พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นโท · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๒ · ๒๐๑ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๒๙ บท
จิตตวรรค — หมวดจิต
จิตตวรรค — หมวดจิต · นักธรรมชั้นโท
บาลี (อักษรไทย)
อปฺปมาณํ หิตํ จิตฺตํปริปุณฺณํ สุภาวิตํ
ยํ ปมาณกตํ กมฺมํน ตํ ตตฺราวสิสฺสติ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Appamāṇaṃ hitaṃ cittaṃParipuṇṇaṃ subhāvitaṃ
Yaṃ pamāṇakataṃ kammaṃNa taṃ tatrāvasissati.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๕๙.
คำแปล : จิตเกื้อกูลที่อบรมบริบูรณ์ดีแล้ว เป็นจิตหาประมาณมิได้ กรรมใดที่ทำแล้วพอประมาณ กรรมนั้นจักไม่เหลือในจิตนั้น.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยจิตเกื้อกูลที่อบรมบริบูรณ์ดีแล้ว เป็นจิตหาประมาณมิได้ กรรมใดที่ทำแล้วพอประมาณ กรรมนั้นจักไม่เหลือในจิตนั้น.
EnglishA benevolent mind, well and fully developed, is immeasurable; whatever deed has been done in a limited way, that deed will not remain in such a mind.
IndonesiaBatin yang penuh kebajikan, yang telah dikembangkan dengan baik dan sempurna, adalah tak terukur; perbuatan apa pun yang dilakukan secara terbatas, perbuatan itu tidak akan tersisa dalam batin itu.
中文善加圆满修习的利益之心是无量的;任何有量的业,在此心中皆不留存。
DeutschEin wohl und vollständig entfaltetes gütiges Herz ist unermesslich; was an begrenzten Taten getan wurde, das bleibt in einem solchen Herzen nicht zurück.
DanskEt velvilligt sind, vel og fuldt udviklet, er umådeligt; hvad der er gjort af begrænsede gerninger, bliver ikke tilbage i et sådant sind.
हिन्दीभली-भाँति परिपूर्ण भावित हितकारी चित्त अप्रमाण होता है; जो सीमित कर्म किया गया, वह कर्म उस चित्त में शेष नहीं रहता।
日本語よく円満に修された慈しみの心は無量である。限りある業がなされても、その業はその心に残らない。
नेपालीराम्ररी परिपूर्ण भावना गरिएको हितकारी चित्त अप्रमाण हुन्छ; जुन सीमित कर्म गरियो, त्यो कर्म त्यस चित्तमा बाँकी रहँदैन।

คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อนวฏฺฐิตจิตฺตสฺส สทฺธมฺมํ อวิชานโต / ปริปฺลวปสาทสฺส ปญฺญา น ปริปูรติ.
เมื่อมีจิตไม่มั่นคง ไม่รู้พระสัทธรรม มีความเลื่อมใสเลื่อนลอย ปัญญาย่อมไม่บริบูรณ์.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๐.
อานาปานสฺสติ ยสฺส อปริปุณฺณา อภาวิตา / กาโยปิ อิญฺชิโต โหติ จิตฺตมฺปิ โหติ อิญฺชิตํ.
สติกำหนดลมหายใจเข้าออก อันผู้ใดไม่อบรมให้บริบูรณ์ ทั้งกายทั้งจิตของผู้นั้นก็หวั่นไหว.
ขุ. ปฏิ. ๓๑/๒๕๐.
อานาปานสฺสติ ยสฺส ปริปุณฺณา สุภาวิตา / กาโยปิ อนิญฺชิโต โหติ จิตฺตมฺปิ โหติ อนิญฺชิตํ.
สติกำหนดลมหายใจเข้าออก อันผู้ใดอบรมบริบูรณ์ดีแล้ว ทั้งกายทั้งจิตของผู้นั้นก็ไม่หวั่นไหว.
ขุ. ปฏิ. ๓๑/๒๕๐.
ทิโส ทิสํ ยํ ตํ กยิรา เวรี วา ปน เวรินํ / มิจฺฉาปณิหิตํ จิตฺตํ ปาปิโย นํ ตโต กเร.
โจรกับโจรหรือไพรีกับไพรี พึงทำความพินาศให้แก่กัน ส่วนจิตที่ตั้งไว้ผิด พึงทำเขาให้เสียหายยิ่งกว่านั้น.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๐.
ทูรงฺคมํ เอกจรํ อสรีรํ คุหาสยํ / เย จิตฺตํ สญฺญเมสฺสนฺติ โมกฺขนฺติ มารพนฺธนา.
ผู้ใดจักสำรวมจิตที่ไปไกล เที่ยวไปดวงเดียว ไม่มีรูปร่าง มีถ้ำ(คือกาย) เป็นที่อาศัย ผู้นั้นจักพ้นจากเครื่องผูกของมารได้.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๙,๒๐.
น ตํ มาตา ปิตา กยิรา อญฺเญ วาปิ จ ญาตกา / สมฺมาปณิหิตํ จิตฺตํ เสยฺยโส นํ ตโต กเร.
มารดาบิดาหรือญาติเหล่าอื่น ไม่พึงทำเหตุนั้นให้ได้ ส่วนจิตที่ตั้งไว้ดีแล้ว พึงทำเขาให้ดีกว่านั้น.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๐.
ผนฺทนํ จปลํ จิตฺตํ ทุรกฺขํ ทุนฺนิวารยํ / อุชุํ กโรติ เมธาวี อุสุกาโรว เตชนํ.
คนมีปัญญาทำจิตที่ดิ้นรน กวัดแกว่ง รักษายาก ห้ามยาก ให้ตรงได้ เหมือนช่างศร ทำลูกศรให้ตรงได้ฉะนั้น.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๙.
ยถา อคารํ ทุจฺฉนฺนํ วุฏฺฐี สมติวิชฺฌติ / เอวํ อภาวิตํ จิตฺตํ ราโค สมติวิชฺฌติ.
ฝนย่อมรั่วรดเรือนที่มุงไม่ดีฉันใด ราคะย่อมรั่วรดจิต ที่ไม่ได้อบรมฉันนั้น.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๖.
โย จ สทฺทปฺปริตฺตาสี วเน วาตมิโค ยถา / ลหุจิตฺโตติ ตํ อาหุ นาสฺส สมฺปชฺชเต วตํ.
ผู้ใด มักหวาดสะดุ้งต่อเสียง เหมือนเนื้อทรายในป่า ท่านเรียกผู้นั้นว่ามีจิตเบา พรตของเขาย่อมไม่สำเร็จ
สํ. ส. ๑๕/๒๙๖.
วาริโชว ถเล ขิตฺโต โอกโมกตอุพฺภโต / ปริผนฺทติทํ จิตฺตํ มารเธยฺยํ ปหาตเว.
จิตนี้ถูกยกขึ้นจากอาลัยคือกามคุณ เพื่อละที่ตั้งแห่งมาร ย่อมดิ้นรน เหมือนปลาถูกจับขึ้นจากน้ำโยนไปบนบกฉะนั้น.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๙.
สญฺญาย วิปริเยสา จิตฺตนฺเต ปริฑยฺหติ / นิมิตฺตํ ปริวชฺเชหิ สุภํ ราคูปสํหิตํ.
จิตของท่านย่อมเดือดร้อน เพราะเข้าใจผิด ท่านจงเว้นเครื่องหมาย ที่สวยงามประกอบด้วยความรัก.
สํ. ส. ๑๕/๒๗๗.
เสโล ยถา เอกฆโน วาเตน น สมีรติ / เอวํ นินฺทาปสํสาสุ น สมิญฺชนฺติ ปณฺฑิตา.
ภูเขาหินแท่งทึบ ไม่สั่นสะเทือนเพราะลมฉันใด บัณฑิตย่อมไม่หวั่นไหวในนินทาและสรรเสริญฉันนั้น.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๕.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก