พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นโท · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๒ · ๒๐๑ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๒๙ บท
จิตตวรรค — หมวดจิต
จิตตวรรค — หมวดจิต · นักธรรมชั้นโท
บาลี (อักษรไทย)
อานาปานสฺสติ ยสฺสอปริปุณฺณา อภาวิตา
กาโยปิ อิญฺชิโต โหติจิตฺตมฺปิ โหติ อิญฺชิตํ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Ānāpānassati yassaAparipuṇṇā abhāvitā
Kāyopi iñjito hotiCittampi hoti iñjitaṃ.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. ปฏิ. ๓๑/๒๕๐.
คำแปล : สติกำหนดลมหายใจเข้าออก อันผู้ใดไม่อบรมให้บริบูรณ์ ทั้งกายทั้งจิตของผู้นั้นก็หวั่นไหว.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยสติกำหนดลมหายใจเข้าออก อันผู้ใดไม่อบรมให้บริบูรณ์ ทั้งกายทั้งจิตของผู้นั้นก็หวั่นไหว.
EnglishOne who has not fully developed mindfulness of breathing in and out — both his body and his mind tremble.
IndonesiaOrang yang belum mengembangkan perhatian pada napas masuk dan keluar dengan sempurna — tubuh maupun batinnya gemetar.
中文未圆满修习出入息念者,其身与心皆动摇。
DeutschWer die Achtsamkeit auf Ein- und Ausatmung nicht vollständig entfaltet hat, dessen Körper und Geist zittern.
DanskDen, der ikke fuldt har udviklet opmærksomhed på ind- og udånding, hans krop og sind skælver begge.
हिन्दीजिसने आना-अपान स्मृति को परिपूर्ण भावित नहीं किया, उसका शरीर और चित्त दोनों काँपते हैं।
日本語出入息念を円満に修していない者は、身も心も震える。
नेपालीजसले आना-अपान स्मृतिको परिपूर्ण भावना गरेको छैन, उसका शरीर र चित्त दुवै काम्छन्।

คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อนวฏฺฐิตจิตฺตสฺส สทฺธมฺมํ อวิชานโต / ปริปฺลวปสาทสฺส ปญฺญา น ปริปูรติ.
เมื่อมีจิตไม่มั่นคง ไม่รู้พระสัทธรรม มีความเลื่อมใสเลื่อนลอย ปัญญาย่อมไม่บริบูรณ์.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๐.
อปฺปมาณํ หิตํ จิตฺตํ ปริปุณฺณํ สุภาวิตํ / ยํ ปมาณกตํ กมฺมํ น ตํ ตตฺราวสิสฺสติ.
จิตเกื้อกูลที่อบรมบริบูรณ์ดีแล้ว เป็นจิตหาประมาณมิได้ กรรมใดที่ทำแล้วพอประมาณ กรรมนั้นจักไม่เหลือในจิตนั้น.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๕๙.
อานาปานสฺสติ ยสฺส ปริปุณฺณา สุภาวิตา / กาโยปิ อนิญฺชิโต โหติ จิตฺตมฺปิ โหติ อนิญฺชิตํ.
สติกำหนดลมหายใจเข้าออก อันผู้ใดอบรมบริบูรณ์ดีแล้ว ทั้งกายทั้งจิตของผู้นั้นก็ไม่หวั่นไหว.
ขุ. ปฏิ. ๓๑/๒๕๐.
ทิโส ทิสํ ยํ ตํ กยิรา เวรี วา ปน เวรินํ / มิจฺฉาปณิหิตํ จิตฺตํ ปาปิโย นํ ตโต กเร.
โจรกับโจรหรือไพรีกับไพรี พึงทำความพินาศให้แก่กัน ส่วนจิตที่ตั้งไว้ผิด พึงทำเขาให้เสียหายยิ่งกว่านั้น.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๐.
ทูรงฺคมํ เอกจรํ อสรีรํ คุหาสยํ / เย จิตฺตํ สญฺญเมสฺสนฺติ โมกฺขนฺติ มารพนฺธนา.
ผู้ใดจักสำรวมจิตที่ไปไกล เที่ยวไปดวงเดียว ไม่มีรูปร่าง มีถ้ำ(คือกาย) เป็นที่อาศัย ผู้นั้นจักพ้นจากเครื่องผูกของมารได้.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๙,๒๐.
น ตํ มาตา ปิตา กยิรา อญฺเญ วาปิ จ ญาตกา / สมฺมาปณิหิตํ จิตฺตํ เสยฺยโส นํ ตโต กเร.
มารดาบิดาหรือญาติเหล่าอื่น ไม่พึงทำเหตุนั้นให้ได้ ส่วนจิตที่ตั้งไว้ดีแล้ว พึงทำเขาให้ดีกว่านั้น.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๐.
ผนฺทนํ จปลํ จิตฺตํ ทุรกฺขํ ทุนฺนิวารยํ / อุชุํ กโรติ เมธาวี อุสุกาโรว เตชนํ.
คนมีปัญญาทำจิตที่ดิ้นรน กวัดแกว่ง รักษายาก ห้ามยาก ให้ตรงได้ เหมือนช่างศร ทำลูกศรให้ตรงได้ฉะนั้น.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๙.
ยถา อคารํ ทุจฺฉนฺนํ วุฏฺฐี สมติวิชฺฌติ / เอวํ อภาวิตํ จิตฺตํ ราโค สมติวิชฺฌติ.
ฝนย่อมรั่วรดเรือนที่มุงไม่ดีฉันใด ราคะย่อมรั่วรดจิต ที่ไม่ได้อบรมฉันนั้น.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๖.
โย จ สทฺทปฺปริตฺตาสี วเน วาตมิโค ยถา / ลหุจิตฺโตติ ตํ อาหุ นาสฺส สมฺปชฺชเต วตํ.
ผู้ใด มักหวาดสะดุ้งต่อเสียง เหมือนเนื้อทรายในป่า ท่านเรียกผู้นั้นว่ามีจิตเบา พรตของเขาย่อมไม่สำเร็จ
สํ. ส. ๑๕/๒๙๖.
วาริโชว ถเล ขิตฺโต โอกโมกตอุพฺภโต / ปริผนฺทติทํ จิตฺตํ มารเธยฺยํ ปหาตเว.
จิตนี้ถูกยกขึ้นจากอาลัยคือกามคุณ เพื่อละที่ตั้งแห่งมาร ย่อมดิ้นรน เหมือนปลาถูกจับขึ้นจากน้ำโยนไปบนบกฉะนั้น.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๙.
สญฺญาย วิปริเยสา จิตฺตนฺเต ปริฑยฺหติ / นิมิตฺตํ ปริวชฺเชหิ สุภํ ราคูปสํหิตํ.
จิตของท่านย่อมเดือดร้อน เพราะเข้าใจผิด ท่านจงเว้นเครื่องหมาย ที่สวยงามประกอบด้วยความรัก.
สํ. ส. ๑๕/๒๗๗.
เสโล ยถา เอกฆโน วาเตน น สมีรติ / เอวํ นินฺทาปสํสาสุ น สมิญฺชนฺติ ปณฺฑิตา.
ภูเขาหินแท่งทึบ ไม่สั่นสะเทือนเพราะลมฉันใด บัณฑิตย่อมไม่หวั่นไหวในนินทาและสรรเสริญฉันนั้น.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๕.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก