พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ธรรมศึกษาชั้นเอก ระดับอุดมศึกษาและประชาชนทั่วไป · ขอบข่ายหลักสูตร ๙ ช่วงชั้น ๒๕๖๔ · ๒๐ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๖ บท
กัมมวรรค — หมวดกรรม
กัมมวรรค — หมวดกรรม · ธรรมศึกษาชั้นเอก ระดับอุดมศึกษาและประชาชนทั่วไป
บาลี (อักษรไทย)
ยาทิสํ วปเต พีชํตาทิสํ ลภเต ผลํ
กลฺยาณการี กลฺยาณํปาปการี จ ปาปกํ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Yādisaṃ vapate bījaṃTādisaṃ labhate phalaṃ
Kalyāṇakārī kalyāṇaṃPāpakārī ca pāpakaṃ.
คัมภีร์ที่มา : สํ. ส. ๑๕/๓๓๓.
คำแปล : บุคคลหว่านพืชเช่นใด ย่อมได้รับผลเช่นนั้น ผู้ทำกรรมดีย่อมได้ผลดี ผู้ทำกรรมชั่วย่อมได้ผลชั่ว
คัมภีร์ตามขอบข่ายหลักสูตร ๒๕๖๔ : สังยุตตนิกาย สคาถวรรค
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยบุคคลหว่านพืชเช่นใด ย่อมได้รับผลเช่นนั้น ผู้ทำกรรมดีย่อมได้ผลดี ผู้ทำกรรมชั่วย่อมได้ผลชั่ว
EnglishAs the seed one sows, so is the fruit one reaps: the doer of good gets good, the doer of evil gets evil.
IndonesiaSebagaimana benih yang ditabur, demikianlah buah yang dituai: pelaku kebaikan memperoleh kebaikan, pelaku kejahatan memperoleh kejahatan.
中文播下什么种子,便收获什么果实:行善者得善,作恶者得恶。
DeutschWie die Saat, so die Ernte: Wer Gutes tut, erntet Gutes; wer Böses tut, erntet Böses.
DanskSom man sår, så høster man: den, der gør godt, får godt; den, der gør ondt, får ondt.
हिन्दीजैसा बीज बोता है, वैसा ही फल पाता है; अच्छा करने वाला अच्छा पाता है, बुरा करने वाला बुरा।
日本語蒔いた種のとおりに実を得る。善をなす者は善を、悪をなす者は悪を得る。
नेपालीजस्तो बीउ रोप्यो, त्यस्तै फल पाइन्छ; राम्रो गर्नेले राम्रो, नराम्रो गर्नेले नराम्रो पाउँछ।

คำอธิบาย
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

พุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “ยาทิสํ วปเต พีชํ ตาทิสํ ลภเต ผลํ กลฺยาณการี กลฺยาณํ ปาปการี จ ปาปกํ” แปลว่า “บุคคลหว่านพืชเช่นใด ย่อมได้รับผลเช่นนั้น ผู้ทำกรรมดี ย่อมได้ผลดี ผู้ทำกรรมชั่ว ย่อมได้ผลชั่ว” สุภาษิตนี้แสดงหลักกรรมอย่างเข้าใจง่ายที่สุด โดยเปรียบการกระทำกับการหว่านพืช และผลของการกระทำกับผลที่งอกงามจากพืชนั้น

การเปรียบกับการหว่านพืชช่วยให้เห็นลักษณะของกรรมหลายประการ ประการแรก ผลย่อมตรงกับเหตุ ผู้ปลูกมะม่วงย่อมได้มะม่วง ไม่ใช่มะนาว ประการที่สอง ผลอาจไม่ปรากฏทันที ต้องอาศัยเวลาและเงื่อนไขที่เหมาะสม ประการที่สาม ผู้หว่านคือผู้รับผล ไม่มีใครรับผลแทนกันได้ ใครกินข้าว คนนั้นก็อิ่ม ไม่สามารถกินแทนกันได้ ความเข้าใจเช่นนี้ช่วยให้คนไม่ท้อเมื่อทำดีแล้วยังไม่เห็นผล และไม่ประมาทเมื่อทำชั่วแล้วยังไม่เห็นโทษ

อย่างไรก็ตาม ผลของกรรมในพระพุทธศาสนาไม่ได้ตายตัวแบบง่ายเสมอไป เหมือนพืชที่หว่านแล้วต้องอาศัยดิน น้ำ และฤดูกาล กรรมก็ต้องอาศัยเหตุปัจจัยหลายอย่าง และผู้ที่เคยทำผิดยังสามารถเปลี่ยนแปลงตนเองด้วยการสร้างกรรมดีใหม่อย่างจริงจังได้ สุภาษิตนี้จึงไม่ได้สอนให้สิ้นหวัง แต่สอนให้เลือกหว่านพืชที่ดีตั้งแต่วันนี้

ในชีวิตประจำวัน ผู้ที่ขยันเรียนและฝึกฝนอย่างสม่ำเสมอ ย่อมได้ความรู้ความสามารถเป็นผลตอบแทน ผู้ที่ปฏิบัติต่อผู้อื่นด้วยความจริงใจ ย่อมได้รับความไว้วางใจ ส่วนผู้ที่ชอบหลอกลวงเอาเปรียบ แม้จะได้ประโยชน์ในระยะสั้น ในที่สุดก็มักถูกคนรอบข้างปฏิเสธ พ่อแม่ที่เลี้ยงลูกด้วยความรักและการอบรมที่ดี ย่อมมีโอกาสได้เห็นลูกเติบโตเป็นคนดี

ผู้ที่ปรารถนาผลดีในชีวิตจึงควรใส่ใจในสิ่งที่ตนกำลังหว่านอยู่ทุกวัน ทั้งความคิด คำพูด และการกระทำ เลือกหว่านแต่พืชที่ดี และอดทนรอผลอย่างมีความหวัง สมดังพุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “บุคคลหว่านพืชเช่นใด ย่อมได้รับผลเช่นนั้น ผู้ทำกรรมดี ย่อมได้ผลดี ผู้ทำกรรมชั่ว ย่อมได้ผลชั่ว”

« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อติสีตํ อติอุณฺหํ อติสายมิทํ อหุ / อิติ วิสฺสฏฺฐกมฺมนฺเต อตฺถา อจฺเจนฺติ มาณเว.
ประโยชน์ทั้งหลายย่อมผ่านเลยคนที่ทิ้งงาน ด้วยอ้างว่าหนาวเกิน ร้อนเกิน นี่ก็เย็นมากแล้ว
ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค (ที. ปาฏิ. ๑๑/๑๙๙.)
อถ ปาปานิ กมฺมานิ กรํ พาโล น พุชฺฌติ / เสหิ กมฺเมหิ ทุมฺเมโธ อคฺคิทฑฺโฒว ตปฺปติ.
คนโง่ไร้ปัญญา ทำชั่วอยู่ก็ไม่รู้สึก เขาย่อมเดือดร้อนเพราะการกระทำของตน เหมือนถูกไฟไหม้
ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ. ๒๕/๓๓.)
สุขกามานิ ภูตานิ โย ทณฺเฑน วิหึสติ / อตฺตโน สุขเมสาโน เปจฺจ โส น ลภเต สุขํ.
ผู้ใดมุ่งถึงความสุขตน ทำร้ายสัตว์ซึ่งรักสุข ผู้นั้นละโลกไปแล้ว ก็ยังไม่ได้ความสุข
ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ. ๒๕/๓๒.)
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก