พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นโท · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๒ · ๒๐๑ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๒๙ บท
วาจาวรรค — หมวดวาจา
วาจาวรรค — หมวดวาจา · นักธรรมชั้นโท
บาลี (อักษรไทย)
นาติเวลํ ปภาเสยฺยน ตุณฺหี สพฺพทา สิยา
อวิกิณฺณํ มิตํ วาจํปตฺเต กาเล อุทีริเย.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Nātivelaṃ pabhāseyyaNa tuṇhī sabbadā siyā
Avikiṇṇaṃ mitaṃ vācaṃPatte kāle udīriye.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๓๓๘.
คำแปล : ไม่ควรพูดจนเกินกาล ไม่ควรนิ่งเสมอไป เมื่อถึงเวลา ก็ควรพูด พอประมาณ ไม่ฟั่นเฝือ.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยไม่ควรพูดจนเกินกาล ไม่ควรนิ่งเสมอไป เมื่อถึงเวลา ก็ควรพูด พอประมาณ ไม่ฟั่นเฝือ.
EnglishOne should not talk beyond the proper time, nor always keep silent; when the time comes, one should speak in moderation, without rambling.
IndonesiaJanganlah berbicara melewati waktunya, jangan pula selalu diam; ketika saatnya tiba, hendaknya berbicara secukupnya, tanpa bertele-tele.
中文不应说话过时,也不应一味沉默;时机到来时,应适量而言,不杂乱冗长。
DeutschMan rede nicht über die rechte Zeit hinaus und schweige nicht immerfort; ist die Zeit gekommen, so spreche man mit Maß, ohne Weitschweifigkeit.
DanskMan bør ikke tale ud over den rette tid og ikke altid tie; når tiden kommer, bør man tale med måde, uden vidtløftighed.
हिन्दीसमय से अधिक न बोले, सदा चुप भी न रहे; समय आने पर परिमित बोले, बेतरतीब नहीं।
日本語時を過ぎて語らず、つねに黙ってもいてはならない。時が来たら節度をもって、とりとめなく語らず語れ。
नेपालीसमयभन्दा बढी नबोल, सधैँ चुप पनि नबस; समय आउँदा परिमित बोल, अस्तव्यस्त होइन।

คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
กลฺยาณิเมว มุญฺเจยฺย น หิ มุญฺเจยฺย ปาปิกํ / โมกฺโข กลฺยาณิยา สาธุ มุตฺวา ตปฺปติ ปาปิกํ.
พึงเปล่งวาจางามเท่านั้น ไม่พึงเปล่งวาจาชั่วเลย การเปล่งวาจางาม ยังประโยชน์ให้สำเร็จ คนเปล่งวาจาชั่วย่อมเดือดร้อน.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๘.
ตเมว วาจํ ภาเสยฺย ยายตฺตานํ น ตาปเย / ปเร จ น วิหึเสยฺย สา เว วาจา สุภาสิตา.
บุคคลพึงกล่าววาจาที่ไม่เป็นเหตุยังตนให้เดือดร้อน และไม่เป็น เหตุเบียดเบียนผู้อื่น วาจานั้นแล เป็นสุภาษิต.
ขุ. สุ. ๒๕/๔๑๑.
ปิยวาจเมว ภาเสยฺย ยา วาจา ปฏินนฺทิตา / ยํ อนาทาย ปาปานิ ปเรสํ ภาสเต ปิยํ.
ควรกล่าววาจาที่น่ารักอันผู้ฟังยินดีเท่านั้น เพราะคนดีไม่นำพา คำชั่วของผู้อื่นแล้ว กล่าวแต่คำไพเราะ.
ขุ. สุ. ๒๕/๔๑๒.
ปุริสสฺส หิ ชาตสฺส กุธารี ชายเต มุเข / ยาย ฉินฺทติ อตฺตานํ พาโล ทุพฺภาสิตํ ภณํ.
คนที่เกิดมา มีผึ่งเกิดอยู่ในปาก คนโง่กล่าวคำไม่ดี ก็ชื่อว่า เอาผึ่งถากตัวเอง.
องฺ. ทสก. ๒๔/๑๘๕.
ยญฺหิ กยิรา ตญฺหิ วเท ยํ น กยิรา น ตํ วเท / อกโรนฺตํ ภาสมานํ ปริชานนฺติ ปณฺฑิตา.
บุคคลทำสิ่งใด ควรพูดสิ่งนั้น ไม่ทำสิ่งใด ไม่ควรพูดสิ่งนั้น บัณฑิตย่อมกำหนดรู้คนที่ไม่ทำ ได้แต่พูด.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๐๙.
โย อตฺตเหตุ ปรเหตุ ธนเหตุ จ โย นโร / สกฺขิปุฏฺโฐ มุสา พฺรูติ ตํ ชญฺญา วสโล อิติ.
คนใด ถูกอ้างเป็นพยาน เบิกความเท็จ เพราะตนก็ดี เพราะผู้อื่นก็ดี เพราะทรัพย์ก็ดี พึงรู้ว่าผู้นั้นเป็นคนเลว.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๕๐.
โย นินฺทิยํ ปสํสติ ตํ วา นินฺทติ โย ปสํสิโย / วิจินาติ มุเขน โส กลึ กลินา เตน สุขํ น วินฺทติ.
ผู้ใดสรรเสริญคนควรติ หรือติคนที่ควรสรรเสริญ ผู้นั้นย่อม เก็บโทษด้วยปาก เขาไม่ได้สุขเพราะโทษนั้น.
องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๔.
สหสฺสมปิ เจ วาจา อนตฺถปทสญฺหิตา / เอกํ อตฺถปทํ เสยฺโย ยํ สุตฺวา อุปสมฺมติ.
ถ้ามีวาจาที่ประกอบด้วยข้อความ ซึ่งไม่เป็นประโยชน์แม้ตั้งพัน ข้อความ ที่เป็นประโยชน์ บทเดียว ที่ฟังแล้วสงบระงับได้ ประเสริฐกว่า.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๘.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก