พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นโท · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๒ · ๒๐๑ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๒๙ บท
ปกิณณกวรรค — หมวดเบ็ดเตล็ด
ปกิณณกวรรค — หมวดเบ็ดเตล็ด · นักธรรมชั้นโท
บาลี (อักษรไทย)
อินฺทฺริยานิ มนุสฺสานํหิตาย อหิตาย จ
อรกฺขิตานิ อหิตายรกฺขิตานิ หิตาย จ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Indriyāni manussānaṃHitāya ahitāya ca
Arakkhitāni ahitāyaRakkhitāni hitāya ca.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. เถร. ๒๖/๓๗๒.
คำแปล : อินทรีย์ของมนุษย์มีอยู่เพื่อประโยชน์ และมิใช่ประโยชน์ คือ ที่ไม่รักษา ไม่เป็นประโยชน์ ที่รักษา จึงเป็นประโยชน์.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยอินทรีย์ของมนุษย์มีอยู่เพื่อประโยชน์ และมิใช่ประโยชน์ คือ ที่ไม่รักษา ไม่เป็นประโยชน์ ที่รักษา จึงเป็นประโยชน์.
EnglishThe faculties of a person exist for benefit and for harm: unguarded, they are harmful; guarded, they are beneficial.
IndonesiaIndria-indria manusia ada untuk manfaat dan juga untuk kerugian: bila tidak dijaga, merugikan; bila dijaga, bermanfaat.
中文人的诸根既可为利,亦可为害:不守护则为害,守护则为利。
DeutschDie Sinne des Menschen dienen dem Nutzen und dem Schaden: unbehütet schaden sie, behütet nützen sie.
DanskMenneskets sanser er til gavn og til skade: uvogtede skader de, vogtede gavner de.
हिन्दीमनुष्य की इन्द्रियाँ हित और अहित दोनों के लिए हैं: अरक्षित होने पर अहितकर, रक्षित होने पर हितकर।
日本語人の諸根は利益のためにも害のためにもある。守られなければ害となり、守られれば利益となる。
नेपालीमानिसका इन्द्रियहरू हित र अहित दुवैका लागि हुन्: रक्षा नगरिँदा अहितकर, रक्षा गरिँदा हितकर।

คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อกฺโกจฺฉิ มํ อวธิ มํ อชินิ มํ อหาสิ เม / เย จ ตํ อุปนยฺหนฺติ เวรํ เตสํ น สมฺมติ.
ผู้ใด ผูกอาฆาตว่า เขาได้ด่าเรา ได้ฆ่าเรา ได้ชนะเรา ได้ลัก ของของเรา ดังนี้ เวรของผู้นั้นย่อมไม่ระงับ.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๕.
อกฺโกจฺฉิ มํ อวธิ มํ อชินิ มํ อหาสิ เม / เย จ ตํ นูปนยฺหนฺติ เวรํ เตสูปสมฺมติ.
ผู้ใดไม่ผูกอาฆาตว่า เขาได้ด่าเรา เขาได้ฆ่าเรา ได้ชนะเรา ได้ลักของของเรา ดังนี้ เวรของผู้นั้นย่อมระงับ.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๕.
อจฺจิ ยถา วาตเวเคน ขิตฺตํ / อตฺถํ ปเลติ น อุเปติ สงฺขํ / เอวํ มุนี นามกายา วิมุตฺโต / อตฺถํ ปเลติ น อุเปติ สงฺขํ.
เปลวไฟที่ถูกกำลังลมพัดดับวูบไป ย่อมกำหนดนับไม่ได้ฉันใด, ผู้รู้พ้นไปแล้วจากนามกาย ดับวูบไป ย่อมกำหนดนับไม่ได้ฉันนั้น.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๓๙. ขุ. จู. ๓๐/๑๓๖.
ตสฺมา หิ ปณฺฑิโต โปโส สมฺปสฺสํ อตฺถมตฺตโน / โลภสฺส น วสํ คจฺเฉ หเนยฺย ทิสกํ มนํ.
ผู้เป็นบัณฑิต เมื่อเล็งเห็นประโยชน์ตน ไม่พึงลุอำนาจของโลภะ พึงกำจัดน้ำใจที่ละโมบเสีย.
ขุ. ชา. ปกิณฺณก. ๒๗/๓๙๖.
นกฺขตฺตํ ปฏิมาเนนฺตํ อตฺโถ พาลํ อุปจฺจคา / อตฺโถ อตฺถสฺส นกฺขตฺตํ กึ กริสฺสนฺติ ตารกา.
ประโยชน์ได้ล่วงเลยคนเขลาผู้มัวถือฤกษ์อยู่ ประโยชน์เป็นฤกษ์ ของประโยชน์ ดวงดาวจักทำอะไรได้.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑๖.
น สาธุ พลวา พาโล สาหสํ วินฺทเต ธนํ / กนฺทนฺตเมตํ ทุมฺเมธํ กฑฺฒนฺติ นิรยํ ภุสํ.
คนเขลา มีกำลัง หาทรัพย์อย่างผลุนผลัน ไม่ดี นายนิรยบาล ย่อมฉุดคนโง่มีปัญญาทรามผู้คร่ำครวญอยู่นั้น ไปสู่นรกอันร้ายกาจ.
ขุ. ชา. วีส. ๒๗/๔๒๕.
ปญฺจ กามคุณา โลเก มโนฉฏฺฐา ปเวทิตา / เอตฺถ ฉนฺทํ วิราเชตฺวา เอวํ ทุกฺขา ปมุจฺจติ.
กามคุณ ๕ ในโลก มีใจเป็นที่ ๖ อันท่านชี้แจงไว้แล้ว บุคคล คลายความพอใจในกามคุณนี้แล้ว ย่อมพ้นจากทุกข์ได้อย่างนี้.
สํ. ส. ๑๕/๒๓.
ปรทุกฺขูปธาเนน โย อตฺตโน สุขมิจฺฉติ / เวรสํสคฺคสํสฏฺโฐ เวรา โส น ปริมุจฺจติ.
ผู้ใด ต้องการสุขเพื่อตน ด้วยการก่อทุกข์แก่ผู้อื่น ผู้นั้น ชื่อว่า พัวพันไปด้วยเวร ย่อมไม่พ้นจากเวร.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๓.
ปริตฺตํ ทารุมารุยฺห ยถา สีเท มหณฺณเว / เอวํ กุสีตมาคมฺม สาธุชีวีปิ สีทติ.
คนเกาะไม้ฟืนเล็ก ๆ พึงจมลงในทะเลฉันใด คนมั่งมีอาศัยความ เกียจคร้านก็ล่มจมฉันนั้น.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๐๙.
พลํ จนฺโท พลํ สุริโย พลํ สมณพฺราหฺมณา / พลํ เวลา สมุทฺทสฺส พลาติพลมิตฺถิโย.
พระจันทร์ พระอาทิตย์ สมณพราหมณ์ และฝั่งทะเล ต่างก็มีกำลัง, แต่สตรีมีกำลังยิ่งกว่ากำลัง (เหล่านั้น).
ขุ. ชา. นวก. ๒๗/๒๖๑.
พหูนํ วต อตฺถาย อุปฺปชฺชนฺติ ตถาคตา / อิตฺถีนํ ปุริสานญฺจ เย เต สาสนการกา.
พระตถาคตเจ้าย่อมเกิดขึ้น เพื่อประโยชน์แก่คนหมู่มาก คือสตรีและบุรุษผู้ทำตามคำสอน.
ขุ. เถร. ๒๖/๔๓๗.
ยตฺถ โปสํ น ชานนฺติ ชาติยา วินเยน วา / น ตตฺถ มานํ กยิราถ วสํ อญฺญาตเก ชเน.
ในที่ใด ยังไม่รู้จักคนโดยกำเนิดหรือโดยขนบประเพณี เมื่ออยู่ ในที่นั้น หมู่คนที่ยังไม่รู้จักกัน ไม่ควรทำความถือตัว.
ขุ. ชา. จตุกฺก. ๒๗/๑๓๑.
เย จ กาหนฺติ โอวาทํ นรา พุทฺเธน เทสิตํ / โสตฺถึ ปารํ คมิสฺสนฺติ วลาเหเนว วาณิชา.
คนใด จัดทำตามโอวาทที่ผู้รู้แสดงแล้ว คนนั้นจักถึงฝั่งที่สวัสดี เหมือนพ่อค้าถึงฝั่งที่สวัสดีเพราะม้าวลาหก.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๗๑.
เย วุฑฺฒมปจายนฺติ นรา ธมฺมสฺส โกวิทา / ทิฏฺเฐ ธมฺเม จ ปาสํสา สมฺปราโย จ สุคฺคติ.
คนรู้จักขนบธรรมเนียม ย่อมยำเกรงผู้เฒ่าผู้แก่ ในชาตินี้ก็มีผู้สรรเสริญ ชาติหน้าก็ไปดี.
ขุ. ชา เอก. ๒๗/๑๒.
รูปา สทฺทา คนฺธา รสา ผสฺสา ธมฺมา จ เกวลา / เอตํ โลกามิสํ โฆรํ เอตฺถ โลโก วิมุจฺฉิโต.
รูป เสียง กลิ่น รส ผัสสะ และธรรมารมณ์นั้น ล้วนเป็นโลกามิส อันร้ายกาจ สัตวโลกหมกมุ่นอยู่ในอารมณ์เหล่านี้.
สํ. ส. ๑๕/๑๖๖.
วิเทสวาสํ วสโต ชาตเวทสเมนปิ / ขมิตพฺพํ สปญฺเญน อปิ ทาสสฺส ตชฺชิตํ.
แม้มีปัญญารุ่งโรจน์อย่างไฟ เมื่ออยู่ในต่างประเทศก็ควรอดทน คำขู่เข็ญแม้ของทาส.
ขุ. ชา. จตุกฺก. ๒๗/๑๓๑.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก