พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นโท · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๒ · ๒๐๑ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๒๙ บท
ขันติวรรค — หมวดอดทน
ขันติวรรค — หมวดอดทน · นักธรรมชั้นโท
บาลี (อักษรไทย)
สตฺถุโน วจโนวาทํกโรติเยว ขนฺติโก
ปรมาย จ ปูชายชินํ ปูเชติ ขนฺติโก.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Satthuno vacanovādaṃKarotiyeva khantiko
Paramāya ca pūjāyaJinaṃ pūjeti khantiko.
คัมภีร์ที่มา : ส. ม. ๒๒๒.
คำแปล : ผู้มีขันติ ชื่อว่าทำตามคำสอนของพระศาสดา และผู้มีขันติ ชื่อว่าบูชาพระชินเจ้าด้วยบูชาอันยิ่ง.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยผู้มีขันติ ชื่อว่าทำตามคำสอนของพระศาสดา และผู้มีขันติ ชื่อว่าบูชาพระชินเจ้าด้วยบูชาอันยิ่ง.
EnglishA patient person indeed practices the Teacher’s advice; and by the highest homage, a patient person venerates the Buddha.
IndonesiaMereka yang sabar berarti telah mengikuti ajaran Sang Buddha, dan mereka yang sabar berarti telah memuja Sang Buddha dengan persembahan tertinggi.
中文有忍辱者可谓奉行导师的教诲;有忍辱者以最上的供养礼敬胜者。
DeutschDer Geduldige befolgt die Weisung des Meisters; der Geduldige verehrt den Sieger mit der höchsten Verehrung.
DanskDen tålmodige følger Mesterens belæring; den tålmodige ærer Sejrherren med den højeste ære.
हिन्दीक्षमावान शास्ता के उपदेश का पालन करता है; क्षमावान परम पूजा से जिन की पूजा करता है।
日本語忍耐ある人は師の教えに従う者であり、忍耐ある人は最上の供養によって勝者を供養する。
नेपालीक्षमावान्ले शास्ताको उपदेश पालन गर्छ; क्षमावान्ले परम पूजाद्वारा जिनको पूजा गर्छ।

คำอธิบาย
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

พุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “สตฺถุโน วจโนวาทํ กโรติเยว ขนฺติโก ปรมาย จ ปูชาย ชินํ ปูเชติ ขนฺติโก” แปลว่า “ผู้มีขันติ ชื่อว่าทำตามคำสอนของพระศาสดา และผู้มีขันติชื่อว่าบูชาพระชินเจ้าด้วยบูชาอย่างยิ่ง” คำว่า “พระชินเจ้า” หมายถึงพระพุทธเจ้า ผู้ทรงชนะกิเลสทั้งปวง สุภาษิตนี้แสดงว่า การอดทนอดกลั้นเป็นการปฏิบัติตามคำสอนของพระพุทธเจ้าโดยตรง และเป็นการบูชาที่มีค่ายิ่งกว่าการบูชาด้วยสิ่งของ

ในโอวาทปาติโมกข์ ซึ่งเป็นหลักคำสอนสำคัญของพระพุทธศาสนา พระพุทธองค์ตรัสว่า ขันติ คือความอดทนอดกลั้น เป็นตบะอย่างยิ่ง ผู้มีขันติจึงชื่อว่าทำตามคำสอนของพระศาสดา นอกจากนี้ ขันติยังเป็นพื้นฐานของการปฏิบัติตามคำสอนอื่น ๆ เพราะการละความชั่ว การทำความดี และการชำระใจให้บริสุทธิ์ ล้วนต้องอาศัยความอดทนต่อความยากลำบากและต่อแรงยั่วยุของกิเลส

การบูชามีสองอย่าง คือ อามิสบูชา การบูชาด้วยสิ่งของ เช่น ดอกไม้ ธูปเทียน และปฏิบัติบูชา การบูชาด้วยการปฏิบัติตามคำสอน พระพุทธศาสนายกย่องปฏิบัติบูชาว่าเป็นการบูชาอย่างยิ่ง เพราะเป็นสิ่งที่พระพุทธเจ้าทรงประสงค์ให้เกิดขึ้นจริงในชีวิตของผู้คน ผู้ที่อดทนไม่ทำร้ายผู้อื่น แม้จะไม่ได้ถวายสิ่งของมากมาย ก็ได้ชื่อว่าบูชาพระพุทธเจ้าด้วยบูชาที่ประเสริฐ ทั้งนี้ อามิสบูชาก็ยังมีคุณค่า เมื่อทำด้วยใจที่เคารพและเป็นเครื่องเตือนใจให้ปฏิบัติตาม

ในชีวิตประจำวัน ผู้ที่ไปวัดไหว้พระแล้วกลับมาบ้านยังโกรธง่ายและพูดจาทำร้ายคนในครอบครัว ย่อมยังไม่ได้บูชาพระพุทธเจ้าอย่างแท้จริง ส่วนผู้ที่ฝึกอดกลั้นเมื่อถูกยั่วยุ ไม่ตอบโต้ด้วยความรุนแรง และให้อภัยผู้อื่น แม้ในวันธรรมดาที่ไม่ได้ไปวัด ก็ชื่อว่ากำลังทำตามคำสอนของพระพุทธองค์ นักเรียนที่อดทนเรียนแม้วิชาที่ตนไม่ชอบ เพื่อทำหน้าที่ของตนให้ดี ก็เป็นการฝึกขันติเช่นกัน

ผู้ที่เคารพพระพุทธเจ้าจึงควรแสดงความเคารพด้วยการปฏิบัติ โดยเฉพาะการฝึกขันติในชีวิตประจำวัน สมดังพุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “ผู้มีขันติ ชื่อว่าทำตามคำสอนของพระศาสดา และผู้มีขันติชื่อว่าบูชาพระชินเจ้าด้วยบูชาอย่างยิ่ง”

« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อตฺตโนปิ ปเรสญฺจ อตฺถาวโห ว ขนฺติโก / สคฺคโมกฺขคมํ มคฺคํ อารุฬฺโห โหติ ขนฺติโก.
ผู้มีขันติ ชื่อว่านำประโยชน์มาให้ทั้งแก่ตนทั้งแก่ผู้อื่น ผู้มีขันติ ชื่อว่าเป็นผู้ขึ้นสู่ทางไปสวรรค์และนิพพาน.
ส. ม. ๒๒๒.
เกวลานํปิ ปาปานํ ขนฺติ มูลํ นิกนฺตติ / ครหกลหาทีนํ มูลํ ขนติ ขนฺติโก.
ขันติ ย่อมตัดรากแห่งบาปทั้งสิ้น ผู้มีขันติชื่อว่าย่อมขุดราก แห่งความติเตียนและการทะเลาะกันเป็นต้นได้.
ส. ม. ๒๒๒.
ขนฺติโก เมตฺตวา ลาภี ยสสฺสี สุขสีลวา / ปิโย เทวมนุสฺสานํ มนาโป โหติ ขนฺติโก.
ผู้มีขันตินับว่ามีเมตตา มีลาภ มียศ และมีสุขเสมอ ผู้มีขันติ เป็นที่รักที่ชอบใจของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย
ส. ม. ๒๒๒.
สีลสมาธิคุณานํ ขนฺติ ปธานการณํ / สพฺเพปิ กุสสา ธมฺมา ขนฺตฺยาเยว วฑฺฒนฺติ เต.
ขันติเป็นประธาน เป็นเหตุ แห่งคุณคือศีลและสมาธิ กุศลธรรมทั้งปวงย่อมเจริญ เพราะขันติเท่านั้น.
ส. ม. ๒๒๒.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก