुछ भी करने से पहले अपने मन से पूछें कि यदि हम ऐसे व्यवहार को सहने वाले होते, तो हमें कैसा लगता। जब हम जानते हैं कि वे भी हमारी तरह पीड़ा अनुभव करते हैं, डरते हैं और जीवन से प्रेम करते हैं, तो हमें अपने हाथ, अपनी वाणी और अपने मन को रोकना चाहिए, और एक-दूसरे को पीड़ा दिए बिना ईमानदार मार्ग से सुख खोजना चाहिए, जैसा कि सूक्ति कहती है: "सभी प्राणी सुख चाहते हैं; जो अपना सुख खोजते हुए उन्हें दंड से पीड़ा नहीं देता, वह इस लोक से जाने के बाद सुख पाता है"

「スカカーマーニ・ブーターニ・ヨー・ダンデーナ・ナ・ヒンサティ、アッタノー・スカメーサーノー・ペッチャ・ソー・ラバテー・スカン」という格言は、「生きとし生けるものは安楽を求めている。自分の安楽を求めて、杖で彼らを害さない者は、死後に安楽を得る」という意味です。この格言は、慈しみをもって安楽を求めることを教えています。私たちが安楽を愛し苦しみを嫌うのと同じように、他者もまた安楽を愛し苦しみを嫌います。自分が誰かに害されたくないのなら、自分の安楽のために誰かを害してはなりません。

この偈は、害することの過ちを説いた偈と対になっています。『ダンマパダ』の注釈書によれば、ブッダは、蛇にかまれるのを恐れて棒で蛇を打っていた子どもたちに、自分の安楽を願う者は他の命を害してはならないことをお教えになりました。このことは、安楽を望むこと自体は間違いではないが、その安楽を得る道を選ぶことを知らなければならないと私たちに思い起こさせてくれます。もしそれを得るために他者が痛みを受け、恐れを抱き、苦しまなければならないのなら、私たちは立ち止まって、自分は安楽を作っているのか、それとも互いの苦しみの原因を作っているのかを考えるべきです。

害さないことから生まれる安楽は、まず自分自身の心の安らぎから始まります。殺さず、傷つけず、誰かの痛みを楽しみにしようと思わなければ、私たちは自分の行いを悔いのない心で振り返ることができます。すべての人に愛されることはできなくても、害することによって不和を作らないことは選べます。慈しみと誠実さはまた、共に生きる中に信頼を育みます。そして未来の報いについては、害することなく安楽を求める者は、この世を去った後に安楽を得ると、この偈が説いています。

害さない練習は身近なことから始めることができます。小さな生きものを見ても、いじめたり面白半分に殺したりしない。商売をするときは、客をだまして利用しない。スポーツで競うときは、自分の力を出すことを目指し、相手を傷つけることを目指さない。よい成績をとりたい生徒は、熱心に学び、友だちを中傷したり邪魔したりせず、友だちがよくできたときには共に喜ぶことを知る。私たちの成功は、誰かの損害と引き換えにする必要はありません。互いの思いやりと善意を保ちながら、前に進むことができるのです。

ですから、安楽を願う人は、戒を守ることと慈しみを修めることを併せて行うべきです。第一の戒は生きものを殺すことを慎むものであり、慈しみは心を柔らかく育て、他の命が安楽であることを願わせます。何かをする前に、もし自分がこのようなことをされる側だったらどう感じるだろうかと、自分の心に問いかけてみましょう。相手も自分と同じように痛みを感じ、恐れを抱き、命を愛していると知ったなら、手を止め、言葉を控え、心を抑えて、害し合うことのない誠実な道で安楽を求めるべきです。格言にあるとおり、「生きとし生けるものは安楽を求めている。自分の安楽を求めて、杖で彼らを害さない者は、死後に安楽を得る」のです。

सूक्ति "सुखकामानि भूतानि यो दण्डेन न हिंसति, अत्तनो सुखमेसानो पेच्च सो लभते सुखं" को अर्थ हो "सबै प्राणी सुख चाहन्छन्; जसले आफ्नो सुख खोज्दै उनीहरूलाई दण्डले पीडा दिँदैन, ऊ यहाँबाट गएपछि सुख पाउँछ।" यो सूक्तिले हामीलाई मैत्रीसहित सुख खोज्न सिकाउँछ। जसरी हामी सुखलाई माया गर्छौं र दुःखलाई घृणा गर्छौं, त्यसरी नै अरूले पनि सुखलाई माया गर्छन् र दुःखलाई घृणा गर्छन्। कसैले हामीलाई हानि पुर्‍याओस् भन्ने हामी चाहँदैनौं भने, आफू सुखी हुनका लागि हामीले पनि कसैलाई हानि पुर्‍याउनु हुँदैन।

यो गाथा पीडा दिनुको दोष बताउने गाथाको जोडी हो। धम्मपद अट्ठकथामा भनिएको छ कि भगवान्ले सर्पले टोक्ला भन्ने डरले लट्ठीले सर्प पिटिरहेका बालबालिकालाई शिक्षा दिनुभयो, ताकि उनीहरूले आफ्नो सुख चाहनेले अरू जीवलाई हानि पुर्‍याउनु हुँदैन भनी बुझून्। यसले सम्झाउँछ कि सुखी हुन चाहनु गलत होइन, तर त्यो सुख पाउने मार्ग छान्न जान्नुपर्छ। त्यो सुख पाउँदा अरूले पीडा भोग्नुपर्छ, डराउनुपर्छ वा कष्ट पाउनुपर्छ भने, हामी सुख सिर्जना गरिरहेका छौं कि एकअर्काका लागि दुःखको कारण सिर्जना गरिरहेका छौं भनी रोकिएर सोच्नुपर्छ।

अरूलाई पीडा नदिनाबाट आउने सुख हाम्रो आफ्नै मनको सहजताबाट सुरु हुन्छ। जब हामी हत्या गर्दैनौं, हानि पुर्‍याउँदैनौं, र कसैको पीडालाई रमाइलो बनाउने विचार गर्दैनौं, तब हामीसँग आफ्नो आचरणलाई पश्चात्तापरहित मनले सम्झने कारण हुन्छ। सबैलाई हामीलाई माया गर्न लगाउन नसकिए पनि, अरूलाई पीडा दिएर वैमनस्य सिर्जना नगर्ने छनोट भने हामी गर्न सक्छौं। मैत्री र इमानदारीले सहअस्तित्वमा विश्वास पनि ल्याउँछन्। अनि भविष्यको फलबारे, गाथाले भन्छ कि अरूलाई पीडा नदिई सुख खोज्ने व्यक्ति यो लोक छाडेर गएपछि सुख पाउँछ।

अरूलाई पीडा नदिने अभ्यास नजिकैका कुराबाट सुरु गर्न सकिन्छ: साना-साना जीवजन्तु देख्दा तिनलाई नसताउनु वा खेलका लागि नमार्नु; व्यापार गर्दा ग्राहकलाई धोका दिएर फाइदा नउठाउनु; खेलकुदमा प्रतिस्पर्धा गर्दा आफ्नो क्षमता प्रयोग गर्नमा ध्यान दिनु, प्रतिद्वन्द्वीलाई चोट पुर्‍याउने लक्ष्य नराख्नु। राम्रो पढ्न चाहने विद्यार्थीले लगनपूर्वक अध्ययन गर्नुपर्छ, साथीको निन्दा वा बाधा गर्नु हुँदैन, र साथीले राम्रो गर्दा खुसी हुन जान्नुपर्छ। हाम्रो सफलता कसैको क्षतिको मूल्यमा प्राप्त गर्नु आवश्यक छैन; हामी एकअर्काप्रति सद्भाव र शुभकामना कायम राख्दै अघि बढ्न सक्छौं।

त्यसैले सुखको आशा गर्नेले शीलको पालन र मैत्रीको अभ्यास सँगसँगै गर्नुपर्छ। पहिलो शीलले प्राणीहत्याबाट विरत रहन सिकाउँछ, र मैत्रीले मनलाई कोमल बनाउँछ र अरू जीव सुखी रहून् भन्ने कामना जगाउँछ। कुनै काम गर्नुअघि आफ्नो मनलाई सोध्नुपर्छ: यदि हामीमाथि यस्तो व्यवहार गरियो भने हामीलाई कस्तो लाग्छ? जब थाहा हुन्छ कि उनीहरू पनि हामीजस्तै पीडा अनुभव गर्छन्, डराउँछन् र जीवनलाई माया गर्छन्, तब हात, वचन र मनलाई रोक्नुपर्छ, र एकअर्कालाई पीडा नदिई इमानदार मार्गबाट सुख खोज्नुपर्छ, जस्तो सूक्तिले भन्छ: "सबै प्राणी सुख चाहन्छन्; जसले आफ्नो सुख खोज्दै उनीहरूलाई दण्डले पीडा दिँदैन, ऊ यहाँबाट गएपछि सुख पाउँछ।"