พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นโท · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๒ · ๒๐๑ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๒๙ บท
สีลวรรค — หมวดศีล
สีลวรรค — หมวดศีล · นักธรรมชั้นโท
บาลี (อักษรไทย)
กาเยน วาจาย จ โยธ สญฺญโต
มนสา จ กิญฺจิ น กโรติ ปาปํ
น อตฺตเหตุ อลิกํ ภณาติ
ตถาวิธํ สีลวนฺตํ วทนฺติ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Kāyena vācāya ca yodha saññato
Manasā ca kiñci na karoti pāpaṃ
Na attahetu alikaṃ bhaṇāti
Tathāvidhaṃ sīlavantaṃ vadanti.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. ชา. จตฺตาฬีส. ๒๗/๕๔๐.
คำแปล : ผู้ใดในโลกนี้ สำรวมทางกายวาจาและใจ ไม่ทำบาปอะไร ๆ และไม่พูดพล่อย เพราะเหตุแห่งตน ท่านเรียกคนอย่างนั้นว่า ผู้มีศีล.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยผู้ใดในโลกนี้ สำรวมทางกายวาจาและใจ ไม่ทำบาปอะไร ๆ และไม่พูดพล่อย เพราะเหตุแห่งตน ท่านเรียกคนอย่างนั้นว่า ผู้มีศีล.
EnglishWhoever in this world is restrained in body, speech and mind, does no evil whatsoever, and does not speak rashly for his own sake — such a one they call virtuous.
IndonesiaSiapa pun di dunia ini yang terkendali dalam tubuh, ucapan, dan pikiran, tidak berbuat jahat apa pun, dan tidak berbicara sembarangan demi dirinya — orang seperti itu disebut orang bersila.
中文于此世身、语、意皆自制,不作任何恶,不为己而妄语者,被称为持戒者。
DeutschWer in dieser Welt in Tat, Wort und Gedanke gezügelt ist, nichts Böses tut und um seiner selbst willen nicht leichtfertig redet – einen solchen nennt man sittenrein.
DanskDen, der i denne verden er behersket i krop, tale og sind, ikke gør noget ondt og ikke taler letsindigt for sin egen skyld – en sådan kalder man dydig.
हिन्दीजो इस लोक में काय, वाणी और मन से संयत है, कोई पाप नहीं करता और अपने लिए बेतुका नहीं बोलता — ऐसे व्यक्ति को शीलवान कहते हैं।
日本語この世において身・口・意を制し、いかなる悪もなさず、自らのために軽々しく語らない者――そのような人を持戒者と呼ぶ。
नेपालीयस लोकमा काय, वाणी र मनले संयत, कुनै पाप नगर्ने र आफ्ना लागि बडबड नगर्ने — त्यस्तो व्यक्तिलाई शीलवान् भनिन्छ।

คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อาทิ สีลํ ปติฏฺฐา จ กลฺยาณานญฺจ มาตุกํ / ปมุขํ สพฺพธมฺมานํ ตสฺมา สีลํ วิโสธเย.
ศีลเป็นที่พึ่งเบื้องต้น เป็นมารดาของกัลยาณธรรมทั้งหลาย เป็นประมุขของธรรมทั้งปวง เพราะฉะนั้น ควรชำระศีลให้บริสุทธิ์.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๕๘.
อวณฺณญฺจ อกิตฺติญฺจ ทุสฺสีโล ลภเต นโร / วณฺณํ กิตฺตึ ปสํสญฺจ สทา ลภติ สีลวา.
คนผู้ทุศีล ย่อมได้รับความติเตียน และความเสียชื่อเสียง ส่วนผู้มีศีล ย่อมได้รับชื่อเสียง และความยกย่องสรรเสริญทุกเมื่อ.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๕๗.
อิเธว กิตฺตึ ลภติ เปจฺจ สคฺเค จ สุมโน / สพฺพตฺถ สุมโน ธีโร สีเลสุ สุสมาหิโต.
ผู้มีปรีชา มั่นคงดีแล้วในศีล ย่อมได้รับชื่อเสียงในโลกนี้ ละไปแล้ว ย่อมดีใจในสวรรค์ ชื่อว่าย่อมดีใจในที่ทั้งปวง.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๕๘.
อิเธว นินฺทํ ลภติ เปจฺจาปาเย จ ทุมฺมโน / สพฺพตฺถ ทุมฺมโน พาโล สีเลสุ อสมาหิโต.
คนเขลา ไม่มั่นคงในศีล ถูกติเตียนในโลกนี้ และละไปแล้ว ย่อมเสียใจในอบาย ชื่อว่าย่อมเสียใจในที่ทั้งปวง.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๕๘.
ตสฺมา หิ นารี จ นโร จ สีลวา / อฏฺฐงฺคุเปตํ อุปวสฺสุโปสถํ / ปุญฺญานิ กตฺวาน สุขุทฺริยานิ / อนินฺทิตา สคฺคมุเปนฺติ ฐานํ.
เพราะฉะนั้น หญิงและชายผู้มีศีล รักษาอุโบสถประกอบด้วยองค์ ๘ ทำบุญอันมีสุขเป็นกำไร จึงไม่ถูกติเตียน ย่อมเข้าถึงสถานสวรรค์.
องฺ. ติก. ๒๐/๒๗๖.
น เวทา สมฺปรายาย น ชาติ นปิ พนฺธวา / สกญฺจ สีลสํสุทฺธํ สมฺปรายสุขาวหํ.
เวทมนตร์ ชาติกำเนิด พวกพ้อง นำสุขมาให้ในสัมปรายภพไม่ได้ ส่วนศีลของตนที่บริสุทธิ์ดีแล้ว จึงนำสุขมาในสัมปรายภพได้
ขุ. ชา. ปญฺจก. ๒๗/๑๗๕.
พหุสฺสุโตปิ เจ โหติ สีเลสุ สุสมาหิโต / อุภเยน นํ ปสํสนฺติ สีลโต จ สุเตน จ.
ถ้าเป็นพหุสูต มั่นคงดีในศีล บัณฑิตย่อมสรรเสริญเขา ด้วยคุณ ๒ ประการ คือด้วยศีลและด้วยสุตะ.
องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๙.
โย จ วสฺสสตํ ชีเว ทุสฺสีโล อสมาหิโต / เอกาหํ ชีวิตํ เสยฺโย สีลวนฺตสฺส ฌายิโน.
ผู้ไม่มีศีล ไม่มั่นคง พึงเป็นอยู่ตั้งร้อยปี ส่วนผู้มีศีล เพ่งพินิจ มีชีวิตอยู่วันเดียว ประเสริฐกว่า.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๙.
สีลเมวิธ สิกฺเขถ อสฺมึ โลเก สุสิกฺขิตํ / สีลํ หิ สพฺพสมฺปตฺตึ อุปนาเมติ เสวิตํ.
พึงศึกษาศีลในโลกนี้ เพราะศีลที่ศึกษาดีแล้ว เสพแล้วในโลกนี้ ย่อมน้อมนำมาซึ่งสมบัติทั้งปวง.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๕๗.
สีลํ รกฺเขยฺย เมธาวี ปตฺถยาโน ตโย สุเข / ปสํสํ วิตฺติลาภญฺจ เปจฺจ สคฺเค ปโมทนํ.
ผู้มีปัญญาเมื่อปรารถนาสุข ๓ อย่าง คือ ความสรรเสริญ ความได้ทรัพย์ และความละไปบันเทิงในสวรรค์ ก็พึงรักษาศีล.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๕๗.
สีลวา หิ พหู มิตฺเต สญฺญเมนาธิคจฺฉติ / ทุสฺสีโล ปน มิตฺเตหิ ธํสเต ปาปมาจรํ.
ผู้มีศีล ย่อมได้มิตรมาก ด้วยความสำรวม ส่วนผู้ไม่มีศีล ประพฤติชั่ว ย่อมแตกจากมิตร.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๕๗.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก